İzmir Planlama Ajansı (İZPA) ile Çeşme Vizyon Ofisi iş birliğinde hazırlanan “Alaçatı Kentsel Sit Alanı Tasarım Rehberi” ile Alaçatı’nın tarihi dokusunu korumaya yönelik yeni bir dönem başladı. Rehber kapsamında tabela, tente, cephe düzenlemeleri ve görsel unsurlar ortak bir tasarım anlayışıyla yeniden şekillendirilecek.
İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren İZPA tarafından hazırlanan çalışma, son yıllarda artan turizm yoğunluğunun tarihi kent dokusunda oluşturduğu tahribatı azaltmayı hedefliyor. Alaçatı’nın taş mimarisi, dar sokakları, cumbalı yapıları ve özgün kent estetiğinin korunmasını amaçlayan rehber, koruma-kullanma dengesi gözetilerek oluşturuldu. Özellikle yaz sezonunda milyonlarca ziyaretçiyi ağırlayan Alaçatı’da ticari işletmelerin kontrolsüz uygulamaları nedeniyle oluşan görsel karmaşanın önüne geçilmesi planlanıyor.
KENT ESTETİĞİNE UYGUN TASARIMLAR
İZPA Genel Müdürü Aykut Uçar, rehberin amacının Alaçatı’yı tek tip hale getirmek olmadığını belirterek, tarihi çevreyle uyumsuz uygulamaların kent estetiğini olumsuz etkilediğini söyledi. Uçar, “Öncelikli hedefimiz, tarihi çevreyle uyumsuz uygulamaların ortadan kaldırılması ve mevcut iyi örneklerin korunması. Hazırladığımız rehber; esnafı, kullanıcıyı ve yerel yönetimi ortak bir anlayışta buluşturan uygulamaya dönük bir referans niteliği taşıyor” dedi. İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Çeşme Belediyesi Meclis Üyesi Esra Koçdemir ise çalışmanın yalnızca estetik bir düzenleme olmadığını, Alaçatı’nın kültürel kimliğini geleceğe taşımayı amaçlayan uzun vadeli bir vizyonun parçası olduğunu ifade etti.
Aşırı turizm baskısının bölgenin özgün değerlerini yıprattığını belirten Koçdemir, Alaçatı Köyiçi bölgesinin kentsel sit alanı olmasına rağmen zaman içerisinde çeşitli eklentiler ve müdahalelerle dokunun bozulduğunu söyledi. Koçdemir, “Mimari mirası ve kent dokusunu koruyarak bölgenin sosyoekonomik yapısını da güçlendirmeyi hedefliyoruz” diye konuştu.
PASTEL TONLAR VE EGE MAVİSİ ÖNE ÇIKACAK
Çalışmanın sahada esnaf ve vatandaşlarla birlikte yürütüldüğünü belirten Koçdemir, Alaçatı’da gerçekleştirilen toplantılarla işletmecilere rehberin detaylarının anlatıldığını ifade etti. Süreçte “Cephe sizin, sokak hepimizin” sloganını kullandıklarını dile getiren Koçdemir, bina cephelerinin yalnızca özel mülk değil, aynı zamanda kamusal alanın bir parçası olduğuna dikkat çekti. Rehbere aykırı uygulamaların tespit edilerek mülk sahiplerine resmi bilgilendirmelerin yapılmaya başlandığı da aktarıldı. Rehber kapsamında Alaçatı’nın geçmişten gelen renk paleti yeniden ele alındı. Pastel tonlar, taş renkleri, kiremit ve toprak tonlarının yanı sıra Ege’nin mavi ve turkuaz tonlarını içeren geniş bir renk skalası oluşturuldu. Tente, tabela, aplik ve şemsiye tasarımlarında da tarihi referansların esas alındığını kaydeden Koçdemir, tabela kullanımında yeni ölçü standartlarının getirildiğini belirtti. Yeni düzenlemeyle tabelaların cephe genişliğinin yüzde 25’ini aşmaması, yüksekliklerinin sınırlandırılması ve kullanılacak malzemelerin belirlenen standartlara uygun olması hedefleniyor.
ÖRNEK UYGULAMALAR HAZIRLANDI
Rehber doğrultusunda işletmeler için örnek uygulama setleri de oluşturuldu. Böylece esnafa hangi tabela, tente ve aydınlatma unsurlarının birlikte uyumlu kullanılabileceği konusunda yol gösterilecek. Alaçatı’da işletmesini rehbere uygun şekilde düzenleyen Samed Özen ise uygulamanın tasarım sürecini kolaylaştırdığını belirterek, ortak estetik anlayışının bölgeye olumlu katkı sağlayacağını ifade etti. Özen, “Diğer işletmeler de bu tasarım anlayışını benimserse Alaçatı daha düzenli, daha bütüncül ve daha estetik bir görünüme kavuşabilir” dedi.
TABELADAN KLİMAYA
Hazırlanan tasarım rehberinde tente ve sundurmalar, tabelalar, aydınlatma elemanları, klima ve teknik tesisat kutuları gibi yapıların dış görünümünü etkileyen tüm unsurlar için tasarım önerileri yer aldı. Cephe düzenlemeleri, renk seçimleri, malzeme kullanımı ve bitkisel peyzaj uygulamaları da Alaçatı’nın özgün mimari yapısına uygun şekilde yeniden değerlendirildi. Çalışmayla birlikte, yıllar içinde farklı işletmelerin kontrolsüz müdahaleleri sonucu oluşan görüntü kirliliğinin azaltılması ve Alaçatı’nın tarihi estetik bütünlüğünün korunması amaçlanıyor.