Ahmet Buğra TOKMAKOĞLU-EGE TELGRAF/ Urla'da, Denizli Mahallesi Köyiçi mevkiinde yer alan Çamaşırhane (Yunak) Çeşmesi, hem mimari hem de sosyal tarih açısından bölgenin önemli kültür miraslarından biri olarak öne çıkıyor. Denizli Caddesi ile 31. Sokak kesişiminde konumlanan çeşme, yüzyıllardır yerel halkın yaşamına tanıklık ediyor ve günümüzde hâlâ gür ve soğuk suyu ile işlevini sürdürüyor.
Çeşmenin yan duvarında yer alan “Bu Yunak Merhum Fatma Türkeli Anısına Restore Edilmiştir 2002.” yazılı mermer kitabe, yapının yakın geçmişte restore edildiğini gösteriyor. Kesme taşla inşa edilen kemerli çeşmenin aynasında, yan yana iki servinin tepe kısımlarının lale motifine sarılmasıyla oluşan kabartma gül bezek dikkat çekiyor. İki su oluğu üzerinden akan su, geçmişte bölge halkının günlük yaşamında hayati bir rol oynamış; bugün ise kültürel miras olarak sergileniyor.
MİMARİ ÖZELLİKLERİ
Yapının kemer, alınlık ve yan duvarlarında kullanılan düzgün kesme taşlar, sundurma kısmında yer alan ahşap yapı ve alaturka kiremit çatısı ile çeşme, Osmanlı dönemi taş işçiliğinin nadide örneklerinden biri. Çamaşırhane yapısına bitişik inşa edilen bu çeşme, geçmişte sosyal ve kültürel bir işlev görmüş olup, günümüzde sadece tarihi değerini koruyor.
Denizli Mahallesi Çamaşırhane yapısı, Urla çevresindeki köy yerleşimlerinde her mahalleye bir tane olacak şekilde inşa edilmiş sosyal yapılar arasında yer alıyor. Moloz taştan inşa edilmiş duvarları ve sade yüzeyleri ile Osmanlı dönemi köy yaşamının izlerini günümüze taşıyan bu yapılar, kültür mirasımızın korunması açısından büyük önem taşıyor. Ayrıca çeşme, yakınında yer alan 13. yüzyıl Selçuklu tarzı cami ile birlikte restore edilerek bölgenin tarihi dokusunun korunmasına katkı sağladı. Caminin harimi ve minaresi orijinal niteliğini korurken, çamaşırhane ve çeşme de restorasyon sürecinden geçerek kültürel değer olarak halka sunuldu.
URLA'NIN TARİHİ DOKUSUNU TAŞIYOR
Günümüzde Denizli Mahallesi Çamaşırhane Çeşmesi, sadece bir su kaynağı değil, aynı zamanda Urla’nın tarihi dokusunu deneyimlemek isteyen ziyaretçiler için de bir çekim merkezi. Tarihi çeşme, kesme taş işçiliği, kemerli yapısı ve süslemeleri ile geçmişten günümüze uzanan bir köprü görevi görüyor.
Urla’nın bu köşesinde yer alan Yunak Çeşmesi, hem sosyal tarih hem de mimari açıdan bölgeye önemli bir değer katıyor ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken kültürel miraslardan biri olarak öne çıkıyor.