TCMB Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’na yaptığı sunumda, son dönemde küresel jeopolitik gelişmelerin belirleyici olduğunu söyledi. Özellikle enerji ve ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışlarının hissedildiğini belirtti. Karahan, şubat sonunda başlayan ABD/İsrail ile İran arasındaki savaşın enerji fiyatlarını artırdığını ifade ederek "Savaş, dezenflasyon sürecini olumsuz etkilese de kararlılığımızı değiştirmiyor. Önümüzdeki dönemde de tüm para politikası araçlarını temel amacımız olan fiyat istikrarı doğrultusunda kullanmaya devam edeceğiz" değerlendirmesinde bulundu.
Hürmüz Boğazı’nın kapanma riskinin küresel enerji arzı için önemli bir tehdit oluşturduğunu belirten Karahan, petrol fiyatlarının tarihsel ortalamaların üzerinde seyrettiğini söyledi.
KÜRESEL EKONOMİ VE FAİZ BEKLENTİLERİ
Karahan, enerji dışı emtia fiyatlarında da artış görüldüğünü, endüstriyel metaller ve tarımsal ürünlerin bu artışta etkili olduğunu ifade etti. Ayrıca küresel para politikalarına ilişkin "ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl boyunca politika faizini değiştirmeyeceği fiyatlanırken Avrupa Merkez Bankasının (ECB) ise yılın ikinci yarısında politika faizini artırması bekleniyor. Bundan sonraki süreçte savaşın gelişimini enerji nakliyatındaki aksamaların boyutu ve süresi belirleyici olacak" ifadelerini kullandı.
DIŞ TİCARET VE CARİ DENGE
Karahan, sıkı para politikasının etkisiyle talep kompozisyonunda dengelenme görüldüğünü söyledi. 2025 yılında tüketimin büyümeye katkısının 2023’e göre azaldığını, yatırımların katkısının sürdüğünü belirtti. Dış ticarete ilişkin olarak ihracatta artış, ithalatta ise azalış yaşandığını ifade etti. Enerji ithalatının yükselmesine rağmen altın ve enerji hariç ithalatın gerilediğini, böylece dış ticaret açığının nisan ayında azaldığını aktardı. Cari açık hakkında "2026'da cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Bununla birlikte jeopolitik gelişmelerin seyri her iki yönde de belirsizlik içeriyor" açıklamasını yaptı.
ENFLASYON GÖRÜNÜMÜ
Karahan, nisan ayında yıllık enflasyonun yüzde 32,4 seviyesinde gerçekleştiğini hatırlattı. Enflasyonda Mayıs 2024 zirvesine göre düşüş yaşandığını ancak yüksek seviyelerin sürdüğünü söyledi. "Yıllık enflasyon, geçmiş dönem artışları bünyesinde barındırdığından, yakın dönem görünümü yeterince yansıtmayabiliyor. Göstergelerin son 3 aylık ortalamaları enflasyonun ana eğiliminde bir miktar yükselişe işaret ediyor. Nitekim yılın ilk 4 ayındaki fiyat artışlarına baktığımızda, geçen yıla kıyasla enflasyonun temel mal ve hizmet gibi çekirdek gruplarda yavaşladığını, ancak gıda ve enerjide yükseldiğini görüyoruz" dedi.
GIDA, ENERJİ VE HİZMET FİYATLARI
Nisan ayında enerji, gıda ve giyim fiyatlarının öne çıktığını belirten Karahan, akaryakıt fiyatlarının ulaştırma hizmetlerine yansıdığını söyledi. Mart ayında ılımlı seyreden gıda fiyatlarının nisanda yeniden hızlandığını ifade etti. Enerji enflasyonunun ise son iki ayda 19 puan arttığını açıkladı. Karahan "Şubat 2026'nın sonunda Orta Doğu'da başlayan gerilim, negatif arz şoklarına yol açarak enflasyonist baskıları artırdı. Yurt içi enerji fiyatları, petrol ve doğal gaz fiyatları öncülüğünde hızlandı" ifadelerini kullandı.
KİRA VE EĞİTİM HİZMETLERİ
Hizmet enflasyonunda kira ve eğitim kalemlerinin öne çıktığını belirten Karahan, bu alanlarda endeksleme davranışının etkili olduğunu söyledi ve "Kira ve eğitim dışında kalan hizmet kalemlerinde ise tüketici enflasyonuna daha yakınsamış bir resim göze çarpmaktadır" dedi.
TL MEVDUAT VE FİNANSAL GELİŞMELER
Karahan, TL mevduat oranının yüzde 59 seviyesinde olduğunu belirterek "TL mevduatın payı yüzde 59 ile tarihsel ortalamasına yakın seviyede kalmaya devam ediyor. Yatırım fonlarını da dahil ettiğimizde bu görünüm değişmiyor" dedi. Ayrıca döviz talebinde artış görülmediğini, altın talebinin kısa süreli yükseldiğini ve ardından dengelendiğini ifade etti.
REZERVLER VE PARA POLİTİKASI
TCMB rezervlerine ilişkin olarak brüt rezervlerin 171 milyar dolara yükseldiği açıklandı. Swap hariç net rezervlerin ise 36 milyar dolara çıktığı belirtildi.Karahan, arz şoklarının dezenflasyon sürecini zorlaştırdığını ancak hedeflerin değişmediğini vurgulayarak "Fiyat istikrarına ulaşma yolundaki kararlılığımızı değiştirmeyecek" dedi. Fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikasının sürdürüleceği de ifade edildi.
