"Erzurum mutfağına ait coğrafi işaretli tatlıların besin değeri açısından incelenmesi" başlıklı araştırmada, Erzurum'a özgü 13 coğrafi işaretli tatlının beslenme profili ortaya çıkarıldı.
Araştırma sonuçlarına göre porsiyon başına enerji miktarı en yüksek tatlı 889,9 kkal ile Erzurum Pastası oldu. En düşük enerji değerine sahip tatlı ise 319,3 kkal ile Erzurum Hasuta olarak belirlendi.
Karbonhidrat değerlerinde de Erzurum Pastası ve Erzurum Pekmezli Kadayıfı öne çıktı. Erzurum Pastası'nda 130,7 gram, Erzurum Pekmezli Kadayıfı'nda ise 126,7 gram karbonhidrat bulunduğu belirlendi.
ŞEKER İÇERİĞİNDE PEKMEZLİ KADAYIF İLK SIRADA
Araştırmada tatlıların sükroz, yani şeker içerikleri de incelendi. En yüksek sükroz değerine sahip tatlı 100,2 gram ile Erzurum Pekmezli Kadayıfı oldu.
Erzurum Pekmezli Kadayıfı'nı 65,4 gram sükroz ile Erzurum Demir Tatlısı takip etti.
YAĞ VE LİF DEĞERLERİ DE ANALİZ EDİLDİ
Toplam yağ içeriğinde Erzurum Kuru Kayısı Kaysefesi ilk sırada yer aldı. Bu tatlının toplam yağ miktarı 33,6 gram olarak belirlendi.
Doymuş yağ asidi oranında ise 19,8 gram ile Erzurum Peynir Helvası en yüksek değere sahip ürün oldu.
Lif ve sodyum içeriğinde öne çıkan tatlı ise Erzurum Kavut Haşılı olarak belirlendi. Araştırmaya göre Erzurum Kavut Haşılı'nda 13,9 gram lif ve 814,1 miligram sodyum bulunuyor.
DUT ÇULLAMASI MİNERAL İÇERİĞİYLE DİKKAT ÇEKTİ
Araştırmada Erzurum'un geleneksel tatlılarının yalnızca enerji ve şeker değerleri değil, vitamin ve mineral içerikleri de ortaya konuldu.
Erzurum Dut Çullaması, mineral değerleri bakımından öne çıkan tatlılardan biri oldu. Araştırmada bu tatlının 1050,5 miligram potasyum, 406,0 miligram kalsiyum ve 10,4 miligram demir içerdiği belirlendi.
KURU KAYISI KAYSEFESİ A VİTAMİNİ DEĞERİYLE ÖNE ÇIKTI
Vitamin değerleri açısından dikkat çeken ürün ise Erzurum Kuru Kayısı Kaysefesi oldu.
Araştırmada Kuru Kayısı Kaysefesi'nin 3416,0 g A vitamini değerine sahip olduğu belirlendi.
Çalışmada elde edilen sonuçlar, Erzurum'un coğrafi işaretli geleneksel tatlıları arasında enerji ve besin ögesi bakımından önemli farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu.
UZMANLARDAN PORSİYON KONTROLÜ VURGUSU
Araştırmacılar, Erzurum mutfağına ait coğrafi işaretli tatlıların genel olarak yüksek enerji, karbonhidrat, şeker ve yağ içerdiğini belirtti. Bununla birlikte bazı tatlıların lif, vitamin ve mineral bakımından da besleyici özellikler taşıdığı ifade edildi.
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların halk sağlığı ve toplumun beslenme alışkanlıkları açısından önem taşıdığını vurguladı. Yerel üretim yöntemlerinin ve mutfak kültürünün korunmasının gastronomik sürdürülebilirlik açısından önemli olduğu belirtildi.
Açıklamada, bu lezzetlerin sağlık kalitesinin korunması ve gelecek kuşaklara sürdürülebilir şekilde aktarılması için uygun porsiyon kontrolü sağlanarak tüketilmesi tavsiye edildi.
