Ramazan’da sofranın olmazsa olmazı pide, nasıl ortaya çıktı?

EGEMEN SAYIN / EGE TELGRAF- On bir ayın sultanı Ramazan ayına ayrı bir güzellik katan pideler satılmaya başladı. Türkiye Fırıncılar Federasyonu, bu yıl 300 gramlık pidenin 10 liradan satışa sunulacağını açıkladı. Bazen yumurtalı, bazen sade bazen ise susam ve çörek otuyla süslenen pidenin tarihinin çok ama çok uzun yıllara dayandığını biliyor muydunuz? Ramazan ayında sofraların baş tacı olan bu 500 yıllık gelenek, hala Türk mutfağının öncü lezzetleri arasında yer alıyor. Pidenin tarihi ise bir hayli eskiye dayanıyor. Aslında bir ekmek çeşidi olan pide, sadece bizde değil Orta Doğu mutfağında çokça kullanılan bir ürün. Bir yandan ekmek benzeri bir yiyecek olurken; diğer yandan ise kıymalı, sebzeli, peynirli ve tatlı ürünlerle de lezzetlendirilerek adeta bir ana öğün haline geliyor. Ülkemizde özel olarak bu işi yapan pek çok fırın bulunuyor. Bu lezzet, bölgelere göre de değişiklik gösteriyor. Birçok yerde inceliği ve yapılış tarzıyla dikkati çeken pideler, kimi yerde açık, kimi yerde kapalı, kimi yerde ince, kimi yerde tırnaklı kimi yerde ise yuvarlak şekliyle hazırlanıyor.

DİĞER ÜLKELERDE İSMİ FARKLI

Pide, sadece bize de has bir ürün değil. Diğer ülkelerde de adı ‘pide’ olmasa da ‘pita’ olarak bilinen ve pideye çok benzer bir ekmek türü üretiliyor. Kolay yapılışı, az malzeme kullanılmasıyla özellikle yokluk dönemlerinde insanları doyuran ve tok tutan bir ürün olan pide ekmeği, işte tam da bu nedenle aslında uluslararası tarihte de geniş yer tutuyor.

TOPKAPI SARAYI’NIN HAS FIRINI VARDI

Bizde ise pide ekmeğinin 15 ya da 16’ncı yüzyılda üretilmeye başladığı biliniyor. İstanbul’da bu tarihlerde üretilmeye başlanan pideler, zamanla tüm yurdun vazgeçilmezi oluyor. Osmanlı döneminde ise pide ve ekmekler Topkapı Sarayı’nda has fırın adı verilen özel bir bölümde pişiriliyor.  O dönemin insanları özel pide yaptırmak için fırınların önünde öyle bir kuyruk oluyor ki… Bu nedenle iftar saatini bile kaçıranlar olduğu söyleniyor.

MISIR SATTI; YUNAN YAYDI

Genel anlamda ekmekçilik ise 8 bin yıl öncesine yani neredeyse İzmir’in kurulduğu tarihe kadar dayanıyor. Ekmek, aslında firavun cenneti Mısır’da önemli bir yere sahip. O zamanda diğer şehirlerle de ürün alışveriş yapan Mısırlılar sayesinde bu ürün önce Yunanistan’a daha sonra ise tüm Avrupa’ya yayılıyor.

PİDENİN ŞİFASINI BİLİYOR MUSUNUZ?

Bu soru da nereden çıktı diye düşünenler varsa, hemen açıklayalım. Şifa dediğimiz şey eskilerin tabiriyle un ve suyun kaynatılmasıyla elde edilen bir karışım! Günümüzde ise pidelerin üstüne genellikle, yumurta, pekmez ya da yoğurt sürülüyor.