Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) tescilli coğrafi ürünleri arasında yer alan Aydın İnciri'nde yeni hasat sezonuyla birlikte incir cipsi üretimi de başladı. Aydın'da yaklaşık 40 bin hektar alanda incir üretimi yapılırken, sezonda ortalama 200 bin ton ürün elde ediliyor. Üretilen incirin yaklaşık 70 bin tonu kurutularak ihraç ediliyor. İncirin bir bölümü taze olarak satışa sunulurken, bir bölümü de ince dilimler halinde kurutularak "incir cipsi" haline getiriliyor. Üretilen incir cipsleri yurt içi ve yurt dışında satışa sunuluyor.
NAZİLLİ'DE İNCİR CİPSİ ÜRETİMİ YAYGINLAŞIYOR
Nazilli'de incirin daha yüksek fiyatla değerlendirilmesi amacıyla küçük işletmelerde ve evlerde "incir cipsi" olarak adlandırılan kurutulmuş ürün hazırlanıyor. İncir cipsinin üretimi, bahçelerden taze olarak toplanan incirlerin bıçakla ince ince dilimlenmesiyle başlıyor. Dilimlenen incirler özel kerevetlere seriliyor. Ürünler, gölgelikli teraslarda ya da evlerin bahçelerinde güneş almayan alanlarda kurumaya bırakılıyor. Yaklaşık 3-4 gün bekletilen incirler kuruduktan sonra paketlenerek satışa hazır hale getiriliyor.
İNCİR CİPSİ DAHA YÜKSEK FİYATLA ALICI BULUYOR
Birçok üretici hazırladığı incir cipslerini sosyal medya üzerinden satışa sunarken, bazı üreticiler ürünlerini doğrudan yurt dışına gönderiyor. İncir cipsi, kuru incirin yaklaşık 2-2,5 katı, taze incirin ise 5-6 katı fiyatla alıcı buluyor. Taze ürünün farklı bir yöntemle işlenerek değerlendirilmesi sayesinde üretici açısından daha yüksek gelir elde edilmesi amaçlanıyor. Bu üretim modeliyle ürünün ekonomik değerinin artırılmasının yanı sıra istihdama da katkı sağlanıyor.
İNCİRİ İŞLEYEREK KATMA DEĞER SAĞLIYOR
Nazilli'ye bağlı kırsal Kızıldere Mahallesi'nde yaşayan 30 yaşındaki Nuri Duran, ailesine ait incir bahçelerinden ve taze incirin en güzellerinin yetiştirildiği bahçelerden elde ettiği incirleri cips haline getirerek ekonomik değer kazandırıyor. Köy halkı da Duran'ın işletmesi aracılığıyla ürünlerini değerlendiriyor. Evli ve bir çocuk babası olan girişimci Nuri Duran, çocukluğunda babasının verdiği 3 çuval kuru inciri Karadeniz illerinde cami önlerinde sattığını ve bu süreçte incir ticaretini öğrendiğini belirtiyor. Duran, çocukluğundan bu yana edindiği tecrübeyi 10 yıl önce kurduğu işletmeyle büyüttüğünü ifade ediyor. Duran'ın hedefleri arasında ihracat da bulunuyor. Girişimci, incir cipsinin yanı sıra kuru incir, incir reçeli, dağ kekiği, domates kurusu, domates salçası, zeytin ve erken hasat zeytinyağı, kestane ve enginar gibi yaklaşık 65 farklı ürünü işleyerek gelir elde ettiğini belirtiyor.
İNCİRLER GÜNEŞ GÖRMEDEN 3-4 GÜNDE KURUTULUYOR
Kızıldere Mahallesi'nin meydanında bulunan cemiyet alanı, boş zamanlarda incir kurutma işlemi için kullanılıyor. Üretim süreci aynı zamanda 20'den fazla kadına iş imkanı sağlıyor. Sabah erken saatlerde toplanan taze incirler öğle saatlerine doğru kurutma alanına getiriliyor. Kadın çalışanlar incirleri tek tek dilimleyerek kerevetlere seriyor. Geniş alana yayılan incirler güneş görmeden kurumaya bırakılıyor. Kurutma sürecinde incirler sık sık elden geçiriliyor. Yaklaşık 3-4 gün içerisinde kuruyan ürünler daha sonra ambalajlanarak satışa sunuluyor.
CAMİ ÖNLERİNDE BAŞLAYAN TİCARET TÜRKİYE'YE ULAŞTI
Nuri Duran, çocukluk döneminde babasının verdiği 3 çuval kuru inciri Trabzon'a götürerek cami önlerinde sattığını ve bu deneyimin ardından incir ticaretini sürdürerek kendi işletmesini kurduğunu anlattı. Duran, daha sonra katma değerli ürünlere yöneldiğini belirterek, "İncirlerimiz Nazilli dağlarından toplanıyor. Engebeli arazide topladığımız taze incirlerimizi özellikle incir cipsi yapıyoruz. Ve dünyanın tedarik ettiği tek yer olan Nazilli'de üretimini yapıyoruz. Cips ve taze incir olarak katma değer sağlamaya çalışıyoruz. İncir kurusu, taze incir ve incir cipsi olarak satışa sunuyoruz. Sabahın erken saatlerinde toplanan incirlerimizi işletmemize getirip burada eleklerin üzerine ince ince dilimleyip, her şeyden önemlisi güneş görmeden kurumaya bırakıyoruz. İncirlerimiz 3 günde kuruyor. Üçüncü günün sonunda temiz ve hijyenik olarak paketlediğimiz incir cipsilerimizi iç piyasada satışa sunuyoruz. Sezonda da 150-200 ton taze incir işliyoruz. Biz ürünlerimizi sadece iç pazarda değerlendiriyoruz. Tabi büyüdükçe hedeflerimiz arasında Avrupa'ya ve yurt dışına açılmak var" diye aktardı. Duran, işletmede sezonda 150-200 ton taze incir işlendiğini ve ürünlerin şu anda iç pazarda değerlendirildiğini belirtti. İşletmenin büyümesiyle birlikte Avrupa ve diğer yurt dışı pazarlarına açılmanın hedeflendiğini ifade etti.
KÖYDEKİ KADINLARA GELİR SAĞLIYOR
İşletme çalışanlarından Gizem Şimşek de incir cipsi üretiminde üç yıldır görev yaptığını belirtti. Şimşek, köyde yaşayan kadınlarla birlikte üretim yaptıklarını anlattı. Şimşek, "Ben bu incir cipsi işini 3 senedir yapıyorum. Köyün bayanlarıyla, genç bayanlarıyla, evdeki ev hanımlarıyla beraber toplaştık ‘gelin abla çalışalım' dedik. İncirlerimizi topladık, boyutlarını ayırdık. Topladığımız incirleri sap ve alt kısımlarını kesip ince ince dilimledik. İncir cipslerimizi kerevetlerde, eleklerde kuruttuk. Kuruttuğumuz cipslerin seçimini, boyutlandırmalarını yaptık. Şu şekilde kuruttuğumuz incirlerimizi hazırladık ve değerli müşterilerimizin siparişlerini hazırlayıp hazırlayıp gönderiyoruz. Hem köy hanımlarına destek olduk hem de cebimize destek olduk" ifadelerini kullandı. Üretim sürecinde incirlerin toplanması, boyutlarına ayrılması, sap ve alt kısımlarının kesilmesi, ince şekilde dilimlenmesi, kerevet ve eleklerde kurutulması, ardından seçilerek boyutlandırılması ve ambalajlanması işlemleri gerçekleştiriliyor.