Liv Hospital Ankara Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Duran Tok, son günlerde Güney Amerika açıklarındaki bir yolcu gemisinde görülen vakalar ve Andes virüsü varyantının insandan insana bulaşma riski nedeniyle hantavirüsün yeniden gündeme geldiğini söyledi.
Tok, bu durumun virüsü yalnızca çevre sağlığı sorunu olmaktan çıkarıp hastane enfeksiyon kontrolü açısından da önemli hale getirdiğini belirtti.
“FARE HASTALIĞI”
Hantavirüsün özellikle tarla fareleri ve bazı kemirgen türlerinin salgılarında bulunduğunu ifade eden Tok: "İnsanlara genellikle bu atıklara temas ya da atıkların kuruyup havaya karışması sonucu tozların solunmasıyla bulaşır. Virüsün kuluçka süresi 1-8 hafta gibi geniş bir bant aralığı olduğundan, bu durum kaynağın tespitini güçleştirebilmektedir" dedi.
“GEMİDEKİ HANTAVİRÜS TÜRÜ DAHA ÖLÜMCÜL”
Hantavirüslerin “Eski Dünya” ve “Yeni Dünya” olarak ikiye ayrıldığını belirten Tok, Güney Amerika’daki vakaların daha ağır seyreden grupta yer aldığını söyledi.
TÜRKİYE’DE GÖRÜLEN FORM AÇIKLANDI
Prof. Dr. Tok: "Daha ciddi seyreden Hantavirüs KardiyoPulmoner Sendromu‘nda (Hantavirüs kalp akciğer tutulumlu sendromu); spesifik olmayan ateş, kas ağrısı, halsizlik ve ciddi sindirim sistemi semptomlar (bulantı/kusma). Sonraki dönemde ise hızla ilerleyen akciğer ödemi ve şok görülür. Bu form Amerika'da baskın olan formdur. Kanamalı Ateşli Böbrek Sendromu ise; ateş, baş ağrısı, kas ağrısı, bulantı, karın-bel ağrısı ve akut böbrek hasarı ile seyreder. Bu form ülkemizde, Avrupa ve Asya'da baskın olan formdur" dedi.
HANGİ ÖNLEMLER ALINMALI?
Toplumun hantavirüse karşı alabileceği önlemleri sıralayan Tok, özellikle temizlik sırasında dikkat edilmesi gerektiğini belirtti.
Tok: "Temizlikte Islak Yöntem, kömürlük, depo veya eski evleri temizlerken asla kuru süpürge veya elektrikli süpürge kullanmayın. Tozu havalandırmak virüsü solumanıza neden olur. Önce çamaşır sulu suyla (yüzde 10'u çamaşır suyu) alanı ıslatın, 5-10 dakika bekleyin ve sonra silin. Kemirgen Kontrolü, evlerin girişlerini kapatın, gıdaları kapalı cam/metal kaplarda saklayın. Kişisel Korunma, kırsal alan temizliklerinde maske ve eldiven takın. Ayrıca dış ortama dayanıklı virüsler olmadığı için yıkama, temizlik ve hijyen ile yayılımın önüne geçilebilir" dedi.
“YALANCI GRİPLE KARIŞABİLİR”
Hastalığın ilk belirtilerinin grip ile karıştırılabileceğini belirten Tok, bazı durumlarda acil değerlendirme gerektiğini söyledi.
“YENİDEN BİR PANDEMİ İHTİMALİ YOK”
Dünya Sağlık Örgütü’nün açıklamalarına dikkat çeken Tok, hantavirüsün küresel pandemi riskinin düşük kabul edildiğini söyledi.
Tok: "İnsandan insana bulaşma Andes suşuna özgü ve son derece nadirdir. Ayrıca toz ve enfekte kemirgen hayvan çıkartıları yoluyla bulaşması nedeni ile küresel bir pandemi riski düşük kabul edilmektedir. Hantavirüs şimdilik ciddi bir pandemi tehdidi değildir ancak bireysel düzeyde öldürücülüğü yüksek olduğu için farkındalık hayat kurtarabilir. Bunun için panik olmak yerine, tedbir alınmalıdır" diye konuştu.
“ERKEN BAŞVURUDA TESTLER NEGATİF ÇIKABİLİR”
Tanıda klinik şüphenin büyük önem taşıdığını belirten Tok: "Örneğin; kırsal alan, tarla, orman, depo, gemide kapalı alanlar veya kemirgenlerle temas öyküsü olan ve aynı zamanda ateşi olan hastalarda klinik şüphe mutlaka akla gelmelidir. Laboratuvar tanısı genellikle ELISA ile hantavirüs IgM/IgG antikorlarının gösterilmesi veya erken dönemde viral RNA'nın saptanması ile konur. Erken başvurularda testler negatif çıkabileceğinden, eğer klinik şüphe devam ediyorsa tekrar test edilmelidir" dedi.
TEDAVİYLE İLGİLİ AÇIKLAMA
Hastalığın spesifik bir tedavisi olmadığını ifade eden Tok, destekleyici bakım uygulandığını söyledi.
“TÜRKİYE İÇİN RİSK DÜŞÜK”
Türkiye’de 1997 yılından bu yana özellikle Karadeniz Bölgesi’nde vakalar görüldüğünü belirten Tok, ülkedeki riskin düşük olduğunu ancak dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.
