İzmir’de yaşayan Çiğli Aydoğan Yağcı Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri, geliştirdikleri yapay zeka destekli kırık tespit sistemiyle uluslararası alanda başarı elde etti. Proje, öğrencilerden Defne Eser’in dedesinin yaşadığı sağlık sorununun ardından ortaya çıktı.
GEÇ TEŞHİS EDİLEN KIRIK PROJEYE DÖNÜŞTÜ
17 yaşındaki Defne Eser’in dedesi, düşmesi sonucu kalçasındaki femur kemiğini kırdı. Kırığın geç fark edilmesi nedeniyle tedavi süreci uzayan yaşlı adam hareket kabiliyetini kaybetti. Bu durumdan etkilenen Defne Eser, okul arkadaşları Furkan Özdingiş (17) ve Ateş Habacı (15) ile bir araya gelerek konu üzerinde çalışma yapmaya başladı.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ SİSTEM
Araştırmalar sonucunda ekip, hastanelerden temin edilen binlerce radyografik görüntüyü analiz etti. Yapılan çalışmalarla yalnızca belirgin kırıkları değil, mikro kırıkları da tespit edebilen yapay zeka destekli bir sistem geliştirildi.
“DEDEME ÜZÜLDÜM”
Projenin ortaya çıkış sürecini anlatan Defne Eser, “Dedem iki defa femur boyun kırığı yaşadı. Tedavi süreci uzadığı için maalesef yürüme kabiliyetinde eksiklik oluştu. Ben de ona üzüldüm ve bu konu aklıma takıldı. Konuyla ilgili arkadaşlarımla konuştum ve proje fikri aramaya başladık. Daha sonrasında klinik karar destek sistemlerini keşfettik ve bunun üstüne gitmeye başladık. İlk olarak literatür taraması yaptık. O sırada klinik karar destek sistemleriyle karşılaştık. Bu sistemlerin nasıl geliştirildiğini öğrendik. İlk olarak radyografik görüntülerimizi elde ettik. Danışman öğretmenimiz bize çok fazla yardımcı oldu. Daha sonrasında modelin eğitim aşamalarına başladık” dedi.
HASTA VERİLERİYLE EĞİTİLDİ
Projenin teknik aşamalarına ilişkin bilgi veren Furkan Özdingiş ise, “Daha sonra bu hasta veri setlerini, seçtiğimiz farklı temel özelliklere sahip derin öğrenme modellerinde eğitim aşamasında kullandık. Bu modelleri eğitim aşamasından geçirdikten sonra, kendimize göre belirlediğimiz farklı performans metrikleriyle karşılaştırdık. En yüksek performansı veren modelimizi kendi sistemimize entegre ettik. Özetle, görseli geliştirdiğimiz sisteme yüklediğimizde bu analiz ediliyor ve kırık ya da sağlam şeklinde bir sınıflandırma yapılıyor” diye konuştu.
TÜBİTAK’TAN PEKİN’E UZANAN BAŞARI
Öğrenciler, geliştirdikleri projeyle ilk olarak TÜBİTAK yarışmasına katıldı ve bölge ikinciliği elde etti. Daha sonra projelerini Çin’de düzenlenen “Pekin Gençlik ve Bilim” yarışmasına taşıdı.
DÜNYA İKİNCİLİĞİ ELDE ETTİLER
Uluslararası yarışmada dünya ikincisi olduklarını belirten Ateş Habacı, “Daha sonra Çin'de ‘Pekin Gençlik ve Bilim' yarışmasına başvurduk. Burada da dünya ikinciliği elde ettik. Şu anda projemizin makale yazımı aşamasındayız. Ülkemizin bayrağını Pekin'de açıp orada ödülümüzü kabul etmek bizim için çok mutlu edici bir andı. Projemizi daha da geliştirmeyi planlıyoruz” açıklamasında bulundu.
