Pastırma sıcakları, sonbaharın ortasında, genellikle Ekim veya Kasım aylarında birkaç gün süren ve hava sıcaklıklarının mevsim normallerine göre aniden yükseldiği dönem olarak tanımlanıyor.
Bu sıcaklık artışı özellikle Türkiye’de yaygın şekilde görülüyor. Pastırma sıcakları adını ise bu dönemde pastırmanın kurutulması için uygun hava koşullarının oluşmasından alıyor.
NASIL OLUŞUR?
Pastırma sıcakları genellikle yüksek basınç sisteminin etkisiyle ortaya çıkıyor. Bu dönemde gökyüzü açık, rüzgar ise az oluyor. Sabah ve akşam saatlerinde serin hava hissedilirken, gündüz sıcaklıkları yaz günlerini andırabiliyor.
Sıcaklıkların gündüz yükselmesine karşın gece saatlerinde havanın yeniden soğuması, pastırma sıcaklarının belirgin özellikleri arasında bulunuyor.
PASTIRMA YAZI HANGİ AYDA OLUR?
Pastırma sıcakları çoğunlukla sonbaharın ortalarında, Ekim sonu ile Kasım ortası arasında yaşanıyor. Türkiye’de ise bu dönemin genellikle Kasım ayının ilk iki haftasına denk geldiği belirtiliyor.
Ancak pastırma sıcaklarının kesin bir takvimi bulunmuyor. Tarihler hava koşullarına bağlı olarak değişebiliyor. Bu nedenle her yıl aynı günlerde yaşanması beklenmiyor.
Pastırma sıcakları birkaç gün ile bir hafta arasında sürebiliyor. Bu süreçte gündüz sıcaklıkları mevsim normallerinin üzerinde seyredebilirken, sabah ve akşam saatlerinde serin hava etkisini koruyabiliyor.
PASTIRMA SICAKLARI NE DEMEK?
Pastırma yazı deyiminin, pastırmanın bu dönemde hazırlanması nedeniyle ortaya çıktığı belirtiliyor. Gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farklarının yılın geneline oranla yüksek olması, pastırmanın hazırlanmasında uygun koşullar oluşturuyor.
Gündüz sıcaklıkları nedeniyle etin gözenekleri açılırken, geceleri yaşanan soğumayla gözeneklerin kapanması gerçekleşiyor. Bu süreçte sıvanan çemenin etin içerisine daha iyi işlemesi sağlanıyor.
DÜNYADA PASTIRMA YAZI İÇİN FARKLI İSİMLER KULLANILIYOR
Pastırma sıcakları yalnızca Türkiye’de görülen bir hava olayı değil. Dünyanın farklı bölgelerinde de sonbaharda yaşanan benzer sıcak dönemler farklı isimlerle anılıyor.
Almanya’da bu dönem "kocakarı yazı", İsveç’te "Azize Birgitta yazı", Amerika Birleşik Devletleri’nde ise "Yerli yazı" (Indian summer) olarak adlandırılıyor.
