Yaz aylarında çocukların bir arada bulunduğu kreş, yaz okulu ve oyun alanlarında norovirüs enfeksiyonlarının yayılma riski artıyor. Aniden başlayan kusma, ishal, bulantı ve karın ağrısıyla kendini gösteren enfeksiyon, özellikle küçük çocuklarda kısa sürede sıvı kaybına yol açabiliyor. Memorial Kayseri Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Samet Özer, çocuklarda norovirüs enfeksiyonunun belirtileri, bulaşma yolları ve korunma yöntemleri hakkında bilgi verdi.
AKUT GASTROENTERİTE NEDEN OLUYOR
Norovirüs; ishal, bulantı, kusma, ateş ve karın ağrısıyla seyreden akut gastroenteritin önde gelen nedenleri arasında yer alıyor. Her yaş grubunu etkileyebilen enfeksiyon özellikle çocuklarda daha sık görülüyor. Halk arasında “mide gribi” olarak adlandırılan norovirüsün grip hastalığıyla herhangi bir bağlantısı bulunmuyor. Norovirüsler, akut gastroenterite neden olan “Caliciviridae” ailesindeki virüs grubunda yer alıyor. Enfeksiyonda genellikle sulu ve kanlı olmayan ishal görülürken karın krampları, bulantı ve ateş de belirtilere eşlik edebiliyor.
KÜÇÜK ÇOCUKLARDA SIVI KAYBI HIZLA GELİŞEBİLİYOR
Norovirüs enfeksiyonu çoğunlukla tamamen iyileşmeyle sonuçlansa da bazı gruplarda daha ciddi tablolara neden olabiliyor. Özellikle 5 yaşından küçük çocuklar, 65 yaşından büyük yetişkinler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde hastaneye yatış gibi sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Küçük çocuklarda ve yaşlılarda belirtilerin görülmesi halinde tıbbi değerlendirmenin geciktirilmemesi gerekiyor. Norovirüsün en yüksek düzeyde yayılması enfeksiyondan sonraki 2 ila 5 günlük süreçte gerçekleşiyor. Virüs öncelikle dışkıda bulunurken kusmukta da yer alabiliyor.
ÇOCUKLARIN TEMAS ETTİĞİ YÜZEYLERDE BULAŞ RİSKİ
Norovirüs, çocukların yakın temas halinde olduğu okul, kreş ve oyun alanları gibi ortamlarda kolaylıkla yayılabiliyor. Diğer bazı mevsimsel hastalıkların aksine yılın her döneminde görülebilen enfeksiyon, yüksek bulaşıcılığıyla öne çıkıyor. Çocukların çevrelerindeki nesnelere sık sık dokunması ve ardından ellerini ağızlarına götürmesi, virüsün yayılmasını kolaylaştırabiliyor. Norovirüs; hasta kişiyle yakın temas, enfekte yiyecek veya su tüketimi, tuvalet ve ortak kullanım alanlarındaki kirlenmiş yüzeylere temas ve temas sonrasında ellerin yeterince yıkanmaması yoluyla bulaşabiliyor.
BU BELİRTİLERE DİKKAT
Norovirüs enfeksiyonunun belirtileri her çocukta aynı şiddette görülmeyebiliyor. Genellikle enfeksiyondan 12 ila 48 saat sonra ortaya çıkan belirtiler arasında mide bulantısı ve kusma, sulu ishal, mide ağrısı ve krampları, hafif ateş, kas ağrıları, halsizlik ve tükenmişlik bulunuyor. Kusma bazı çocuklarda şiddetli veya fışkırır tarzda görülebiliyor. Hastalığın en şiddetli dönemi genellikle 1 ila 3 gün sürüyor. Çocuklar üçüncü günden sonra kendilerini daha iyi hissetmeye başlayabiliyor. Ancak enfeksiyonun neden olduğu dehidrasyon, yani vücudun aşırı sıvı kaybetmesi, özellikle küçük çocuklarda kısa sürede gelişebiliyor. Bu nedenle sıvı kaybı belirtilerinin ortaya çıkması halinde tıbbi değerlendirme geciktirilmemeli.
EL HİJYENİ ENFEKSİYONUN YAYILMASINI AZALTABİLİYOR
Norovirüsten korunmak ve enfeksiyonun çocuklar arasında yayılmasını azaltmak için el hijyenine dikkat edilmesi gerekiyor. Çocukların özellikle tuvaleti kullandıktan ve yemek yemeden önce ellerini en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkaması önem taşıyor. Banyo ve mutfak başta olmak üzere çocukların sık temas ettiği yüzeylerin uygun dezenfektanlarla temizlenmesi de alınabilecek önlemler arasında bulunuyor. Meyve ve sebzelerin tüketilmeden önce iyice yıkanması, kabuklu deniz ürünlerinin ise uygun şekilde pişirilmesi öneriliyor.
NOROVİRÜS BELİRTİSİ GÖSTERENLERDEN UZAK DURUN
Çocukların norovirüs belirtileri gösteren kişilerle temasının sınırlandırılması, enfeksiyonun yayılmasını önlemeye yardımcı olabiliyor. Hastalık belirtileri gösteren yetişkinlerin ve çocukların mümkün olduğunca evde kalması, özellikle kreş, yaz okulu ve oyun alanlarında bulaş riskinin azaltılması açısından önem taşıyor. Norovirüsün kolay ve hızlı bulaşabilmesi nedeniyle özellikle ani başlayan kusma ve ishal vakalarında çocukların sıvı kaybı açısından yakından takip edilmesi gerekiyor.
