Çocukluk döneminde ortaya çıkan kalp rahatsızlıkları, bazı durumlarda yorgunluk, kondisyon eksikliği veya büyüme sürecinin doğal bir parçası olarak değerlendirilebiliyor. Doğuştan ya da sonradan kazanılmış olarak gelişebilen bu hastalıkların erken dönemde fark edilmemesi ise çocuğun büyüme ve gelişme sürecini etkileyebiliyor.
Medicana Sağlık Grubu Çocuk Kardiyolojisi Bölümü'nden Prof. Dr. Bülent Oran, çocuklarda kalp sağlığının izlenmesi ve olası belirtilerin zamanında değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 1.35 milyon yenidoğanın doğuştan kalp hastalığı ile dünyaya geldiğini belirten Oran, güncel verilere göre her 100 canlı doğumun yaklaşık 1'inde doğuştan kalp hastalığı görüldüğünü aktardı.
ÇOCUKLARDA ÇABUK YORULMA KALP HASTALIĞININ İPUCU OLABİLİR
Çocuklarda kalp hastalıklarının yalnızca doğuştan gelen rahatsızlıklardan ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Bülent Oran, çocukluk döneminde bazı kazanılmış kalp hastalıklarının da görülebildiğini söyledi.
Oran: "Dünya Sağlık Örgütü, romatizmal kalp hastalığını 25 yaşın altındaki kişilerde en sık görülen kazanılmış kalp hastalığı olarak tanımlamaktadır. Bunun yanı sıra Kawasaki hastalığı, miyokardit, perikardit, kardiyomiyopatiler ve ritim bozuklukları da çocukluk çağında karşılaşılan önemli kalp hastalıkları arasında yer alıyor. Çocuklarda kalp hastalığının belirtileri her zaman belirgin olmayabilir. Özellikle yaşıtlarıyla aynı fiziksel aktiviteyi yapamama, oyun oynarken veya merdiven çıkarken belirgin şekilde daha çabuk yorulma, sık sık oturmak istemesi veya beslenirken aşırı terleme önemli bir klinik ipucu olarak değerlendirilmelidir" ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Oran, çocuğun yaşıtlarına göre fiziksel aktivitelerde geride kalmasının, oyun sırasında çabuk yorulmasının veya beslenirken terlemesinin yalnızca çocuğun yapısına bağlanmaması gerektiğini belirtti.
"KALP SİZİ ÇOCUKKEN UYARMIŞ OLABİLİR"
Çocukluk döneminde fark edilen bazı belirtilerin ilerleyen yıllarda tespit edilen kalp hastalıkları açısından da önem taşıyabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Bülent Oran, ebeveynlerin çocuklarının fiziksel aktiviteler sırasındaki durumunu gözlemlemesi gerektiğini ifade etti.
Oran'a göre özellikle yaşıtlarıyla aynı düzeyde fiziksel aktivite yapamama, oyun oynarken veya merdiven çıkarken belirgin biçimde yorulma, sık sık dinlenme ihtiyacı duyma ve beslenme sırasında aşırı terleme dikkate alınması gereken belirtiler arasında bulunuyor.
ÇOCUKLARDA GÖĞÜS AĞRISININ NEDENİ NASIL AYIRT EDİLİR?
Çocuklarda göğüs ağrısının ebeveynlerde endişeye yol açabildiğini belirten Prof. Dr. Bülent Oran, bu şikayetlerin büyük bölümünün kalp dışındaki nedenlerden kaynaklandığını söyledi. Ancak ağrının ne zaman ve nasıl ortaya çıktığının değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Bülent Oran: "Kas ve iskelet kaynaklı ağrılar genellikle çocuğun belirli bir hareketiyle veya ağrılı bölgeye bastırıldığında artar. Buna karşılık kalple ilişkili olabilecek durumlarda bizi endişelendiren temel unsur, ağrının özellikle koşma, spor yapma veya merdiven çıkma gibi efor sırasında ortaya çıkmasıdır. Eğer göğüs ağrısına veya çabuk yorulmaya nefes darlığı, çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma hissi eşlik ediyorsa durum mutlaka ciddiye alınmalıdır. Ailede genç yaşta ani ve açıklanamayan ölüm veya kalp kası hastalığı öyküsü bulunuyorsa uzman değerlendirmesi hayati önem taşır" dedi.
Bu nedenle göğüs ağrısının yalnızca varlığı değil, hangi koşullarda ortaya çıktığı ve başka belirtilerin eşlik edip etmediği de değerlendirmede önem taşıyor.
BEBEKLERDE BESLENME VE GELİŞİM SÜRECİ YAKINDAN İZLENMELİ
Kalp hastalıklarının belirtilerinin çocukların yaş gruplarına göre değişebildiğini belirten Prof. Dr. Bülent Oran, özellikle bebeklik döneminde beslenme ve büyüme sürecinin dikkatle takip edilmesi gerektiğini ifade etti.
Emzirme sırasında alında aşırı terleme, emmeyi yarıda bırakma ve kilo alamama gibi belirtilerin kalbin normalden fazla çalıştığına işaret edebileceğini belirten Oran, bebeklerde görülen morarmaların da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Prof. Dr. Bülent Oran: "Soğukta sadece ellerin morarması çoğu zaman masum olsa da dudak ve dilde görülen morarmalar dikkatle incelenmelidir. Çocuk hekiminin düzenli muayenesi sırasında şüpheli bir bulgu saptanması veya risk faktörlerinin mevcudiyeti halinde çocuk kardiyolojisi değerlendirmesine başvurulmalıdır. Erken tanı ve zamanında gerçekleştirilen girişimsel ya da cerrahi müdahaleler, kalıcı organ hasarlarını önleyerek çocuğun yaşıtlarıyla benzer bir büyüme, gelişme ve fiziksel kapasiteye ulaşmasını sağlar" şeklinde konuştu.
EFORLA GELEN NEFES DARLIĞI TEKRARLIYORSA DİKKAT
Prof. Dr. Bülent Oran, çocuklarda çabuk yorulma veya eforla ortaya çıkan nefes darlığının belirgin ve tekrarlayan bir durum olması halinde tek başına dahi değerlendirme nedeni olabileceğini belirtti.
Yaşıtlarından fiziksel olarak geride kalan, oyun sırasında çabuk yorulan veya beslenirken terleyen çocuklarda görülen belirtilerin "yapısı böyle" şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Oran, zamanında yapılacak uzman değerlendirmesinin olası risklerin önüne geçilmesinde önemli olduğunu vurguladı.
Çocuk hekiminin rutin muayenesinde şüpheli bir bulguya rastlanması ya da çocukta risk faktörlerinin bulunması durumunda çocuk kardiyolojisi değerlendirmesine başvurulabileceği belirtildi. Erken tanı ve gerektiğinde zamanında uygulanan girişimsel veya cerrahi tedavilerin, kalıcı organ hasarlarının önlenmesine ve çocuğun büyüme, gelişme ve fiziksel kapasitesinin yaşıtlarına yaklaşmasına katkı sağlayabileceği ifade edildi.
