ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi, Karadeniz ile Marmara Denizi'nde ilkbahar ve yaz aylarında görülen turkuaz renk değişimini gösteren uydu ve uzay görüntülerini kamuoyuyla paylaştı. PACE uydusu ile Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) elde edilen görüntülerde Karadeniz, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı boyunca oluşan turkuaz renkli fitoplankton yoğunluğu dikkat çekti.
PACE UYDUSU KARADENİZ'DEKİ RENK DEĞİŞİMİNİ GÖRÜNTÜLEDİ
NASA'nın açıklamasına göre Karadeniz ve Marmara Denizi yılın büyük bölümünde koyu mavi ve siyaha yakın tonlarda görülüyor. Ancak ilkbaharın sonu ile yaz aylarının başında denizin geniş alanlarında turkuaz renk değişimi meydana geliyor.
NASA'nın 8 Şubat 2024 tarihinde uzaya gönderdiği PACE (Plankton, Aerosol, Cloud, Ocean Ecosystem) uydusunda yer alan Ocean Color Instrument (OCI) cihazı, 22 Haziran 2026 tarihinde Karadeniz'de yaşanan dikkat çekici renk değişimini yüksek hassasiyetle kaydetti.
Uydudan elde edilen görüntülerde Karadeniz'in geniş bir bölümünün açık mavi ve turkuaz tonlarına dönüştüğü görüldü.
TURKUAZ GÖRÜNÜMÜN NEDENİ MİKROSKOBİK FİTOPLANKTONLAR
Bilim insanlarına göre denizde oluşan turkuaz rengin nedeni, "kokkolitofor" (coccolithophore) adı verilen mikroskobik fitoplanktonların yoğun şekilde çoğalması.
Kalsiyum karbonat plakalarla kaplı olan bu canlılar, güneş ışığını yansıtarak deniz yüzeyine süt mavisini andıran turkuaz bir görünüm kazandırıyor.
NASA, yılın diğer dönemlerinde ise silika kabuklu diyatomların daha yaygın bulunduğunu, bu nedenle Karadeniz ve Marmara Denizi'nin daha koyu tonlarda göründüğünü bildirdi.
İSTANBUL BOĞAZI'NDAKİ TURKUAZ AKINTILAR UZAYDAN DA GÖRÜLDÜ
Yaklaşık bir ay önce, 27 Mayıs 2026 tarihinde Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görev yapan Expedition 74 ekibindeki bir astronot tarafından çekilen fotoğrafta İstanbul Boğazı boyunca uzanan turkuaz akıntılar da net şekilde görüntülendi.
Fotoğraflarda Karadeniz'den Marmara Denizi'ne doğru ilerleyen fitoplankton hareketleri ile akıntı desenlerinin uzaydan seçilebildiği görüldü.
NASA MEVSİMSEL DEĞİŞİME DİKKAT ÇEKTİ
NASA, yaklaşık bir ay arayla elde edilen uydu ve Uluslararası Uzay İstasyonu görüntülerinin bölgedeki mevsimsel fitoplankton hareketlerini ve deniz ekosistemindeki doğal değişimi ortaya koyduğunu açıkladı.
Uzmanlar ise fitoplanktonların deniz besin zincirinin temelini oluşturduğunu, aynı zamanda atmosferdeki karbonun tutulmasında da önemli bir görev üstlendiğini vurguluyor.
DRON GÖRÜNTÜLERİYLE DE DESTEKLENDİ
İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'nde görülen turkuaz renk değişimi daha önce dronla da görüntülenmişti.
Deniz yüzeyinde oluşan turkuaz akıntılar ve fitoplankton yoğunluğu, hem deniz seviyesinden elde edilen görüntüler hem de NASA'nın uzaydan paylaştığı karelerle karşılaştırmalı olarak ortaya konuldu.
