Tüketiciyi kim koruyacak?

İbrahim KOÇBAŞ
5 Ağustos 2022

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici ile market arasındaki uçurumu açıkladı:

Fiyat farkı yüzde 766!

Rakam abartılı gelebilir. Ancak ürünleri tek tek karşılaştıran Bayraktar’a kulak vermek gerekiyor.

Temmuzda üretici ile market arasındaki en fazla fiyat farkı yüzde 766,5 ile elmada.

Bunu yüzde 325,5 ile marul, yüzde 304,8 ile kuru fasulye, yüzde 274,8 ile maydanoz, yüzde 267,4 ile yeşil mercimek, yüzde 243,8 ile kuru incir ve yüzde 238,6 ile nohut takip ediyor.

Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 72,7 ile limon. Limondaki artışı yüzde 69,6 ile domates, yüzde 38,1 ile yumurta, yüzde 35,5 ile sivri biber, yüzde 33,8 ile kırmızı mercimek ve yüzde 28,5 ile marul takip ediyor.

Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 89,7 ile kuru soğanda. Bunu yüzde 80 ile limon, yüzde 54,2 ile sivri biber, yüzde 45 ile yumurta, yüzde 44,4 ile patates, yüzde 40 ile domates ve yüzde 38,1 ile salatalık izliyor.

Görünen o ki, sınırlarımızın etrafında yaşanan savaşlar gibi hayat pahalılığı noktasında da ateş çemberindeyiz. Petrol varil fiyatının artışı ve kurdaki dalgalanmaya paralel olarak yaşadığımız enflasyonist havayı fırsata çeviren yamyamları ne yapacağız?

Deprem sonrası sokakta kalan vatandaşa fahiş fiyatlara ev kiralayanlar gibi…

Hastane bahçesinde bekleyen yoksul vatandaşın ameliyat parasını çalanlar gibi…

Bu yamyamları her zaman gördük, göreceğiz.

Çare mi?

Tek çare, tavan fiyat uygulaması.

Çiftçiyi koruyan taban fiyat uygulaması gibi tüketiciyi de koruyan bir tavan fiyat uygulaması bu yaraya merhem olabilir.

En azından belirli bir süreliğine olsa da bu uygulama çözüm olabilir.

KONFOR ALANI

Alışveriş merkezleri ile küçük esnaf arasında yaşanan pastayı bölüşme tartışması sanırım uzun bir süre daha gündemi meşgul edecek. Alışveriş merkezleri onlarca mekanı aynı çatı altında buluşturan adeta büyük bir mahalle, esnaf ise yel değirmenlerine karşı savaşan birer Don Kişot durumunda.

TESK Başkanı Palandöken son açıklamasında zincir market ve AVM’lere karşı olmadıklarını belirtti. Palandöken, “Esnafı güçlü hale getirebilmek için devletin destek olması lazım. ‘Biz market, AVM olmasın’ demiyoruz ama kuralı olsun. Beni ezdirmesin. Akşam 19.00’da kapatsın. Dünya bunu yapıyor; “10.00’dan önce açtırmam, hafta sonu açtırmam desin. Esnaf kendi kendine ayakta dursun değerlendirmesinde bulundu.

Katılıyorum. Ancak esnafın göz ardı ettiği ya da göz ardı etmek istediği bir konu var. O da vatandaşın konforu.

Ailece gidilen bir alışveriş merkezi, ürün seçeneklerinin bolluğunu bir kenara bırakın; yeme-içme, oyun, dinlenme, eğlenme ve özellikle park yeri gibi imkanlar sunuyor.

Otopark sorunu adamakıllı çözüme kavuşmadan alışveriş merkezi-küçük esnaf atışmasının devam edeceğini düşünüyorum.

meyve-veren-agac

Ağacı da, dikeni de düşün…

tarihi-sadirvan

Şadırvan yıkımının derin soruları?