Kademeli emeklilik düzenlemesi henüz TBMM’den geçmedi ve yürürlüğe girmedi. Muhalefet tarafından geçtiğimiz aylarda Meclis’e bir teklif sunulmasına rağmen düzenleme yasalaşma sürecinde karşılık bulmadı. Bu nedenle kademeli emeklilik için açıklanmış kesin bir yürürlük tarihi, resmî yaş tablosu veya tüm çalışanları kapsayan yeni bir prim şartı bulunmuyor.
EYT SONRASI YENİ BİR BEKLEYİŞ BAŞLADI
2023 yılında yapılan EYT düzenlemesiyle Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan ve gerekli şartları karşılayan vatandaşlara emeklilik yolu açıldı. Düzenlemenin ardından 2,6 milyon kişinin EYT kapsamında emekli olduğu, koşulları tamamlayan vatandaşların da emeklilik hakkı kazanmaya devam ettiği belirtildi.
BİR GÜNLE 17-20 YILLIK FARK İDDİASI
Kademeli emeklilik talebinin merkezinde 8 Eylül 1999 öncesi ve sonrasında sigortalı olan çalışanlar arasındaki yaş farkı bulunuyor. EYT’den yararlananlarla sigorta başlangıcı bu tarihin hemen sonrasına kalanlar arasında emeklilik yaşı bakımından 17 ila 20 yıla ulaşan farklılıkların oluştuğu savunuluyor. Bu nedenle 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta girişi bulunan çalışanlar kendilerini “Emeklilikte Tarihe Takılanlar” olarak tanımlayarak şartların yeniden düzenlenmesini talep ediyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK ERKEN EMEKLİLİK Mİ?
Hürriyet yazarı Noyan Doğan, 22 Nisan 2026 tarihli yazısında kademeli emeklilik ile erken emekliliğin kamuoyunda birbirine karıştırıldığına dikkat çekti. Doğan, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: "Hemen hemen her gün hem okuyuculardan hem de eş dosttan kademeli emeklilikle ilgili, ‘çıkacak mı, ne zaman çıkacak, kamunun gündeminde mi’ şeklinde sorular alıyorum. Kimileri de ‘Yaşadığımız haksızlığı neden gündeme getirmiyorsun’ diye sitem ediyor. Gelen soruları incelediğimde, kademeli emekliliğin tam anlaşılmadığı ve bu konuda kafa karışıklığı olduğu da görülüyor. Kimileri, kademeli emekliliği erken emeklilik olarak algılıyor."
ÇALIŞANLARIN TALEBİ NE?
Kademeli emeklilik bekleyen çalışanlar, sigorta başlangıç tarihine bağlı keskin yaş farklılıklarının ortadan kaldırılmasını istiyor. Emeklilik yaşının prim gününün tamamlandığı tarih dikkate alınarak kademeli ve öngörülebilir biçimde belirlenmesi, sistemin aktüeryal dengeyle uyumlu hale getirilmesi talep ediliyor. Kamuoyunda tartışılan önerilerden biri, 8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 arasında sigortalı olanların 7 bin prim günü üzerinden emeklilik hakkına ulaşmasını içeriyor. Bu model henüz yasalaşmış bir düzenleme değil.
“BU DURUM ADİL Mİ?” DİYE SORUYORLAR
Kademeli emeklilik talebinde bulunan çalışanlar, sigorta başlangıcındaki bir günlük farkın uzun yıllara yayılan sonuçlar doğurduğunu savunuyor. Çalışanların gündeme getirdiği değerlendirmede şu ifadeler yer alıyor: “Aynı yaşta ve aynı sigorta primini ödemiş iki kişiden biri, sadece bir gün erken işe başladığı için EYT ile emekli olabiliyor. Diğeri ise emekli olamadığı için 17-20 yıl daha çalışmak zorunda kalıyor. Emekli olan düşük maaşla çalışmaya razı olduğu için işverenlerce tercih edilirken, emekli olamayan geçimini sağlamak için tam sigorta ve yeterli maaş isteyince iş bulmakta zorlanabiliyor. Sizce bu durum adil mi?”
7 BİN VE 7 BİN 200 PRİM GÜNÜ KESİNLEŞTİ Mİ?
Kamuoyunda paylaşılan kademeli emeklilik tablolarında 7 bin ve 7 bin 200 prim günü gibi rakamlar yer alıyor. Ancak bunlar yürürlüğe girmiş yeni emeklilik koşulları değil. Prim gününün kaç olacağı, hangi sigorta girişlerinin kapsama alınacağı ve yaş şartının nasıl uygulanacağı ancak TBMM tarafından kabul edilecek bir düzenlemeyle kesinleşebilir.
KADINLARDA 45, ERKEKLERDE 47 YAŞ İDDİASI
Gündemdeki öneri tablolarından birinde 2020 öncesinde sigortalı olanların 7 bin veya 7 bin 200 prim gününe bağlı olarak kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaşında emekli olabileceği ileri sürülüyor. Aynı öneride 2021 yılında sigortalı olanlar için kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş şartından söz ediliyor. Sigorta başlangıç yılı ilerledikçe emeklilik yaşının kademeli olarak 65’e kadar çıkması öngörülüyor. Bu rakamlar yalnızca tartışılan modele ait olup yürürlükteki resmî bir kademeli emeklilik tablosu niteliği taşımıyor.
EYT’NİN MALİYETİ GÜNDEMDE
Kademeli emeklilik tartışmalarında sosyal güvenlik sisteminin mali yapısı da öne çıkıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in açıklamasına göre EYT’nin yalnızca 2024 yılındaki maliyeti 724 milyar TL oldu. Bu tutarın millî gelirin yüzde 2’sine karşılık geldiği belirtilirken EYT’nin çalışanlarla emekliler arasındaki aktif-pasif dengesini de etkilediği ifade edildi. Yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesinde kapsamın yanı sıra bütçe maliyeti ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinin de belirleyici olması bekleniyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK NE ZAMAN ÇIKACAK?
Kademeli emeklilik için açıklanmış resmî bir yürürlük takvimi bulunmuyor. Öncelikle yeni bir kanun teklifinin Meclis gündemine gelmesi, ilgili komisyonda kabul edilmesi ve Genel Kuruldan geçmesi gerekiyor. Düzenleme Cumhurbaşkanı’nın onayının ardından Resmî Gazete’de yayımlanırsa yürürlüğe girebilecek. Bu aşamalar tamamlanmadan paylaşılan yaş ve prim tabloları kesin emeklilik şartı olarak değerlendirilemez.