Birleşmiş Milletler Üniversitesi'ne bağlı UNU-INWEH tarafından yayımlanan yeni araştırma, ChatGPT, Gemini ve benzeri yapay zeka sistemlerinde kullanılan uzun komutların enerji tüketimini artırdığını ortaya koydu. Araştırmaya göre daha kısa ve doğrudan komutlar kullanılması, yıllık enerji tüketiminde önemli tasarruf sağlayabilir.
YAPAY ZEKA KULLANIMINDA ENERJİ TÜKETİMİ
ChatGPT, Gemini, Grok ve benzeri yapay zeka sistemleri dünya genelinde yüz milyonlarca kişi tarafından günlük olarak kullanılıyor. Ancak kullanım oranlarının artmasıyla birlikte bu sistemlerin enerji ihtiyacı da yükseliyor. Uzmanlar, giderek büyüyen enerji tüketiminin yapay zeka ekosisteminin karşı karşıya olduğu önemli konulardan biri haline geldiğini belirtiyor.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER DESTEKLİ ARAŞTIRMA
Birleşmiş Milletler Üniversitesi'ne bağlı Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü (UNU-INWEH) tarafından yayımlanan yeni araştırma, kullanıcıların yapay zekalarla kurduğu iletişim biçiminin enerji tüketimi üzerinde doğrudan etkili olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, gereksiz uzun komutların sistemlerin daha fazla işlem yapmasına neden olduğunu ve bunun enerji tüketimini artırdığını belirtiyor.
"LÜTFEN" VE "TEŞEKKÜR EDERİM" GİBİ İFADELER DE ETKİLİ
Araştırmaya göre kullanıcıların komutlarında yer alan gereksiz ek ifadeler toplam enerji tüketimini artırabiliyor. Raporda, "lütfen" ve "teşekkür ederim" gibi ifadelerin kaldırılması ve daha kısa komutlar tercih edilmesi halinde yalnızca ChatGPT tarafında yılda 87 ila 98 gigawatt-saat arasında elektrik tasarrufu sağlanabileceği belirtiliyor.
KOMUTLAR KISA İŞLEM YÜKÜ AZ
Araştırmayı yürüten ekip, büyük dil modellerinin metinleri "token" adı verilen küçük veri parçalarına ayırarak işlediğini hatırlatıyor. Bir komutun uzunluğu arttıkça işlenmesi gereken token sayısı da yükseliyor. Bu durum yalnızca kullanıcının yazdığı metni değil, yapay zekanın oluşturduğu yanıtı da etkiliyor. Araştırmacılara göre daha kısa ve net komutlar verildiğinde, oluşturulan cevaplar da genellikle daha kısa oluyor. Bu da daha düşük enerji tüketimi anlamına geliyor.
UZUN SOHBET DÖNGÜLERİNE KARŞI UYARI
Araştırmada dikkat çekilen bir diğer konu ise kullanıcıların yapay zeka sistemleriyle uzun sohbetler gerçekleştirmesi oldu. Özellikle bazı kullanıcıların sohbet botlarıyla duygusal bağ kurmaya başlaması veya sistemleri sürekli gündelik sohbet amacıyla kullanması enerji tüketimini artıran faktörler arasında gösteriliyor. UNU-INWEH araştırmacılarından Kaveh Madani, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Yapay zekaya kaba davranın demiyoruz. Ancak kendinizi sürekli etkileşim döngüsüne kaptırmamanız gerekiyor." ifadelerini kullandı.
CHATGPT GÜNDE 2,5 MİLYAR SORGU İŞLİYOR
Araştırmada paylaşılan verilere göre yalnızca ChatGPT'nin günlük sorgu sayısı yaklaşık 2,5 milyara ulaşıyor. Google tarafında ise yapay zeka destekli özetlerin arama motoruna dahil edilmesinin ardından günlük sorgu sayısının 16 milyarın üzerine çıktığı belirtiliyor.
GÖRSEL VE VİDEO ÜRETİMİ DAHA FAZLA ENERJİ
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise üretken yapay zeka araçlarının görsel ve video oluşturma süreçlerine ilişkin oldu. Rapora göre yapay zeka ile bir görsel oluşturmak, standart bir metin sorgusuna kıyasla yaklaşık 60 kat daha fazla enerji tüketiyor. Video üretiminde ise bu farkın 8 bin kata kadar çıkabildiği belirtiliyor.
UZUN VADELİ ETKİLER DİKKAT ÇEKİYOR
Araştırmacılar, yapay zekanın birçok alanda önemli faydalar sunduğunu vurguluyor. Bununla birlikte teknolojinin kontrolsüz biçimde yaygınlaşmasının ve enerji ihtiyacının sürekli artmasının uzun vadede çevresel sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıda bulunuyorlar. Raporda, kullanıcı alışkanlıklarının daha verimli hale getirilmesinin bu etkilerin azaltılmasına katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.
DONANIM