Son günlerde sosyal medyada paylaşılan görüntülerle gündeme gelen “çekirge istilası” iddialarıyla ilgili uzmanlardan açıklama geldi. Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye’de tarımsal üretimi tehdit eden herhangi bir çekirge istilasının bulunmadığını bildirirken, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Umut Toprak da görülen türlerin Türkiye’nin doğal faunasına ait olduğunu söyledi. İstanbul ve Ankara başta olmak üzere çeşitli bölgelerde görülen çekirgelerin vatandaşlarda tedirginliğe yol açmasının ardından Bakanlık, görüntülerde yer alan canlıların istilacı türler olmadığını ve mevcut durumun doğal popülasyon artışından kaynaklandığını açıkladı.
“TARIMSAL ZARARLIDAN ZİYADE FAYDALI BİR TÜR”
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi ve Moleküler Entomoloji Laboratuvarı (MOLEN) Kurucusu Prof. Dr. Umut Toprak, görülen çekirgelerin bilimsel olarak Tettigoniidae familyasında yer alan çalı çekirgeleri grubuna ait olduğunu belirtti. Bir istila durumunun söz konusu olmadığını ifade eden Toprak, “Şu an hem Tarım ve Orman Bakanlığımızın resmi web sitesinde yayınladığı üzere hem bizim hem üniversitedeki hem de enstitüllerimize ait meslektaşlarımızla yaptığımız görüşmelerde bunun zaten oradaki lokal, kendi doğal faunamızın bir türü olduğunu gördük, görüyoruz. Bunlar özellikle bilimsel adlı tettigoniidae familyası dediğimiz çalı çekirgeleri grubunda. Özellikle sosyal medyada konu olan çekirge ise beyaz yüzlü çalı çekirgesi diye geçiyor. Bu etçil ama biz entomolojide etçil deyince aslında daha küçük böceklerle beslenen, sinek veya bazı çekirgelerle beslenen faydalı bir türü konuşuyoruz. Sanılanın aksine tarımsal zararlıdan ziyade burada bir faydalı durum söz konusu” dedi.
“TRAKYA VE BALKANLARIN DOĞAL TÜRÜ”
Geçmiş yıllarda Afrika kaynaklı çekirge sürülerinin görüldüğünü hatırlatan Toprak, bugün gündemde olan çekirgelerin bu türlerle karıştırılmaması gerektiğini söyledi.Toprak, “Böyle toz bulutu gibi gökyüzünde çok büyük gruplar halinde çekirgeler geldi. Bunlar başka bir familya. Onlara biz tarla çekirgesi diyoruz. Bilimsel adıyla fitofaktır, bitkiyle beslenir. Dolayısıyla şu an burada gördüğümüz çekirgeler, bunlar değil ve istilacı da değil. Dolayısıyla Trakya'nın, Balkanların kendi doğal türleri. İnsan açısından algısı böyle büyüklükleri itibariyle ürpertici olabilir. Aslında bunlar uzun antenli çekirgeler grubunda. Kendileri 5-6 santimetre ama o anten böyle vücut boyundan uzun olunca sanki 15-20 santim gibi gözüküyor. Aslında o kadar uzun, büyük değiller” diye konuştu.
“BİR BEZLE TUTUP DIŞARI BIRAKIN”
Bu çekirge türlerinin insan sağlığı açısından herhangi bir tehdit oluşturmadığını vurgulayan Toprak, vatandaşlara zarar vermeden doğaya bırakmaları çağrısında bulundu.Toprak, “Tabii ki her canlı kendini savunmak ister. Siz elinizi alıp onu tutarsanız o da o küçük dişleriyle kendini savunmaya çalışacaktır ama bunun ısırığından bir şey olur mu? Olmaz. Bir hastalık taşımaz. Dolayısıyla bir sıkıntısı yoktur. Hani ne yapılabilir? Böyle durumlarda ben özellikle halkımızdan bir bezle tutup dışarıya bırakmasını istiyorum. Çünkü zararlı değil” ifadelerini kullandı.
POPÜLASYON ARTIŞININ NEDENİ İKLİM KOŞULLARI OLABİLİR
Çekirgelerin bu yıl daha sık görülmesinin nedenlerine de değinen Prof. Dr. Toprak, kış mevsiminin ılıman geçmesi ve ilkbahardaki yağışların etkili olduğunu belirtti. Toprak, “Kış döneminin getirdiği bir ılıman iklimle bahar başladı. Akabinde de yağışlı bir bahar geçirdik. Bunlar yumurtalarını toprağa bırakır genellikle ve toprakta kışı geçirirler. Toprağın yağmurla birlikte yumuşaması, kışın ılıman geçmesi bunların otomatikman kışı rahat şartlarda geçirmesini sağladı. Normalde belki her yıl çetin kış şartlarında bu kadar rahat kışı geçiremeyecekken bu yıl bu güzel kış şartlarından ötürü rahat geçirdiler. Popülasyonları azalmadı. Yağışlarla birlikte topraktan yavruların çıkışı yumurtadan kolay oldu. Aslında şu an gördüğümüz biraz popülasyon artışı yaşanmakta. Bu zaman zaman böceklerde olur. Olağanüstü bir durum değildir” dedi.
“DOĞAL DENGE KORUNMALI”
Küresel ısınmanın böcek popülasyonları üzerinde etkili olabileceğini belirten Toprak, doğal dengenin korunmasının önemine dikkat çekti. Bilinçsiz tarım ilacı kullanımından kaçınılması gerektiğini ifade eden Toprak, “Hadi bunu yok edelim, bu zararlıdır gibi düşünülmesi yanlıştır. Aslında sürdürülebilir tarım dediğimiz bir konsept burada çok önemli. Şöyle düşünün, bütün yaprak bitlerini siz eğer öldürürseniz o yaprak bitleriyle beslenen faydalı uğur böceği de kalmaz. Dolayısıyla biz burada sürdürülebilir bir tarım konseptini öneriyoruz. Oradaki 2-3 tane yaprak bitinin veya zararlı böceğin kalmasının sizin ürününüzde bir zararı yok. Eğer siz doğal bir dengenin oluşmasını istiyorsanız burada yok etmek yerine popülasyonları belli bir düzeyde yönetebilmeyi başarmalısınız. Ziraat fakültelerinde yapmaya çalıştığımız, önerdiğimiz şey de budur” değerlendirmesinde bulundu.