Çeşme ve Karaburun ilçelerindeki kıyılarda yeniden orkinos ölümleri yaşanmaya başladı. Çeşme Yarımadası Çevre Derneği (ÇEŞÇEP), yaptığı açıklamada, geçen yıl aynı dönemde bölgedeki sahillere yaklaşık 1.500 ölü orkinosun vurduğunu hatırlattı. Dernek, bu yıl yeniden ortaya çıkan ölümlerle ilgili olarak bilimsel araştırmalara ve bölgedeki çevresel koşullara dikkat çekti.
BAKTERİ İHTİMALİ GÜNDEMDE
ÇEŞÇEP, Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi araştırmacılarının gerçekleştirdiği ve 2026 yılında uluslararası hakemli "Frontiers in Cellular and Infection Microbiology" dergisinde yayımlandığını belirttiği çalışmaya işaret etti. Derneğin aktardığı araştırma sonuçlarına göre, orkinos ölümlerinde "kapsüllü Lactococcus garvieae" isimli bakterinin rol oynayabileceği değerlendiriliyor. Bakterinin deniz suyu sıcaklığının yaklaşık 15-16 derecenin üzerine çıkmasıyla daha etkili hale gelebildiği belirtilirken, Ege Denizi'nde yaz aylarında sıcaklığın 22-25 dereceye ulaşmasının hastalığın gelişimi açısından uygun koşullar oluşturabileceği ifade edildi. Hastalığın başlangıç aşamasında kalp, karaciğer ve dalak gibi iç organları etkileyebildiği, ilerleyen süreçte ise balıkların derisinde yaralar ve pul kayıplarının görülebildiği kaydedildi.
BALIK ÇİFTLİKLERİNE DE DİKKAT ÇEKİLDİ
ÇEŞÇEP açıklamasında Gerence ve Ildır körfezlerinde bulunan balık çiftliklerine de dikkat çekildi. Bölgenin nispeten kapalı yapısının suyun yenilenmesini sınırlayabileceği belirtilirken, yemleme faaliyetleri ve organik atıkların deniz ortamında birikme ihtimalinin bulunduğu ifade edildi. Dernek, söz konusu atıkların hastalığı doğrudan bulaştırdığına ilişkin kesin bir bilimsel bulgu bulunmadığının da altını çizdi. Buna karşın yüksek deniz suyu sıcaklığı ile organik kirliliğin bir araya gelmesinin bakterinin yayılması için elverişli koşullar oluşturabileceği değerlendirildi.
AĞLARA ÇARPMA İHTİMALİ DE ARAŞTIRILIYOR
Ölümlerin nedenleri arasında serbest yaşayan orkinosların balık çiftliklerindeki yemlere ulaşmak için kafeslere yaklaşması ve bu sırada ağlara çarpması ihtimali de gündeme getirildi. ÇEŞÇEP, bu durumun mekanik açıdan mümkün olduğunu ancak incelenen balıklarda ağlara çarpma nedeniyle ölüm gerçekleştiğini kesin olarak gösteren bir bulguya henüz ulaşılmadığını belirtti.
Hastalık nedeniyle zayıflayan ve yön bulmakta zorlanan balıkların ağlara veya kayalıklara çarpmasının ise ölümleri artırabilecek ek bir etken olabileceği ifade edildi.
"TEK BİR NEDENE BAĞLANAMAZ"
ÇEŞÇEP, mevcut verilerin orkinos ölümlerinin tek bir nedene bağlanamayacağını savundu. Dernek, deniz suyu sıcaklığındaki artış, çevresel baskılar ve bakteriyel hastalık ihtimalinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Bölgede su kalitesinin düzenli şekilde denetlenmesini isteyen dernek, vatandaşlara da kıyıya vuran ölü veya yaralı balıklara dokunmamaları ve bu balıkları tüketmemeleri çağrısında bulundu.