Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Eylül 2026 dönemini kapsayan Ücret Kayıpları İzleme Raporu’nu yayımladı. Rapora göre, enflasyon ile gelir ve damga vergilerinin sigortalı işçilerin ücretlerinde Ocak-Eylül 2026 döneminde oluşturduğu birikimli kayıp 2 trilyon 254 milyar TL oldu. Bu tutarın 1 trilyon 223 milyar TL’si enflasyondan, 1 trilyon 31 milyar TL’si ise gelir ve damga vergilerinden kaynaklandı. Hesaplamaya dolaylı vergiler dahil edilmedi. DİSK-AR’ın SGK verilerini esas alarak yaptığı hesaplamalarda Ocak-Temmuz 2026 döneminde ortalama günlük brüt işçi ücreti 2 bin 205 TL, aylık ortalama brüt ücret ise 66 bin 142 TL olarak alındı ve 17 milyon 268 bin sigortalı işçi dikkate alındı. İşçilerin vergi ve enflasyon kaynaklı dokuz aylık toplam kaybı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 47,2 arttı. Ocak-Eylül 2025’te 1 trilyon 531 milyar TL olan toplam kayıp, 2026’nın aynı döneminde 2 trilyon 254 milyar TL’ye yükseldi. Aynı dönemde enflasyon kaynaklı kayıp 855,5 milyar TL’den 1 trilyon 223 milyar TL’ye çıkarak yüzde 43 artarken, gelir ve damga vergilerinden kaynaklanan kayıp yüzde 52,5 artışla 1 trilyon 31 milyar TL’ye ulaştı.
AYLIK KAYIP 22 BİN 401 TL
Raporda 66 bin 142 TL olarak esas alınan ortalama brüt işçi ücretinin Eylül ayında gelir ve damga vergileri nedeniyle 9 bin 816 TL kayba uğradığı belirtildi. Dokuz aylık yüzde 24,32’lik enflasyonun oluşturduğu parasal kayıp ise 12 bin 585 TL olarak hesaplandı. Böylece vergi ve enflasyondan kaynaklanan toplam aylık kayıp 22 bin 401 TL’ye çıktı. SGK ve işsizlik sigortası primi gibi kesintiler de dikkate alındığında 66 bin 142 TL’lik brüt ücretin nominal net tutarı 46 bin 405 TL’ye geriledi. Enflasyon sonrasında bu ücretin alım gücü 33 bin 820 TL olarak hesaplandı. DİSK-AR’a göre ortalama işçi ücretinin yüzde 48,9’u vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle eridi. Raporda bu durum, işçilerin Eylül ayının 30 gününün en az 15 gününü vergi, kesinti ve enflasyon için çalışması olarak ifade edildi.
ASGARİ ÜCRETİN ALIM GÜCÜ
DİSK-AR, 2026 yılı için 33 bin 30 TL brüt ve 28 bin 75,50 TL net olarak belirlenen asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybını da hesapladı. Asgari ücretten 4 bin 955 TL SGK ve işsizlik sigortası primi kesintisi yapıldığı ve kesintiler sonrasında net tutarın yaklaşık 28 bin 76 TL olduğu belirtildi. Eylül itibarıyla gerçekleşen yüzde 24,32’lik dokuz aylık resmi enflasyona göre net asgari ücretin yalnızca enflasyon kaynaklı parasal kaybı 6 bin 828 TL’ye ulaştı. Böylece asgari ücretin alım gücü 21 bin 248 TL’ye geriledi. Brüt ücret üzerinden kesinti ve enflasyon nedeniyle oluşan toplam kayıp ise 11 bin 782 TL olarak hesaplandı. Ocak ayında asgari ücretin enflasyon kaynaklı kaybı 1.359 TL düzeyindeydi. Ocak-Eylül döneminde asgari ücrette vergi, prim kesintileri ve enflasyon nedeniyle oluşan toplam parasal kayıp 83 bin 360 TL’ye ulaştı ve dokuz aylık toplam erime yüzde 28 olarak hesaplandı. Raporda farklı ücret gruplarına ilişkin hesaplamalara da yer verildi. Buna göre Eylül ayında asgari ücretin 1,5 katı düzeyindeki brüt ücretin yüzde 40,2’si vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle eridi ve bu gruptaki toplam aylık kayıp 19 bin 893 TL oldu. Asgari ücretin iki katı düzeyindeki 66 bin 60 TL brüt ücrette vergi ve kesintiler 19 bin 705 TL, enflasyon kaynaklı kayıp ise 11 bin 273 TL olarak hesaplandı. Bu ücretin alım gücü 35 bin 81 TL’ye gerilerken toplam kayıp 30 bin 979 TL’ye ulaştı ve ücretin yüzde 46,9’u vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle eridi. Eylül ayındaki genel hesaplamada asgari ücretin 1,5 katı düzeyindeki ücretlerin yüzde 40,2’sinin, iki katı düzeyindeki ücretlerin yüzde 46,9’unun, 2,5 katı düzeyindeki ücretlerin yüzde 48,2’sinin ve üç katı düzeyindeki ücretlerin yüzde 49,1’inin vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle eridiği belirtildi.
