Fatih’te bulunan ve Mimar Sinan’ın eseri olan 470 yıllık Gazi Kara Ahmet Paşa Külliyesi’nde restorasyon çalışmalarına geçtiğimiz yılın ekim ayında başlandı. Yaklaşık 7 aydır devam eden çalışmalar kapsamında, yapıların özgün mimari özellikleri korunarak onarım süreci yürütülüyor.
Restorasyon sırasında külliyenin bütüncül algısını bozan eklentiler kaldırılırken, alanın daha düzenli hale getirilmesi hedefleniyor. Tarihi yapılar arasındaki ilişkiler yeniden görünür kılınarak mimari bütünlüğün güçlendirilmesi amaçlanıyor. Aynı zamanda çevresel düzenlemelerle alanın daha işlevsel ve erişilebilir hale getirilmesi planlanıyor.
TARİHİ YAPIDA ÖZGÜN DOKU ORTAYA ÇIKARILIYOR
Çalışmalara ilişkin bilgi veren Kültürel Miras Koruma Müdürü Sümeyye Meryem Arslan, külliyenin tarihine ve mimari özelliklerine dikkat çekti.
Arslan: "Bu külliye, Sadrazam Gazi Kara Ahmet Paşa tarafından 1555 yılında Mimar Sinan'a inşa ettirilmeye başlanıyor. Dönem içerisinde bazı aksaklıklar yaşansa da 10 yıl içerisinde tamamlanıyor. Burası, Üstat Mimar Sinan'ın medrese ile camiyi aynı avlu içerisinde bulundurduğu nadir örneklerden biridir. Mimar Sinan, hem ibadeti hem eğitimi aynı avluda kesiştirmiştir. Biz, Fatih Belediyesi olarak 2025 yılının ekim ayında burada medrese odaları, sıbyan mektebi ve türbede bir restorasyon çalışmasına başladık. İlk olarak avlu içerisinde bulunan muhdesleri ve dış avludaki diğer ekleri yapıdan uzaklaştırdık. Akabinde titiz bir raspa çalışması gerçekleştirdik. Külliye, 1980'li yıllarda bir onarım süreci geçirmiştir. Bu süreçte çimentolu müdahaleler yapılmıştır. Raspa çalışmalarıyla birlikte bu çimentolu derzleri, sıvaları ve kubbenin kurşun altındaki tüm imalatları yapıdan uzaklaştırdık. Bu unsurlar hem yapıya yük bindiriyor hem de özgün taş ve tuğlalara ciddi zarar veriyordu" dedi.
ZEMİNDEN KUBBEYE YENİDEN GÜÇLENDİRME PLANI
Restorasyon sürecinde en önemli tespitlerden birinin zemindeki hareketlilik olduğunu belirten Arslan, yeni bir statik proje üzerinde çalıştıklarını ifade etti.
Arslan: "1999 depremi sonrasında hasar gören noktalara da kısmi müdahaleler yapılmıştı. Biz şu anda yeni bir statik proje geliştiriyoruz. Proje kapsamında, gerekli önlemleri alarak, geleneksel malzeme ve yöntemlerle zeminden kubbeye kadar tüm imalatları gerçekleştireceğiz. Son cemaat mahallinde bizi güzel bulgular karşıladı. Aynı şekilde türbede de Gazi Kara Ahmet Paşa'nın külliyesinde özgün kalem işlerine ulaştık. Bu bezemeleri aslına uygun şekilde yeniden uygulayarak restorasyon sürecini tamamlamayı hedefliyoruz" diye konuştu.
CAMİ DE RESTORASYON KAPSAMINA GİREBİLİR
Başlangıçta restorasyon projesine caminin dahil edilmediğini belirten Arslan, süreç içinde yeni bir gelişme yaşandığını aktardı.
Arslan: "İlerleyen süreçte bu meydanda etkinlikler, toplantılar düzenlemeye devam edeceğiz. Bu bölge, şehir dışından gelenler için otogara yakınlığı nedeniyle hafızalarda yer etmiş bir mekandı. Yeni yüzüyle bu hafızanın daha olumlu bir imaja dönüşmesi de yakın zamanda mümkün olacaktır. İlk başlattığımız restorasyona cami dahil değildi. Cami şu anda ibadete açık şekilde kullanılmaya devam ediyor. Ancak tespit ettiğimiz statik problemler nedeniyle caminin de restorasyon sürecine dahil edilmesi gündemdedir. Bu durum, öngördüğümüz iki yıllık sürenin biraz uzamasına neden olabilir" dedi.
RESTORASYON SÜRECİ ZİYARETE AÇIK
Çalışmaların açık restorasyon modeliyle yürütüldüğünü belirten Arslan, sürecin ziyaretçilere açık olduğunu ifade etti.
Arslan: "Mimar Sinan'ı Anma Haftası'ndayız. Büyük üstat Mimarbaşı Mimar Sinan, Osmanlı Devleti'nin gücünü simgelerken aynı zamanda insanın yaratılış gayesini ve insani ölçeği eserlerine yansıtan bir mimardır. Bu nedenle, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Süleymaniye, Şehzade ve Selimiye gibi birçok eserde imzası bulunmaktadır. Aynı şekilde, şu anda içinde bulunduğumuz külliye de bu mirasın önemli bir parçasıdır. Mimar Sinan'ı bu vesileyle tekrar saygı ve minnetle anıyorum. Yürüttüğümüz restorasyon çalışmalarında açık restorasyon uygulaması yapıyoruz. Daha önce Yedikule Hisarı'nda başlattığımız bu uygulama kapsamında, sahayı ziyaret etmek isteyen herkese kapımız açıktır. Teknik ziyaret gerçekleştirmek isteyenlere de her zaman destek veriyoruz. Şu anda farklı üniversitelerden öğrencileri dönem dönem buraya davet ederek hem yürüttüğümüz hem de planladığımız restorasyon çalışmalarını kendilerine aktarıyoruz" ifadelerini kullandı.