Adalet Bakanlığı tarafından uzun süredir üzerinde çalışılan 12. Yargı Paketi’nde sona yaklaşıldı. Yargının etkin ve verimli işlemesine yönelik düzenlemeler içeren teklif, TBMM gündeminde ele alınacak. Adalet Komisyonu, 30 maddelik yasa teklifini gece mesaisiyle tamamladı. Teklifin hızlı şekilde Genel Kurul gündemine getirilmesi ve Meclis’in yaz tatiline girmesinden önce yasalaştırılması hedefleniyor.
12. YARGI PAKETİ MECLİS’TEN GEÇTİ Mİ?
Kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen düzenleme henüz yasalaşmadı. Teklifin TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi bekleniyor. Genel Kurul’da, Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ilişkin düzenlemeleri de içeren kanun teklifinin ele alınacağı, ardından yargı paketine yönelik görüşmelerin gündeme geleceği ifade ediliyor.
IBAN VE HESAP KULLANDIRANLAR İÇİN YENİ DÜZENLEME
Yargı Paketi’nde en dikkat çeken başlıklardan biri, banka hesabını veya IBAN’ını başkalarına kullandıran kişilere yönelik düzenleme oldu. AK Parti milletvekillerinin önergesiyle Türk Ceza Kanunu’nun “nitelikli dolandırıcılık” başlıklı 158’inci maddesine yeni bir hüküm eklenmesi öngörüldü. Buna göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştirak, yalnızca ödeme aracı ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hesabının kullanılmasını sağlayan bilgileri başkasına vermekle sınırlıysa, verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
EKLENEN MADDE
Teklife eklenen düzenlemede şu ifadeler yer aldı: “Bu madde (nitelikli dolandırıcılık) ile 157’nci maddede (dolandırıcılık) yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.”
DOSYALAR YENİDEN GÖRÜLEBİLECEK
Düzenlemede, tutuklu veya tutuksuz yargılanan sanıkların dosyalarının yeniden değerlendirilmesine yönelik geçici madde de bulunuyor. Buna göre, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarından haklarında hüküm verilmiş ancak temyiz süreci tamamlanmamış dosyalar için bozma kararı verilecek. Bu dosyalar ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Yargıtay Başsavcılığı’nda bulunan dosyalar da aynı şekilde ilk derece mahkemelerine iletilecek.
ZARARI GİDERENE ETKİN PİŞMANLIK İMKÂNI
Teklifte infaz aşamasındaki bazı dosyalar için de düzenleme öngörülüyor. Buna göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarından hüküm verilmiş ve dosyası infaz aşamasında olan hükümlüler, mağdurun zararını tamamen gidermeleri halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek. Bunun için mahkeme tarafından yapılacak ihtardan itibaren en geç 6 ay içinde aynen geri verme veya tazmin işleminin tamamlanması gerekecek. Mağdurun zararı tamamen giderilmeden infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilmeyecek.
HAGB VE ERTELEME YOLU AÇILABİLECEK
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte bazı dosyalarda ceza miktarının düşmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme sınırına girilmesi mümkün olabilecek.
Adalet Bakanlığı Mevzuat Genel Müdürü Mehmet Ökmen, düzenlemenin asıl amacının gerçek mağdurların zararının giderilmesi olduğunu vurguladı. Ökmen, düzenlemenin uygulamasına ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Esasında gerçek mağdurlar, parasını bir şekilde kaptıranlar diyelim, asıl mağdurlar onlar. Onların zararının giderilmesi bakımından da geçici madde yazıldı. (Sorun) Aslında, ‘yardım eden’ olması gereken bir fiilin uygulamada ‘asli fail’ kabul edilmesi ve tam ceza verilmesi... Burada suç ve cezada ölçülülük ilkesi gereği, bunun belli bir oranda indirilmesi yönünde fıkra eklendi, yarı oranında indirilecek. Peki, bu durumda ne olacak? Yürüyen yargılamalara etkisi bakımından da geçici madde düzenlendi. Mağdurların zararının ödenmesi koşuluyla etkin pişmanlık hükmünden faydalanabilecek. Altı aylık da mahkemede süre verilecek, ihtardan itibaren altı ay içinde ödediği takdirde etkin pişmanlıktan faydalanacak. Mal varlığına karşı işlenen bu dolandırıcılık suçu mağdur sayısınca oluşuyor. Türk Ceza Kanunu’nun genel hükümlerine göre, mağdur sayısınca oluştuğu için birden fazla mağdura karşı işlenmişse bu suç, birden fazla mağdurla alakalı hüküm kuruluyor, yargılama yapılıyor, ceza veriliyor. Buradaki indirim her bir kurulan hüküm bakımından indirim sebebi olacaktır. Etkin pişmanlık varsa da ya da getirilen imkândan faydalanırsa da her bir hüküm bakımından indirim sağlanacaktır. Eğer bu şartlar gerçekleşirse iki yıl veya altına kadar ceza inebilecek. Bugün ceza iki yıla kadar inmiyor ceza miktarı itibarıyla ve indirim uygulanmadığı için Türk Ceza Kanunu’nun 39’uncu maddesindeki yardım edenden dolayı 1/2 indirim kabul edilmediği için, 37’nci maddeye göre asli maddi fail kabul edildiği için ceza miktarı dört yıl, hatta 3 veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenirse altı yıla çıktığı için HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) sınırında ya da iki yılın altına erteleme sınırına gelmiyor. Bu getirilen düzenlemeyle bu şartlar, mağdurun zararı giderildiği takdirde HAGB sınırına gidecek, diğer şartları varsa HAGB ya da erteleme olabilecek. Yasa koyucu böylelikle bir imkân tanımış olacak. Asıl hedef burada gerçek mağdurların zararının giderilmesidir, düzenlemenin asıl amacı budur. Taksit konusu, 168’in (etkin pişmanlık) uygulamasında ne ise o cari (geçerli) olacaktır. Altı ay içinde mağdurların zararının bir an evvel giderilmesinde fayda olduğunu düşünüyoruz.”
12. YARGI PAKETİ İLE AF ÇIKACAK MI?
Yargı Paketi kapsamında kamuoyunda en çok araştırılan konulardan biri de af ve infaz düzenlemesi oldu. Mevcut teklifte genel af düzenlemesi yer almıyor. Ancak dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık dosyalarında, belirli şartların sağlanması halinde etkin pişmanlık, ceza indirimi, HAGB veya erteleme gibi sonuçlar doğurabilecek düzenlemeler bulunuyor. Bu nedenle paket, genel af niteliği taşımıyor ancak bazı dosyalar açısından infaz sürecini etkileyebilecek hükümler içeriyor.
TSK İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER DE GÜNDEMDE
TBMM Genel Kurulu’nda Türk Silahlı Kuvvetleri’ni ilgilendiren düzenlemeler de ele alınacak. Teklifle, askerlik hizmetini yapanlar hariç olmak üzere, Silahlı Kuvvetlerden ayrılan subayların bazı istisnalar dışında yeniden muvazzaf olarak göreve alınamayacağı düzenleniyor. Ayrıca Milli Savunma veya İçişleri Bakanlığı adına tıp ve diş hekimliği fakültelerinde okutularak subaylığa nasbedilenler için yükümlülük süresine ilişkin yeni hükümler getiriliyor.
SÖZLEŞMELİ ERBAŞ VE ERLERE KAMU KADROSU YOLU
Teklifte sözleşmeli erbaş ve erleri ilgilendiren düzenlemeler de bulunuyor. Buna göre, en az 7 yıl hizmet yaptıktan sonra ayrılan ve nitelik belgesi olumlu olan sözleşmeli erbaş ve erler, belirli kamu kadrolarına atanabilecek. Bu kapsamda infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadroları öne çıkıyor.
UZMAN ERBAŞLIĞA GEÇİŞ ŞARTLARI DEĞİŞİYOR
Sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçişine ilişkin şartlarda da değişikliğe gidiliyor. Yeni düzenlemeye göre fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı veya mülakat sınavlarında başarılı olma şartı aranacak. Bu düzenleme, TSK personel yapısına ilişkin uygulamaların daha belirgin hale getirilmesini amaçlıyor.
BAKAN GÜRLEK’TEN YARGI PAKETİ AÇIKLAMASI
Adalet Bakanı Akın Gürlek, 12. Yargı Paketi çalışmalarının sürdüğünü belirterek yargı süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik adımlar atılacağını söyledi. Gürlek, “Bizim önceliğimiz iş dünyasının zamanını mahkeme koridorlarında değil, üretim sahalarında harcamasını sağlamaktır. Bizim hedefimiz sadece hızlı karar veren bir yargı değil, daha hızlı, daha öngörülebilir ve daha güven veren bir adalet inşa etmektir.” dedi.
YARGI SÜREÇLERİNİN HIZLANDIRILMASI HEDEFLENİYOR
Bakan Gürlek, 12. Yargı Paketi kapsamında ticari davalar ve iş davaları başta olmak üzere yargı süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik çalışmalar yapıldığını belirtti. Gürlek, "Onunla ilgili çalışmalarımız devam ediyor. 12. Yargı Paketi'nde dediğim gibi şu an en ince ayrıntısına kadar çalışıyoruz. Teklifleri değerlendiriyoruz. Özellikle yargı süreçlerinin hızlandırılması için atılması gereken adımlar olduğunu fark ettik. Bunlarla ilgili çalışmalarımız var." ifadelerini kullandı.
NOTERLER VE TİCARİ DAVALAR İÇİN ADIMLAR
Adalet Bakanı Gürlek, noterlerin yargının hızlandırılmasına yönelik önerilerinin de değerlendirildiğini açıkladı. Gürlek, "12. Yargı Paketi'ndeki düzenlemelerle yargıyı hep birlikte daha da hızlandıracağız." dedi. Daha önce yaptığı açıklamada iş dünyasını ilgilendiren ticari davalar ve iş davalarının uzun sürdüğüne dikkat çeken Gürlek, bu sorunlara yönelik adımların 12. Yargı Paketi’nde yer alacağını ifade etti.
