Anayasa Mahkemesi (AYM), 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 134. maddesinde düzenlenen “bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma” işlemlerini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar, Anayasa Mahkemesi tarafından verildi ve dijital delil uygulamalarını doğrudan etkileyen bir düzenleme olarak kayda geçti. Karara konu süreç, Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nin başvurusu ile başladı. Mahkeme, dijital materyallerin incelenmesi ve el konulması süreçlerinde yasal çerçevenin yetersiz olduğunu belirterek düzenlemenin iptalini talep etti.
DİJİTAL DELİL GÜVENLİĞİ TARTIŞMASI
Başvuruda, el konulan dijital verilerin hangi adli makam tarafından inceleneceğinin net olmadığı ifade edildi. Ayrıca bu verilerin korunması, değiştirilmesinin önlenmesi ve saklama süreçlerine ilişkin yasal güvencelerin eksik olduğu vurgulandı.
ÖZEL HAYAT VE KİŞİSEL VERİ
AYM, dijital materyallerin kişisel ve özel verileri yoğun şekilde barındırabileceğine dikkat çekerek mevcut düzenlemenin özel hayata saygı ve kişisel verilerin korunması haklarını orantısız şekilde sınırladığına hükmetti. Yüksek Mahkeme gerekçesinde suçla mücadelenin meşru bir amaç taşıdığı ancak veri işleme süreçlerinin açık, şeffaf ve yasal çerçevesi net şekilde belirlenmiş olması gerektiğini ifade etti. Karar metninde şu ifadeye yer verildi: "Düzenlemede, el koyulmasına karar verilen kişisel verilerin yargılamanın kesin bir hükümle sonuçlanmasından sonra saklanmasına, silinmesine, buna ilişkin süre ve usule yer verilmemiştir. İlgili kişinin bu verilerin silinmesine veya sınırlandırılmasına ilişkin sahip olduğu haklara dair de herhangi bir yasal çerçeve çizilmemiştir. Bu itibarla, getirilen sınırlamanın orantısız olduğu sonucuna varılmıştır." AYM, CMK 134. maddenin ilgili fıkralarını iptal ederken, olası hukuki boşluk oluşmaması için kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti.