Atatürk Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi ve Avrupa Çevrimiçi Çocuklar (EU Kids Online) Türkiye Koordinatörü Prof. Dr. Engin Kurşun, Türkiye’deki 10-16 yaş grubundaki çocukların yapay zekayı Avrupa’daki akranlarından daha hızlı benimsediğini söyledi. EU Kids Online grubunun Nisan 2025-Nisan 2026 döneminde Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 19 Avrupa ülkesinde 10-16 yaş aralığındaki 28 bin 465 çocukla yürüttüğü araştırmanın sonuçları yayımlandı. Türkiye’deki saha çalışmasının ise tamamlanmak üzere olduğu belirtildi. Araştırmada çocukların internete erişimi ve çevrimiçi etkinlikleri, dijital becerileri, üretken yapay zeka kullanımları, güvenlik algıları ile ebeveyn ve okul kaynaklı düzenlemeler ele alındı. Kurşun, araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından birinin çocukların internetteki güvenlik algısındaki gerileme olduğunu belirterek, "İnternette kendini güvende hisseden çocukların oranı yüzde 48'e geriledi, 2020 yılında ise bu oran yüzde 65 seviyesindeydi. Son bir ay içinde internette kendisini rahatsız veya tedirgin eden bir şeyle karşılaştığını söyleyen çocukların oranı ise 5 yıl içerisinde yüzde 7'den yüzde 23'e çıktı." dedi.
ÖDEVLERİNİ YAPAY ZEKAYA YAZDIRIYORLAR
Kurşun, araştırmada ebeveynlerin çocuklarıyla kurduğu iletişim biçimindeki değişimin de ele alındığını belirtti. Ebeveynlerin bazı sorunları çocuklarıyla konuşarak çözmek yerine teknik araçları kullanmaya ve çocuğa doğrudan müdahale etmeden çözüm üretmeye çalıştığının raporda yer aldığını aktardı. EU Kids Online Türkiye ekibinin yürüttüğü EU Kids Online 2026 saha çalışmasında Türkiye verilerinin önemli bölümünün Milli Eğitim Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün desteğiyle toplandığını ifade eden Kurşun, şimdiye kadar elde edilen ve 10-16 yaş arasındaki 1330 çocuğu kapsayan ön analiz sonuçlarını paylaştı. Buna göre Türkiye’de yapay zekayı hiç kullanmayan çocukların oranı 10’da 1 iken Avrupa’da bu oran yaklaşık 3’te 1 olarak belirlendi. Türkiye’de çocukların yarısının ödevlerini yapay zekaya yazdırdığı, Avrupa’da ise bu oranın üçte bir olduğu aktarıldı. İnternette kendisini güvende hisseden çocukların oranının Türkiye’de yüzde 32, Avrupa’da ise yüzde 48 olduğu bildirildi. Kurşun, 2009’dan bu yana yürüttükleri çalışmalarla Türkiye’deki çocukların dijital ayak izlerinin takip edildiğini de belirtti.
DİJİTAL GÜVENLİK KAYGISI
Avrupa-Türkiye karşılaştırmalı sonuç raporunun ekim ayında kamuoyuna açıklanacağını belirten Kurşun, Türkiye’de çocukların yapay zekayı kullanımına ilişkin dikkat çeken sonuçlar bulunduğunu söyledi. Kurşun, "Çocuklarımız yapay zekayı Avrupa'daki akranlarından çok daha hızlı benimsedi, onda dokuzu bu teknolojiyi aktif olarak kullanıyor. Ancak asıl üzerinde durmamız gereken, her dört çocuğumuzdan birinin yapay zekadan duygusal tavsiye alıyor olması ve yüzde 60'ının dijital dünyada bir suç ya da sahte görüntü mağduru olmaktan korkmasıdır" diye konuştu. Araştırmada ayrıca çocukların çevrimiçi ortamdaki güvenlik algısının son yıllarda gerilediği, internette kendisini güvende hissedenlerin oranının 2020'de yüzde 65 iken son araştırmada Avrupa genelinde yüzde 48'e düştüğü aktarıldı. Türkiye'de ise ön analiz kapsamında bu oran yüzde 32 olarak kaydedildi.
