Antalya’nın Akseki ilçesinde sonbaharın gelmesiyle birlikte andız pekmezi üretimi başladı. Özellikle Toros Dağları’nda yetişen andız ağaçlarının olgunlaşan kozalakları, vatandaşlar tarafından zorlu arazi şartlarında toplanıyor. Geleneksel yöntemlerle hazırlanan pekmez için yaklaşık 5 kilo kozalak işlenerek 1 kilo ürün elde ediliyor. Dağlık ve engebeli alanlardaki ağaçlardan tek tek toplanan kozalaklar çuvallara doldurularak evlere taşınıyor. Bazı vatandaşlar kozalakları makinelerle kırarken bazıları ise çekiç ve keser kullanarak bu işlemi el emeğiyle gerçekleştiriyor.
ANDIZ PEKMEZİ İÇİN BİR HAFTA BOYUNCA ÇALIŞILIYOR
Akseki’nin Alaçeşme Mahallesi’nde yaşayan Abdullah Uğur, andız pekmezini geleneksel yöntemlerle hazırladıklarını belirtti. Üretim sürecini anlatan Uğur, "Dağdan toplanıp gelen andız ağacının meyvelerini suda ıslatıyoruz. İki gün suda kaldıktan sonra süzüyoruz. Daha sonra durulması için bir gün bekletiyoruz. Ardından kazanda kaynatmaya başlıyoruz. Kıvamına geldiğinde soğumaya bırakıyoruz. Soğuduktan sonra da paketliyoruz " dedi.
5 KİLO KOZALAKTAN YAKLAŞIK 1 KİLO PEKMEZ ELDE EDİLİYOR
Andız pekmezi yapımında kullanılan kozalaklar, olgunlaştıktan sonra ormanlık alanlardan toplanıyor. Kırılan kozalaklar birkaç gün boyunca suda bekletiliyor ve ardından süzülüyor. Elde edilen sıvı, büyük kazanlarda uzun süre kaynatılıyor. Yaklaşık bir haftalık üretim sürecinde kaynatma işlemi yaklaşık 18 saat sürüyor. Suyun giderek koyulaşmasıyla pekmez kıvamına gelen ürün, soğutulduktan sonra paketleniyor. Üreticilerin verdiği bilgiye göre 5 kilo andız kozalağından yaklaşık 1 kilo pekmez elde ediliyor.
GELENEKSEL ÜRETİM YÖNTEMLERİ KULLANILIYOR
Toros Dağları’nda yetişen bitkilerden yağ da çıkaran Abdullah Güven, yörede geleneksel yöntemlerle yapılan andız pekmezi üretiminin zahmetli olduğunu belirtti. Güven, andız kozalaklarının toplandıktan sonra kırıldığını, suda bekletildiğini ve kazanlarda kaynatıldığını anlattı. İğne yapraklı bu ağaçların yöre halkı tarafından faydalı kabul edildiğini ifade eden Güven, andız pekmezi üretiminde geleneksel yöntemlerin kullanıldığını aktardı.
ANDIZ PEKMEZİNİN KİLOGRAMI 500 LİRADAN SATILIYOR
Akseki’de geleneksel yöntemlerle hazırlanan andız pekmezinin kilogramı 500 liradan satışa sunuluyor. Bazı vatandaşlar topladıkları kozalakları kendi ihtiyaçları için pekmeze dönüştürürken bazıları da kozalaklarını üreticilere satarak gelir elde ediyor. Zorlu arazi şartlarında başlayan kozalak toplama çalışmaları, günler süren hazırlık ve uzun kaynatma işleminin ardından tamamlanıyor. Andız pekmezi üretimi, yörede geleneksel yöntemlerin sürdürülmesine katkı sağlarken aile bütçelerine de gelir getiriyor.
ANDIZ AĞACI TOROS DAĞLARI’NDA DOĞAL OLARAK YETİŞİYOR
Toros Dağları’nda doğal olarak yetişen andız, iğne yapraklı ağaçlar arasında yer alıyor. Kozalakları geleneksel pekmez üretiminde kullanılan ağaç, yöre halkının doğal ürünlere dayalı üretim kültüründe önemli bir yer tutuyor. Andız pekmezi, yöre halkı tarafından özellikle kış aylarında tüketiliyor. Pekmezin astım, bronşit ve öksürük gibi rahatsızlıklara iyi geldiği biliniyor.
