1955 yılında sezyum atom saatlerinin geliştirilmesiyle zaman ölçümünde yüksek hassasiyet sağlayan yeni bir döneme geçildi. Ancak Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı sabit kalmadı. Okyanus akıntıları, gezegenin erimiş çekirdeği ve doğal kuvvetler, Dünya’nın dönüş hızında değişimlere neden olmaya devam etti.
Tarihsel süreçte yavaşlayan Dünya’nın son on yılda beklenmedik şekilde hızlanması, atom saatleriyle gezegenin dönüşüne dayalı zaman arasındaki farkı yeniden gündeme getirdi. Bu farkı dengelemek amacıyla küresel saat sistemine belirli dönemlerde bir saniye ekleniyor veya çıkarılıyordu.
61 SANİYELİK DAKİKALAR TEKNOLOJİK AKSAKLIKLARA NEDEN OLDU
“Artık saniye” olarak bilinen uygulama nedeniyle bazı dakikalar 61 saniye sürdü. Bu düzeltmelerin geçmişte Reddit ve LinkedIn gibi platformlarda sistem çökmelerine, uçuşlarda gecikmelere ve küresel iletişim ağlarında aksaklıklara yol açtığı belirtildi.
Dünya’nın dönüş hızındaki artışla birlikte daha önce test edilmemiş olan “eksik saniye” uygulaması da gündeme geldi. Uzmanlar, böyle bir düzeltmenin teknolojik sistemlerde daha büyük sorunlara neden olabileceğine dikkat çekti.
KÜRESEL SAAT SİSTEMİNDE YENİ DÖNEM PLANLANIYOR
Versailles’da düzenlenen konferansta alınan kararla, atom saatleri ile Dünya’nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki fark bir saate ulaşana kadar müdahale edilmemesi benimsendi.
Bu yaklaşımın amacı, saatlere düzenli aralıklarla saniye ekleme veya çıkarma ihtiyacını ortadan kaldırmak. Yetkililer, Dünya’nın mevcut dönüş hızı dikkate alındığında ilk “artık saat” düzeltmesine ihtiyaç duyulmasının binlerce yıl sürebileceğini belirtiyor.
Planlanan düzenleme kapsamında resmi zaman ölçümünün Dünya’nın dönüşünden bağımsız hale getirilmesi ve atom zamanı ile astronomik zaman arasındaki farkın bir saati aşmaması öngörülüyor.
SAAT SİSTEMİNDEKİ DEĞİŞİKLİK GÜNLÜK HAYATI ETKİLEYECEK Mİ?
Küresel saat sisteminde planlanan değişikliğin vatandaşların günlük yaşamında doğrudan bir farklılık yaratması beklenmiyor. Akıllı telefonların, bilgisayarların ve kol saatlerinin gösterdiği zaman değişmeyecek.
İşe, okula veya randevulara gidiş saatlerinde de herhangi bir değişiklik yaşanmayacak. Düzenleme, günlük hayatta kullanılan saatlerden ziyade atom saatlerinin çalışma mekanizmasıyla bağlantılı teknik zaman ayarlamalarını ilgilendiriyor.
İnternet altyapıları, küresel borsalar, uydu iletişimi ve hava yolu ağlarında kullanılan zaman sistemleri, düzenlemenin etkili olacağı başlıca alanlar arasında yer alıyor.
TÜRKİYE’NİN DE ARALARINDA BULUNDUĞU 69 ÜLKE OYLAMA YAPACAK
Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu üyesi olan, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 69 ülkenin artık saniye uygulamasının kaldırılmasına yönelik oylama yapması bekleniyor.
Önerinin kabul edilmesi durumunda düzenlemenin Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
2022 yılında gerçekleştirilen toplantıda, artık saniye uygulamasının 2035 yılına kadar kademeli olarak kaldırılması kabul edilmişti. Yeni oylamayla birlikte uygulamanın sona erdirilmesine ilişkin tarihin öne çekilmesi hedefleniyor.
Planlanan değişiklikle resmi zaman ölçümünün Dünya’nın dönüşünden bağımsız hale getirilmesi, atom zamanıyla astronomik zaman arasındaki farkın ise bir saati aşmaması amaçlanıyor.
