Uzmanlara göre öngörülen iklim değişikliği yol haritası (1)

Bülent ÖZGEN
17 Temmuz 2021

Körfezin incisi Ayvalık’ın turizm mevsiminin açılmasıyla, yaz aylarında nüfusun çok artması, sera gazını azami oranda yükselten kara ve deniz trafiğinin, aşırı derece de çoğalmasına yol açmaktadır.

Bu sebeple;

a. Öncelikli Hedefimiz: – Kent düzeyinde iklim değişikliği tehdidi hakkında farkındalığın yaratılması ve kentlerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının kontrol altına alınması hedefi doğrultusunda Covenant of Mayors (Başkanlar Sözleşmesi-CoM) taraf olmak ve Ayvalık ilçesinde özellikle turizmden kaynaklanan sera gazı artımını 2030 yılında durdurmak, 2050 yılında ise yüzde 20 azaltmak.

– Bu kapsamda, Ayvalık Belediyesi 2030 yılına kadar karbondioksit azaltım hedefine nasıl ulaşılacağı konusunda azaltım eylemlerinin yer aldığı Sürdürülebilir Enerji ve İklim Adaptasyon Planları’nı hazırlayarak yol haritasını belirlemelidir.

-Bina,otel ve pansiyon envanterinin çıkartılması, ulaşım/araçlar

(Fosil yakıt kullanımını azaltıcı tedbirler almak.)

( Binalarda Enerji Kimlik Belgesi alanların, sınıflarına göre tesbit edilmesi)

b. Resmi Gazete’de yayınlanan çerçeve de; iklim değişikliği ve sıfır atık şubesinin kurulması,

c. Afet acil ve risk planları ile enerji eylem ve yapmak,

d. Ayvalık’ın içme suyu ve kanalizasyon boruların değiştirilmesi, arıtma tesisinin çalıştırılması,

e. Ayvalık Adaları Tabiat Parkı’ndaki biyoçeşitliliğinin korunması ile tabiat parkının dışında bulunan dünyaca ünlü “Kızıl Mercanlar ile diğer endemik bitkilerin koruma altına alınması ve Deniz Stratejik Belgesi’nin “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndaki imzasını takip etmek, biyoçeşitlilik envanterini çıkarmak,

f. Sel baskınlarında rol oynayan ve dereye bırakılan zeytin karasularının sebep olduğu deniz kirlenmesini önlemek için Nikita Deresi’nin ıslah edilmesi

g. Yeşil altyapı planlarını yapmak.

h. Yürüyen ağaçlarla kentsel ısı adacıklarının azaltmak, kentsel ısı etkisini azaltmak için yeşil ve sulak alan(Adalardaki WWF’in projesi)artırmak ve ısı adacıkların etkisinin sağlık sorunları ile mücadele için ilçe sağlık müdürlüğü ile koordine bulunmak,

k. Su verimliliğinin artırılması için yağmur suyu ve gri su yöntemi kullanmak.

l. Dere yataklarını ağaçlandırmak.

Sonuç olarak :Ayvalık’ın birçok sorunu olmakla birlikte en önemlisi; bina, otel ve pansiyon envanterinin olmayışı ile içme suyu ve kanalizasyon boruların değiştirilmemesi, arıtma tesisinin çalıştırılmamasıdır.

Bu süreç; Ayvalık Belediyesi İklim Değişikliği şubesi, Ayvalık Kent Konseyi, REC Türkiye gibi profesyonel şirketlerin danışmanlığı, Ayvalık çevre dernekleri ile yürütülecektir. Bu süreçte Balıkesir Büyükşehir Belediyesi kilit paydaştır.

Ayvalık Belediyesi; ulusal düzeyde yürütülmekte olan iklim değişikliği eylem planlarına katkı sağlamak amacıyla Uluslararası Başkanlar Sözleşmesi’nde (Covenant of Mayors) imza atması gerekmektedir.

Söz konusu sözleşme taahhüdü kapsamında planlanan ‘Küresel İklim Değişikliği ile Mücadele’ çalışmalarına başlınabilir. Sorunu aşmak için AB projeleri , Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Güney Marmara Kalkınma Ajansı’nın hibe kredilerinden faydalanılmalıdır.

Bu kapsam da sorunlarına ait çalıştaylar/paneller düzenlenerek çözüm yolları aranacaktır.Bu süreç sonunda enazından en önemlisi olarak belirtilen sorunların giderilmesi elde edilen ürün olarak değerlendirilecektir.

b.Taahhüt:

-Ayvalık Belediye Başkanı’nın 5 ARALIK 2019 tarihinde imzaladığı taahhütnamenin gereğini yerine getirecek faaliyetlerde bulunmak.

c.Örgütlenme :

-Sadece iklim değişikliği şubesi değil, belediyenin tüm birimlerine ve halka, ilçedeki siyasi partilere eğitim vermek.

-STK.lar, Ticaret Odası,Kamu Kuruluşları’nın katıldığı,”İklim değişikliği Adaptasyon” çalıştayını yapmak.

d. Uyum :

Belediye, STK’lar, Ticaret Odası, kamu kurum ve kuruluşları, yüksek okul, Ziraat Odası, kooperatifler, Balıkesir ve İzmir’deki üniversiteler.

2.Mevcut Durum Analizi

İklim değişikliği ile ilgili olarak , kayda değer hiçbir işlem yapılmamaktadır. Ayvalık Belediyesi, çevre dernekleri çevre olayları ile çok yakından ilgilenmektedir. İlk öğretim öğrencisi iklim değişikliği adına ufak çapta bilgilendirici eylem yapmaktadır. Ayvalık Belediye Başkanı “İklim Değişikliği Taahhütnamesi” imzalamıştır.

Türkiye Tabiatını Koruma Derneği Ayvalık Temsilciliği olarak; Ayvalık halkını sosyal medya da ve ulusal basında iklim değişikliğinin önemine ait yazılarla bilgilendirmektedir.

*Sıcak ve ılıman bir iklim hakimdir; Ayvalık’a kış aylarında yaz aylarından çok daha fazla yağış düşmektedir. Köppen-Geiger iklim sınıflandırmasına göre Csa olarak adlandırılabilir. Ayvalık ilinin yıllık ortalama sıcaklığı 16.5 °C ‘dır. Yıllık ortalama yağış miktarı: 651 mm.dir.

İlçede Akdeniz iklimi hüküm sürer. Ege Bölgesi’nde yer alması nedeniyle kışları ılık ve yağışlı, yazları sıcak ve kuraktır. Lodos ve poyraz rüzgârları hâkimdir. Özellikle tüm çevre bölgeler, yazın kavurucu sıcakta iken Ayvalık’ta batıdan esen imbat rüzgârı ilçeyi serinletir. Lodos ve poyraz rüzgârları hâkimdir.

İlçe ekonomisi büyük ölçüde turizme ve başta zeytincilik olmak üzere tarıma bağlıdır. Ayvalık’ta zeytin dışında pamuk, çam fıstığı ve üzüm gibi tarım ürünleri de yetiştirilir. Özelikle bölgede, Bağyüzü Köyü’nde yetiştirilen Kozak üzümü tanınmış bir üründür. Ayrıca turfanda sebzecilik ve Kozak çam balı üretimi de yapılmaktadır. Arazinin yüzde 70’i zeytinlik olan Ayvalık’ta zeytinden sabun ve zeytinyağı üreten kuruluşları bulunmaktadır. Balıkçılık da ilçe ekonomisinde önemli yere sahiptir.

*Ayvalık kış aylarında 70 bin yaz aylarında ise 300-700 bin arasında değişen nüfusa sahip. Özellikle iklim değişikliğinin etkisi aşırı sıcaklar olarak kendini göstermektedir. Bu çerçeve de ilçemizi ziyarete gelen gezi tekneleri ile Ayvalık adalarına giden hergün bin ila 3 bin kişi arasındaki misafirlerimiz için “Deniz ambulansı” devreye girmelidir.

*Barcelona örneğinde olduğu gibi solar, rüzgar, jeotermal vs. yenilenebilir enerjiye ağırlık verilmelidir. Kentin hava almasını sağlayacak hava koridorları oluşturulmalı, araç yolları ve taşıt sayıları azaltılmalı bisiklet ulaşımı ve yaya yollarına ağırlık verilecektir.

İçme suyu şebekelerinin yüzde 3.3 ünde asbestli (AÇB)boru kullanılmış olup boruların ivedilikle değiştirilmesi gereklidir.

*Paris İklim Anlaşması’na göre, ülkeler sera gazı emisyonlarını azaltmayı taahhüt etmelerine karşın Türkiye son yirmi yılda sera gazı oranı yüzde 140.1 oranında artış göstermiştir .

(Türkiye Paris İklim Anlaşması’nı ilk imzalayan 163 ülkeden biri olmasına rağmen onaylamayan 10 ülkeden biridir, -Andorra, Angola, Yemen, Suriye, Irak, Libya, Sudan ile birlikte)

Orman yangınlarına karşı önleyici yönde azami tedbirler alınmalıdır

*Kent atıkları (çöpler)ayrıştırıldıktan sonra düzenli depolama alanında bertaraf edilmeli,buraya kurulacak biyogaz tesisi vasıtasıyla da çöpten enerji üretimi yoluna gidilecektir. (biyogaz/biyomeditizasyon)

Organik atıklar kompostlaştırılarak humus elde etme yoluna gidilecektir.

Orman yangınları için de “Deniz İtfaiyesi’nin “ kurulması çalışmalarına başlanılmıştır.

Azaltımda odaklanılacak alanlar :

-Binalar için “Enerji Kimlik Belgesi” ve bu belgelerin sınıflara göre(A sınıfı, B sınıfı ve C sınıfı gibi) dağılımına ait çalışmalar başlatılmış olup verilerin toplanmasını müteakip arşiv oluşturulacaktır. Böylelikle sera gazı envanter çalışmalarına da başlamış olacağız.

Stratejik planda; iklim değişikliği ile mücadeleye yer verilmiştir.

-Yaz aylarında nüfusun aşırı olması , ulaşımın deniz yolundan ziyade kara yolundan olması şehir içi trafiğinide felç etmektedir. Sarımsaklı/Altınova’da ikamet edecek misafirlerimiz için çevre yolu kullanılması değerlendirilmektedir.

– Zeytinin Başkenti olan Ayvalık’ta her yıl “Zeytin Hasat Şenilkleri” yapılmaktadır. Bir yandan da iklim değişikliğinin zeytin ağacı ve zeytin üzerindeki etkileri konusunda “Ziraat Odası “ile işbirliği yapılarak çalışmalar/paneller planlanacaktır.

-Özellikle yaz aylarında kaçak göçmenler Türkiye’nin en büyük Ayvalık Tabiat Parkı’nda küçümsenmeyecek ölçü de çevre kirliliğine sebep olmaktadır. 2012 yılından 2017 yılı sonuna kadar yasa dışı yollardan yurt dışına kaçan göçmen sayısı sadece Ayvalık’ta 14 bin 837 olup günümüze kadar olan süreçte bu rakam 20 bin civarındadır. Konu ile ilgili çözüm noktasında çalışmalarımız devam etmektedir.

*Kaçak göçmen sorunun halledilmesi için Ayvalık Belediyesi, Meslek odaları(Balıkesir ve Ayvalık), Ticaret Odası, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Jandarma ve İçişleri Bakanlığı’ndan oluşan çalıştay yapılarak sorunları ve yapılacak işleri belirleyerek konuyu ulusal medyaya taşımanın sorunun çözümüne yararlı olacağı değerlendirilmektedir.

Bu durumun devam etmesi Ayvalık turizmine zarar vermektedir.

* Fabrika ve pirina tesislerindeki baca filtreleri ve koku ölçümlerinin periyodik olarak yapılması takip edilecektir.

(DEVAM EDECEK)

Bi düşün yakamızdan!

Yaz tatili polemikleri