Edirne'de restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından müze olarak hizmet vermeye başlayan Makedon Kulesi'nin tarihiyle ilgili değerlendirmelerde bulunan sanat tarihçisi Prof. Dr. Engin Beksaç, yapının Hadrian dönemine ait olduğu yönündeki bilgilerin doğru olmadığını söyledi.
Beksaç, kulenin üzerindeki "Johannes" kitabesi ile mimari özelliklerinin yapının 14. yüzyıl Bizans döneminde inşa edildiğini gösterdiğini ifade etti.
"KULENİN HADRİAN'LA YAKINDAN UZAKTAN HİÇBİR İLGİSİ YOK"
Makedon Kulesi'nin Edirne'deki önemli Bizans yapıları arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. Engin Beksaç, son dönemde kamuoyuna yansıyan bazı bilgilerin tarihi açıdan hatalı olduğunu söyledi.
"Kulenin Hadrian'a ait olduğu ifade edilmekteyse de kulenin Hadrian'la yakından uzaktan hiçbir ilgisi yok. Evet, bilindiği gibi Hadrian Edirne'nin ilk kurucusu, banisi olarak karşımıza çıkan bir isim. Ama Makedonya Kulesi'nin üstünde zaten yazılı olan bir Johannes yazısı var. Bu Johannes yazısı bize kulenin yapıldığı dönemdeki imparatorun kimliği hakkında da bir bilgi vermekte. Johannes adını taşıyan Bizans'ta dört tane imparator var" dedi.
MİMARİ ÖZELLİKLER 14. YÜZYILI İŞARET EDİYOR
Kulenin mimari özelliklerinin de Bizans dönemine işaret ettiğini belirten Beksaç, yapının tarihlendirilmesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
"Binanın bütün özellikleriyle, yani Bizans mimarisi ve Roma mimarisi konusunda alışık olan bir göz hemen bunun bir 14. yüzyıl Bizans yapısı olduğunu söyleyeceği için 14. yüzyılda yaşamış olan iki tane Bizanslı imparator akla gelmekte. Bir tanesi Palaiologos, bir tanesi Kantakouzenos. Bu iki imparatordan birine ait olduğu hakkında fikir yürütmemiz mümkün. Ve bu nedenle kulenin esas kaynağının bu 14. yüzyıl yapısı olduğunu söylemek konusunda da bir imkanımız var. Esasında oradaki yazıyı ilk defa kayda alan kişi 1553 tarihli Edirne'den geçen bir Avusturya heyetinde yer alan bir seyyah. Onun yazmış olduğu seyahatnamesinde o kitabeden bahsedildiğini görüyoruz" diye konuştu.
KİTABENİN RESTORASYONDA YENİDEN YAPILDIĞINI SÖYLEDİ
Prof. Dr. Beksaç, kulenin kitabesinin geçmiş yıllarda kaldırıldığını ve son restorasyonda yeniden oluşturulduğunu belirtti.
"Daha sonraki süreçlerde, 19. yüzyıl sonu 20. yüzyıl başına çekilen fotoğraflarda da biz kitabeyi görmekteysek de daha sonraki aşamada kitabenin kaldırıldığını, daha sonraki restorasyonlarda kaldırıldığını gördük" diyen Beksaç, son restorasyonda hazırlanan kitabenin orijinalinden uzak olduğunu ifade etti.
"MAKEDONYA KULESİ HAK ETTİĞİ BİLGİYE LAYIK OLMASI GEREKEN BİR YAPI"
Restorasyon sırasında yeniden hazırlanan kitabenin başarılı bir kopya olmadığını dile getiren Beksaç, tarihi yapıya ilişkin bilgilerin doğru aktarılmasının önemine dikkat çekti.
"Son restorasyonda yazılmış olan yazı orijinalden hayli uzak gözüküyor. Ve onun üzerinde Johannes yazısı karşımıza çıkmakta. Yani kulenin yaptırıldığı dönemdeki imparatorun adıdır. Bana göre esasında yapılan şey, orijinalinde bulunan yazının tekrar canlandırılmaya çalışılması ama çok başarılı bir kopya olduğunu söylemek zor. Esasında Makedonya Kulesi hak ettiği bilgiye layık olması gereken bir yapı. Bu konuda hakkındaki bilgilerin de doğru aktarılmasında yarar var" ifadelerini kullandı.