EYT emekli aylığı

Dilek ETE
3 Ekim 2022

Emekli aylığının basit hesabını ortalama aylık kazancın aylık bağlama oranı ile çarpımı verir.

1999 yılından sonra uygulanan sisteme göre emekli aylığının hesaplanmasında iki temel kriter vardır. Bunlar;

1)Ortalama aylık kazanç,

2) Aylık bağlama oranı (ABO).

Emekli aylığının basit formülü de; bu iki değerin çarpımıdır. Çalışma hayatınız boyunca reel olarak ayda ortalama 5 bin lira brüt kazancınız var bu kazancınızın aylık bağlama oranı ile çarpımı kadar emekli aylığınız olur.

Emekli aylığınızı hesaplarken çalışma döneminizi üçe ayırın;

Birincisi 31.12.1999 öncesi günleriniz,

İkincisi 2000 ile 2008 arası günleriniz,

Üçüncüsü de 2008 ‘den sonraki günleriniz,

Üç dönem için ayrı ayrı emekli aylığı hesaplayacaklar. ABO’ da bu üç dönemde farklıdır.

 

AYLIK BAĞLAMA ORANLARI (1999-2000-2008 )

Prim gün sayısı

1999 yılı
öncesinde


2000 yılı

sonrasında


2008 yılı
sonrasında


5040


Yüzde 60


Yüzde 43


Yüzde 28


7200


Yüzde 69


Yüzde 55


Yüzde 40


9000


Yüzde 76


Yüzde 65


Yüzde
50

 

1999 ve öncesi dönem için, gösterge tablosundan emekli olan bir SSK’lının ilk 5 bin günü için aylık bağlama oranı yüzde 60

5 bin günden sonraki her 240 gün için yüzde 1 arttırılırdı. 9 bin günü olanın ABO’ su yüzde 76 olurdu.

Yaşar Okuyan’ın Çalışma Bakanlığı döneminde ( 8/09/1999 yılında) yapılan düzenleme ile aylık bağlama oranı hesaplaması değiştirildi.

İlk 3 bin 600 gün için yüzde 35, sonraki 5 bin 400 günün her 360 günü için yüzde 2 ve 9 bin günden sonraki her 360 gün için yüzde 1,5 oranı verildi. 9 bin gün için bu oran yüzde 65’e düşürüldü.

1/10/2008 tarihinde 5510 Sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile aylık bağlama oranı hesaplaması bir daha değiştirildi. Her 360 gün için yüzde 2 olarak belirlendi. Buna göre de 9 bin günü olan sigortalı toplamda ABO nı yüzde 50 oldu.

Ekim 2008 tarihinde 5510 Sayılı Kanun ile asgari ücretle çalıştıkça her ay ileride alacağınız emekli aylığı 3 Lira ile 15 Lira arasında düşmektedir. Halbuki,emeklilik yaşını 65 yaşa kadar yükselten milletvekilleri çıkan Kanunlara imza atarken ;’’Genç yaşlarda emekli oluyorsunuz bu sebeple emekli aylıklarınızda düşük oluyor. Emeklilik yaşını emekli aylığınız yüksek olsun bu nedenle 65 yaşa çıkarıyoruz ‘’diyorlardı.

Emekli aylık hesabında en önemli kriter ABO ‘dur.

1999 öncesi dönem için gösterge tablosundan emekli olan SSK‘lı ilk 5000 prim günü için ABO ‘su yüzde 60 ve 5000 günden sonraki her 240 gün için yüzde 1 ABO artar. 9 bin günde ise ABO ‘su yüzde 76 olur.

1999 yılından sonrası ise ilk 3 bin 600 gün için yüzde 35 sonraki 5 bin 400 günün her 360 günü için yüzde 2 ve 9 bin günden sonrası için ise her 360 güne yüzde 1,5 oranında ABO artar.1999 sonrası 9000 prim günü için ABO ‘nı yüzde 65 e düştü.

2008 sonrası ise, her 360 güne yüzde 2 ABO oldu. 2008 sonrası 9 bin prim günü olan ABO ‘su yüzde 50 dir.

5 bin 400 gün ile emekli olan sigortalının; 1999 öncesi ABO’su yüzde 60,2000-2008 arası prim günleri için ABO’su yüzde 43, 2008 sonrası ABO’su yüzde 28’dir.

7200 gün ile emekli olan sigortalının; 1999 öncesi ABO’su yüzde 69, 200-2008 arası ABO ‘su yüzde 55 ve 2008 sonrası için ise ABO ‘su yüzde 40 olarak hesaplanarak aylığı belirlenir.

EYT kapsamında Bağ-Kur’dan emekli olacak sigortalılar özellikle emekli aylık hesabına dikkat etmelidir.

Bağ-Kur’lu olan EYT ‘liler 1/09/1999 a kadar ilk 5 basamakta, sonrasında ise ilk 11 basamakta sırayla sigortalının talebi olup olmamasına bakmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından basamak yükseltmesi gerekir.

Basamak doğru hesaplanmazsa 31/12/1999 ile 01/072003 arasındaki basamaklar düşük kalır ve aylıklar hatalı hesaplanır. Bu özellikle Bağkur öncesi Devlet memuru veya SSK kapsamında adına prim yatan EYT kapsamında emekli olacaklar için önemlidir.

Ülkemizde SSK (4a) kapsamında prim yatanların yüzde 42 sine asgari ücretle prim yatmaktadır. Yine yüzde 47 si ise asgari ücretin iki buçuk katı ücret üzerinden prim yatıyor. Asgari ücretin 2,5 katı ile tavan arasında çalışanların oranı ise yüzde 10’u geçmiyor. Tavan ücretle prim yatanlar ise sadece yüzde 1 dilimde bulunuyor. Bağ-Kur’a prim yatıranların yüzde 98 ‘i asgariden prim ödüyor.

Ülkemizde emekli aylıkları hesaplanırken güncelleme katsayısından da yararlanılır.

GÜNCELLEME KATSAYISI

Güncelleme katsayısı: Her yılın Aralık ayına göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyatları genel indeksindeki değişim oranının yüzde 100’ü ile sabit fiyatlarla gayri safi yurtiçi hasıla gelişme hızının yüzde 30’unun toplamına (1) tam sayısının ilave edilmesi sonucunda bulunan değeri, ifade etmektedir.

2008 yılına kadar güncelleme katsayısına büyüme etkisi yüzde 100 iken 2008 de bu oran yüzde 30 ‘a düşürülmüştür. Sadece bu bile değişse emekli aylıkları artmış olur.

TUİK enflasyonu altı ayda bir açıkladığında iktidar partisi kim olursa olsun SGK emekli aylıklarını TÜFE endeksi artış oranında güncellemek zorundadır. Bu yapılan zam değildir. Siyasiler bunu zam olarak dile getirseler de gerçek zam ancak TÜFE endeksi artış oranının üstünde bir oran olursa mümkün olur.

Emeklilere ancak bir sosyal yardım olarak değerlendirilecek bir ödemenin emekli aylığı olarak sunulması kabul edilemez. Emekliler adına yurdun dört bir yanına kurulmuş derneklerin başkanlarının sırça köşklerinden çıkıp ses yükseltmeleri gerekir.

EYT kapsamında 2019 yılında emekli olmuş taze bir emekli olarak geçen üç yılda emekli aylığımın alım gücü yüzde 80 düştü. Toplam da aktif olarak 27 yıl Sosyal Güvenlik Kurumu’na önce çalışan sonra işveren olarak prim ödemiş, sağlık hizmetlerinden faydalanmamış bir sigortalı olarak kim hakkımı yiyorsa haram zıkkım olsun. EYT kapsamında emekli olmuş, olacak tüm kardeşlerim EYT Federasyonu çatısı altında ses yükseltelim. Emeklilik Anayasal bir haktır unutmayalım.

Resesyon sinyalleri görünüyor mu?

tatlida-merdiven-alti-uretimlere-dikkat

Sonbahar geldi tatlı krizlerine dikkat!