Ahmet Buğra TOKMAKOĞLU - EGE TELGRAF/ İzmir’in Bergama ilçesine yaklaşık 15 kilometre mesafede yer alan Paşa Köyü, yüzyıllar boyunca şifanın sessiz adreslerinden biri oldu. Bergama Kaplıcaları adıyla da bilinen Paşa Ilıcası, yalnızca bir termal kaynak değil; Roma İmparatorluğu’ndan günümüze uzanan köklü bir sağlık kültürünün izlerini taşıyan tarihi bir mekandı. Ilıcanın bulunduğu alanda, MS II. yüzyıla tarihlenen bir Roma hamamının varlığı, buranın antik çağlardan beri tedavi ve arınma amacıyla kullanıldığını açıkça ortaya koyuyor.
ROMA HAMAMINDAN AKAN ŞİFA
Paşa Ilıcası’nın en dikkat çekici unsurlarından biri, Roma hamamının hemen yanında yer alan yuvarlak mermer havuzdu. Dört ayrı kaynaktan beslenen bu havuzun suyu 41 ile 45 derece arasında değişen sıcaklığıyla biliniyordu. Madensel tuzlar yönünden oldukça zayıf olmasına rağmen, suyun tedavi edici etkisi yüzyıllar boyunca dilden dile aktarıldı. Kronik romatizma, metabolizma bozuklukları, gut, diyabet, böbrek rahatsızlıkları ve kadın hastalıklarının tedavisinde destekleyici olarak kullanılan bu ılıca, Bergama ve çevresindeki halk için adeta doğal bir şifa merkeziydi.
HAFIZALARA KAZINAN ANILAR
Uzun yıllar boyunca Paşa Ilıcası, yalnızca hastalıklarına çare arayanların değil, dinlenmek, piknik yapmak ve ailece vakit geçirmek isteyenlerin de uğrak noktası oldu. İlçe merkezine yaklaşık 15–20 kilometre uzaklıkta bulunan bu alan, özel araçla ortalama 20 dakikada ulaşılabilen bir konumdaydı. Zamanla çevresinde sosyal alanlar, yeme-içme mekanları ve belediye tarafından işletilen tesisler oluştu. Özellikle “Bergama Belediyesi Güzellik Ilıcası” adıyla anılan tesisler, bazı ziyaretçiler tarafından sosyal belediyeciliğin güzel bir örneği olarak tanımlandı; düzeni, yeşil alanları ve farklı yaş gruplarına hitap eden yapısıyla övgü aldı.
“NEFES ALAN TARİH”
Paşa Ilıcası ve çevresindeki tesisler, ziyaretçilerin deneyimlerine göre oldukça farklı duygular uyandırdı. Kimi ziyaretçiler burayı “nefes alan tarih” olarak tanımlayıp, temizliği, çalışanların ilgisi ve sakin atmosferiyle memnuniyetlerini dile getirdi. Ailece vakit geçirmek, piknik yapmak, dinlenmek ya da kamp kurmak isteyenler için huzurlu bir alan olduğunu söyleyenler oldu.
SULAR ALTINDA KALAN BİR ŞİFA MİRASI
Bugün Paşa Ilıcası’nı diğer termal merkezlerden ayıran en hüzünlü gerçek ise artık Yortanlı Baraj Gölü’nün suları altında kalmış olması. Bir zamanlar Romalıların hamamında yankılanan adımlar, şifa arayan insanların umut dolu bekleyişleri ve sıcak suyun buğusu, artık yalnızca hafızalarda ve anlatılarda yaşıyor. Baraj suları, Paşa Ilıcası’nın fiziksel varlığını örtmüş olsa da, onun tarihsel ve kültürel değeri Bergama’nın belleğinde yaşamaya devam ediyor.
UNUTULMAYAN BİR TERMAL HİKAYE
Paşa Ilıcası, bugün gidilip içinde yıkanılabilen bir kaplıca olmasa da, Bergama’nın termal geçmişini anlamak isteyenler için önemli bir simge. Roma’dan Osmanlı’ya, Cumhuriyet döneminden baraj projelerine uzanan bu hikaye; kalkınma, koruma ve kültürel miras arasındaki hassas dengeyi de gözler önüne seriyor. Kimi için güzel anıların mekanı kimi içinse kaybedilmiş bir değer olan Paşa Ilıcası, Bergama’nın sıcak suyla yazılmış tarihinin en anlamlı sayfalarından biri olarak hatırlanıyor.