Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen Aile Gelir Tamamlama Sistemi ile sosyal destek mekanizmasında yeni bir model oluşturulması planlanıyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak da adlandırılan sistemde vatandaşlara herkese eşit ve sabit miktarda ödeme yapılması yerine hanenin toplam geliri dikkate alınacak. Hanenin toplam gelirinin belirlenen gelir sınırının altında kalması halinde aradaki farkın devlet tarafından karşılanması öngörülüyor. Bu nedenle destek miktarı, hanelerin mevcut gelir durumuna göre değişebilecek. Sistemin temel hedefi, düşük gelirli haneler için asgari bir gelir güvencesi oluşturmak olarak belirtiliyor.
KALAN FARK TAMAMLANACAK
Planlanan uygulamada öncelikle haneye giren toplam gelir hesaplanacak ve bu tutar belirlenen gelir sınırıyla karşılaştırılacak. Şartları karşılayan hanelerde gelir ile belirlenen sınır arasındaki fark kadar sosyal destek sağlanması planlanıyor. Örneğin tek başına yaşayan bir yaşlının gelirinin belirlenen sınırın altında kalması halinde, eksik kalan bölümün devlet desteğiyle tamamlanması öngörülüyor. Böylece ödeme miktarının her hane için aynı olması yerine gelir durumuna göre belirlenmesi planlanıyor. Aile Gelir Tamamlama Sistemi'nin emeklilik tercihleri üzerinde de dolaylı bir etkisinin olabileceği değerlendiriliyor. Hane gelirinin belirli bir seviyenin altına düşmesinin önüne geçilmesiyle vatandaşların yalnızca geçim sıkıntısı nedeniyle erken emekliliğe yönelme eğiliminin azalabileceği öne sürülüyor. Ancak bu değerlendirme, kademeli emeklilik konusunda alınmış yeni bir karar anlamına gelmiyor.
TÜRKİYE GENELİNE YAYILMASI HEDEFLENİYOR
Pilot uygulamalarla yürütülen Aile Gelir Tamamlama Sistemi'nin 2027 yılının başından itibaren Türkiye genelinde uygulanması planlanıyor. Sistemin ülke genelinde hayata geçirilmesiyle birlikte kimlerin destekten yararlanacağı, gelir hesabında hangi kriterlerin kullanılacağı, başvuru şartlarının neler olacağı ve uygulamanın kesin kapsamının netleşmesi bekleniyor. Mevcut planlamaya göre destek miktarının hanenin toplam gelirine göre belirlenmesi ve belirlenen gelir sınırının altında kalan tutarın devlet tarafından tamamlanması öngörülüyor.
