Nihat AK/EGE TELGRAF- Türkiye dört tekerden iki tekere dönüyor. Son çeyrek asırda toplam taşıt sayısı dört kat artarken motosiklet sayısı 7 kat büyüdü. İzmir, iki teker kullanımında yüzde 48 ile Türkiye ortalamasını geçti.
İzmir Ticaret Odası Meclis Üyesi Enver Mehmet Torun, İzmir Oto Galericiler Odası (İZOTO) Başkanı Ethem Hiçüşenmez ve İzmir Motosikletli Kuryeler Derneği (İMKD) Başkanı Burhan Akgül’ün Ege Telgraf’a yaptığı değerlendirmeler, iki tekerdeki büyümenin yalnızca bir ulaşım tercihi olmadığını ortaya koydu. Otomobile erişemeyen vatandaşın motosiklete yöneldiği, ikinci el piyasasında marka uçurumunun büyüdüğü ve sayıları 100 bine yaklaşan motosikletli kuryelerin trafikte hâlâ yaşam mücadelesi verdiği vurgulanıyor.
MOBİLİTE İHTİYACI
Motosikletlerin otomobile göre daha fazla satılmasının altında yatan nedene vurgu yapan İzmir Ticaret Odası Meclis Üyesi Enver Mehmet Torun, “Oluşan tablo, esas olarak hane halkının sosyoekonomik davranışını ortaya koyuyor. Vatandaş mobilite ihtiyacından vazgeçmiyor. Ancak otomobile erişim, yüksek fiyatlar, krediye ulaşmadaki güçlük ve işletme maliyetleri nedeniyle giderek zorlaşıyor. Bu nedenle daha düşük satın alma bedeli, daha az yakıt tüketimi, düşük bakım gideri ve şehir içindeki kullanım kolaylığı motosikleti öne çıkarıyor. Motosiklete yöneliş, vatandaşın ulaşım ihtiyacını daha düşük maliyetli araçlarla çözmeye çalıştığını gösteriyor” dedi.
OTOMOTİVDEN FARKI
Motosiklet üretimi ve piyasasının otomotivden ciddi şekilde ayrıldığını belirten Torun, “Motosiklet sektörü, otomotivden farklı dinamiklere sahip ayrı bir meslek ve iş kolu. Otomotivde sıfır araç pazarı daralırken, araçların yaşlanmasıyla bakım ekonomisi büyüyor; yedek parça, servis ve tamir hizmetleri daha fazla önem kazanıyor. Motosiklet tarafında ise marka, üretim kalitesi, servis ağı ve ikinci el değeri çok daha belirleyici oluyor. Özellikle bazı Çin menşeli modellerin ikinci el piyasasında ciddi değer kaybettiği ve satışının zorlaştığı görülüyor. Araç yenilemek isteyen kullanıcı, eski motosikletini çok düşük bedelle satmak ya da son sahibi olmak zorunda kalabiliyor” şeklinde konuştu.
İKİ TEKERLİ İŞ KAPISI
Motokuryelerin sayısındaki ciddi artışın motosiklet satışlarını artırdığını belirten İzmir Oto Galericiler Esnaf Odası (İZOTO) Başkanı Ethem Hiçüşenmez, “Motosiklet artık birçok kişi için geçimini sağladığı bir iş aracı hâline geldi. Bunun yanında vatandaşın otomobil satın alma gücü de önemli ölçüde zayıfladı. Otomobil fiyatları, krediye erişim güçlüğü, akaryakıt, sigorta, bakım ve vergi giderleri insanları daha ekonomik ulaşım araçlarına yöneltiyor.
Üyelerimizin bir bölümü otomobil ve motosiklet birlikte bazıları ise tamamen motosiklet sektörüne yönelmiş durumda. Motosiklet pazarının büyümesiyle birlikte bu alanda faaliyet gösteren işletmelerin sayısı da artıyor” dedi.
İKİ TEKERLİ PİYASA
İkinci el piyasasının markaya göre değişim gösterdiğini vurgulayan Başkan Hiçüşenmez, “Servis ağı ve yedek parça desteği zayıf olan bazı motosikletlerin güçlü bir ikinci el piyasası oluşmuyor. Birkaç yıl sonra parça bulmak zorlaşabiliyor, tamir maliyeti motosikletin değerine yaklaşabiliyor. Kendini kanıtlamış, tüketici tarafından tercih edilen, servis ve yedek parça ağı güçlü markaların ikinci el satışı uzun yıllar devam ediyor. Tutulan modeller değerlerini büyük ölçüde koruyor, kolaylıkla alıcı buluyor ve ciddi bir ekonomik piyasa oluşturuyor. Bu nedenle motosiklet satın alırken yalnızca fiyatına değil; markasına, üretim kalitesine, servis ağına, yedek parça imkânına ve ikinci el talebine de dikkat edilmesi gerekiyor” diye konuştu.
‘TAŞIT OLARAK GÖRÜLMÜYOR!’
Ege’nin ikliminin motosiklet kullanımına elverişli olduğuna dikkati çeken İzmir Motosikletli Kuryeler Derneği Başkanı (İMKD) Burhan Akgül, “Motokuryeliğin önemli bir geçim kapısına dönüşmesi de talebi artırmaktadır. Ancak motosiklet sayısı otomobil sayısının neredeyse yarısına ulaşmasına rağmen sürücüler trafikte hâlâ taşıt olarak görülmemektedir. Otomobil sürücülerinin motosikletlere yol hakkı tanımaması, en sağdan gitmeye zorlaması ve bazı kuryelerin hatalarının bütün motosikletlilere mal edilmesi ciddi güvenlik sorunları yaratmaktadır.İzmir’de kayıtlı çalışan motosikletli kuryenin 40 bini aştığını, sigortasız, Bağ-Kur kaydı bulunmayan ve kayıt dışı çalışanlarla birlikte toplam sayının 100 bine ulaştığını tahmin ediyoruz” ifadelerini kullandı. Motosikletliler için trafikte farkındalık eğitiminin artırılmasını, denetimlerin güçlendirilmesini isteyen Başkan Akgün, “Motosiklet güvenliği ayrı bir politika olarak ele alınmalı. Motokuryelik çok tehlikeli meslek sınıfına alınmalı, sigorta ve sosyal güvence desteklenmeli, büyük sitelerde kurye teslimatını kolaylaştıracak güvenli giriş ve teslim noktaları oluşturulmalıdır. Ayrıca motosiklet kullanıcılarının yolun eşit sahibi olduğu topluma açık biçimde anlatılmalıdır. Şirketlerin kaza riskini gerekçe göstererek kuryeleri sigortalı çalıştırmaktan kaçınması ve tamamlayıcı sağlık sigortalarının kurye başvurularını reddetmesi kabul edilemez. Devlet, mesleki örgütlenmeye ve oda kuruluşuna da maddi ve kurumsal olarak doğrudan destek vermelidir” şeklinde konuştu.
