Avrupa Birliği, çocukların dijital platformlarda geçirdiği sürenin artması ve bunun ruh sağlığı üzerindeki etkileri nedeniyle yeni bir düzenleme hazırlığı yapıyor. TikTok, Instagram ve YouTube gibi sosyal medya platformlarının çocuklar üzerindeki etkilerine ilişkin hazırlanan bilimsel raporların ardından AB Komisyonu, yaşa dayalı erişim kısıtlamalarını değerlendirmeye başladı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, düzenlediği basın toplantısında çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yeni yasal düzenlemelerin gündemde olduğunu belirtti. Von der Leyen açıklamasında "Platformlara yönelik yaşa uygun kısıtlamalara ihtiyacımız olduğu çok açık. Bu mesele çocukların sosyal medyaya erişip erişemeyeceğiyle ilgili değil. Bu, sosyal medyanın çocuklarımıza ne zaman ve nasıl erişeceğiyle ilgilidir" ifadelerini kullandı.
RAPORDA DİKKAT ÇEKEN VERİLER
Çocuk psikoloğu Dr. Jörg M. Fegert ve epidemiyolog Dr. Maria Melchior tarafından hazırlanan raporda, Avrupa’daki çocukların sosyal medya kullanım sürelerine ilişkin veriler paylaşıldı. Rapora göre çocuklar günlük ortalama 4 ila 6 saatini sosyal medya platformlarında geçiriyor. Araştırmaya katılan çocukların yaklaşık yüzde 60’ının sosyo-duygusal gelişim süreçlerinde ciddi sorunlar yaşadığı ve zihinsel sağlık problemlerine karşı daha savunmasız hale geldiği belirtildi. Raporda sosyal medya kullanımına bağlı olarak öne çıkan sorunlar şöyle sıralandı:
Uyku ve odaklanma bozuklukları: Gece geç saatlere kadar ekran kullanımı çocukların biyolojik saatini etkileyebiliyor.
Depresyon ve anksiyete artışı: Akran zorbalığı ve gerçekçi olmayan güzellik algılarının gençleri olumsuz etkileyebildiği belirtildi.
Sonsuz kaydırma bağımlılığı: Platform algoritmalarının kullanıcıları uygulamada daha uzun süre tutacak şekilde tasarlandığı ifade edildi.
YAŞ GRUPLARINA GÖRE YENİ KISITLAMALAR
AB Komisyonu tarafından incelenen taslak önerilerde, çocukların yaşlarına göre farklı sosyal medya kuralları uygulanması öneriliyor.
Taslakta yer alan öneriler şöyle:
3 yaş altı: Bebekler ve küçük çocuklar için ekran kullanımının tamamen yasaklanması öneriliyor.
13 yaş altı: 13 yaşından küçük çocukların ebeveyn veya öğretmen onayı olmadan sosyal medya hesabı açmasının engellenmesi planlanıyor.
13-18 yaş arası: Bu yaş grubundaki kullanıcılar için daha korumalı sosyal medya sürümleri hazırlanması ve bağımlılık oluşturan "sonsuz kaydırma" özelliklerinin sınırlandırılması öneriliyor.
DÜNYADA SOSYAL MEDYA KISITLAMALARI ARTIYOR
Avrupa Birliği’nin hazırlıkları devam ederken farklı ülkelerde de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenlemeler uygulanmaya başladı.
Avustralya, 16 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan düzenlemeyi hayata geçirerek bu alanda kapsamlı bir adım atan ilk ülkelerden biri oldu. Kurallara uymayan teknoloji şirketlerine yönelik cezaların yaklaşık 68 milyon dolara (99 milyon AUD) kadar çıkabileceği belirtildi.
ABD’nin Florida eyaletinde ise 2024 yılında yürürlüğe giren düzenlemeyle 14 yaş altındaki çocukların ebeveyn onayı olmadan sosyal medya platformlarını kullanması yasaklandı.
Fransa, Almanya ve İspanya gibi Avrupa ülkelerinde de benzer düzenleme modelleri üzerinde çalışmalar yürütülüyor.
450 MİLYON KİŞİYİ İLGİLENDİREN SÜREÇ
AB’nin hazırladığı öneriler yasalaşırsa, bu düzenlemenin dünya genelindeki en kapsamlı sosyal medya kısıtlamalarından biri olması bekleniyor.Avrupa Birliği sınırları içinde yaşayan yaklaşık 450 milyon kişinin yaklaşık 81 milyonunu 18 yaş altındaki çocuk ve gençler oluşturuyor. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girmesi için 27 AB üyesi ülkenin tamamının onayı gerekiyor. Bu nedenle sürecin aylar veya yıllar sürebileceği belirtiliyor. AB Komisyonu’nun ise yaz döneminin ardından ilk resmi yasa teklifi taslağını kamuoyuna sunması bekleniyor.
