Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), okullar arasındaki notlandırma farklılıklarını azaltmak ve sınavlarda daha adil bir değerlendirme sistemi oluşturmak amacıyla yeni bir uygulamayı hayata geçirdi. Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) kapsamında sınavların hazırlanması, değerlendirilmesi ve sonuçların analiz edilmesi dijital ortamda yürütülecek. Yapay zekâ desteğiyle öğrenci notlarının da takip edileceği sistemin, üniversiteye girişte tartışma konusu olan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) eşitsizliklerini azaltması hedefleniyor.
MEB'in bu eğitim yılında uygulamaya aldığı Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nde ilk sınavlar başladı. Ortaokul ve lise öğrencilerini kapsayan uygulama doğrultusunda sınavlar, belirlenen takvim çerçevesinde 13 Kasım'a kadar devam edecek.
Yeni sistemle birlikte okullardaki ölçme ve değerlendirme süreçlerinin ortak standartlara göre yürütülmesi amaçlanıyor. Dijital altyapı üzerinden takip edilecek sınav sonuçlarının, okullar arasındaki notlandırma farklılıklarının belirlenmesine de katkı sağlaması bekleniyor.
YAPAY ZEKÂ ÖĞRENCİ NOTLARINI TAKİP EDECEK
Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin dikkat çeken özelliklerinden biri de yapay zekâ desteği olacak. Yeni uygulamayla öğrencilerin sınav performansları ve notları analiz edilerek okullar arasındaki değerlendirme farklılıklarının ortaya çıkarılması hedefleniyor.
Bu sayede bazı okullarda yüksek notlara daha kolay ulaşılmasına, bazı okullarda ise aynı başarı düzeyine rağmen daha düşük notlar verilmesine neden olan uygulamaların tespit edilmesi amaçlanıyor.
Sistemin, öğrenci notlarının gerçeğe aykırı biçimde yükseltilmesi ve devamsızlık kayıtlarındaki usulsüzlüklerin belirlenmesine de yardımcı olacağı değerlendiriliyor.
OBP HESAPLAMASINDAKİ FARKLILIKLAR GÜNDEMDE
Yeni uygulamanın çözüm üretmesinin beklendiği konuların başında üniversite sınavlarında kullanılan OBP sistemi geliyor. Mevcut uygulamada lise diploma notu 5 ile çarpılarak OBP hesaplanıyor. Elde edilen puan, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yerleştirme puanına 0,12 katsayısıyla ekleniyor.
Örneğin diploma notu 80 olan bir öğrencinin OBP'si 400 oluyor. Bu puan, öğrencinin YKS yerleştirme puanına 48 puanlık katkı sağlıyor. Ancak eğitim uzmanları, okulların not verme standartlarının birbirinden farklı olmasının öğrenciler arasında eşitsizlik oluşturabildiğine dikkat çekiyor. Bazı kurumlarda yüksek diploma notlarına ulaşmak daha kolay olurken bazı okullarda benzer akademik başarıya sahip öğrenciler daha düşük notlarla mezun olabiliyor. Bu durum, akademik seviyeleri birbirine yakın öğrencilerin üniversite yerleştirmelerinde farklı OBP katkıları almasına yol açabiliyor. Özellikle başarı sıralamasının birkaç puanla değişebildiği bölümlerde notlandırma farklılıklarının önemli sonuçlar doğurabildiği belirtiliyor.
74 OKULUN RUHSATI İPTAL EDİLDİ
Ortak sınav uygulamasının, okullardaki notlandırma süreçlerinin daha yakından denetlenmesini sağlaması bekleniyor. Özellikle öğrenci notlarını gerçeğe aykırı şekilde yükselten ve devamsızlık kayıtlarında usulsüzlük yapan kurumların belirlenmesi hedefleniyor.
Paylaşılan bilgilere göre, son bir buçuk yıllık süreçte usulsüzlük tespit edilen 74 okulun ruhsatı iptal edildi. Yeni sistemin benzer ihlallerin önüne geçilmesi ve eğitim kurumlarında ortak değerlendirme standartlarının oluşturulması açısından önemli bir rol üstlenmesi bekleniyor.
SINAVLARDA EZBER YERİNE BECERİ ODAKLI DÖNEM
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımında öğrencilerin yalnızca bilgiyi hatırlama düzeyleri değil, öğrendiklerini günlük yaşamda kullanabilme becerileri de ölçülüyor. MEB tarafından yayımlanan örnek sorularda açık uçlu soruların yanı sıra grafik, tablo ve görsel yorumlama çalışmalarına daha fazla yer veriliyor. Öğrencilerin analitik düşünme, problem çözme, neden-sonuç ilişkisi kurma ve bilgiyi farklı koşullarda uygulama becerilerinin değerlendirilmesi amaçlanıyor. Uğur Okulları Genel Müdür Yardımcısı Adil Kurt da yeni sınav yaklaşımının ezber odaklı anlayıştan uzaklaştığını belirterek öğrencilerin üst düzey düşünme ve yorumlama becerilerinin ölçülmesinin önemine dikkat çekti. Kurt, örnek soruların öğrencilerin eksiklerini görmelerine, öğretmenlerin ise öğrenme süreçlerini daha yakından takip etmelerine yardımcı olacağını ifade etti.
ORTAK SINAVLAR 13 KASIM'A KADAR SÜRECEK
MEB'in yeni uygulaması kapsamında ortaokul ve lise kademelerinde gerçekleştirilen ilk ortak yazılı sınavlar 13 Kasım 2026 tarihine kadar devam edecek.
Dijital değerlendirme altyapısı ve yapay zekâ desteğiyle yürütülecek sistemin, okullar arasındaki not farklılıklarını azaltarak öğrencilerin akademik başarılarının daha standart ölçütlerle değerlendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
