İlayda ŞAHİN - EGE TELGRAF/ Sağlık Bakanlığı’nın Resmi Gazete’de yayımladığı yeni Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği, sağlık sisteminde önemli değişiklikleri beraberinde getirdi. Düzenleme yalnızca teknik başlıklarla sınırlı kalmadı ve Aile Sağlığı Merkezleri’nin (ASM) işleyişinden hekimlerin çalışma koşullarına, kullanılan malzemelerden performans sistemine kadar birçok alanda sağlık sendikalarının tepkilerine yol açan yeni kurallar getirdi. Özellikle ASM’lerde kullanılan ekipmanların statüsü, iş yükü dengesi ve ödeme sistemi yeniden düzenlendi. Sahada görev yapan hekimler açısından yapılan değişiklikler, sadece bir yönetmelik güncellemesi değil, doğrudan çalışma düzenini etkileyen dönüşüm olarak değerlendirildi.
SESSİZ SEDASIZ YENİ YÖNETMELİK!
Bu düzenlemeyle birlikte esnek mesai uygulamasının kaldırılması, Aile Hekimliği Bilgi Sistemi kullanımının zorunlu hale getirilmesi, uzaktan sağlık hizmetine ilişkin kuralların yeniden tanımlanması, görevlendirme ve vekalet durumlarında sorumluluk alanlarının genişletilmesi ve ASM’lerdeki bazı ortak malzemelerin kamu malı sayılmasına yönelik hüküm dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı. İzmir Aile Hekimleri Derneği Başkanı Muhteber Çolak ise yönetmeliğin sahadaki gerçek ihtiyaçlara yanıt vermediğini belirterek özellikle malzeme ve artan iş yükü ile ilgili saptamalarda bulundu.
“MALZEMELERİMİZE EL KONDU”
Çolak, yıllardır hekimlerin kendi bütçeleriyle aldığı malzemelerin şimdi kamusal statüye geçirilmek istendiğini belirterek uygulamaya tepki gösterdi, "Eskiden malzemeleri kendimiz alıyorduk, bize aitti. Yeni düzenlemeyle bakanlık malzemelerimizi kamulaştırdı. Şimdi bir odamızdaki malzemeler var bir de ortak kullandığımız acil müdahale araç gereçleri, ekipmanlar var. ASM'nin ortak kullanımındaki malzemeleri demirbaş olarak kaydedilecek diye yönetmelik çıkardılar” diye konuştu.
“HUKUK DEVLETİNDE OLAMAZ”
Yönetmeliğin sık sık değiştirilmesinin sahada büyük bir belirsizlik yarattığını söyleyen Çolak, mevcut sistemin artık sürdürülemez hale geldiğini savundu. Çolak, “Şimdi buradaki temel sorunumuz şu. Ülkeyi 22 yıldır aynı iktidar yönetiyor. 2008'den bu yana Aile Hekimliği Sistemi var. Ama neredeyse 6 ayda bir, 1 yılda bir yönetmelik değişiyor ve daha kötüye gidiyor. Sistemi çözmek yerine başında yaptığı şeyi şimdi değiştiriyor. Bu sistemi bu iktidar getirdi ve insanlar oralara yatırım yaptı, malzeme aldı. Bunların kendine ait olduğunu varsaydı. Şimdi bir yönetmelikle buna el koydum deniliyor. Hukuk devletinde böyle bir şey olamaz” ifadelerini kullandı.
“CARİ GİDER YETMİYOR”
Yeni düzenlemede malzemelerin kamuya ait sayılmasının gerekçesi olarak cari gider ödeneğinin gösterildiğini belirten Çolak, bu ödemenin hem geç yapıldığını hem de sahadaki gerçek maliyeti karşılamadığını söyledi. Çolak, “Malzemeleri bozulduğunda biz temin ettiriyorduk, alıyorduk. Şimdi kim alacak o malzemeyi belli değil. Tamam benimkine el koydun. "Sanal ASM" diye bir uygulama da var. Bakanlık Yeni ASM açılsın diye ‘Şu mahallede sanal ASM açtım. İki tane kadrosu var. İsteyen gitsin orada çalışsın’ açıklaması yapıyor. Malzemeler demirbaşa kaydedilecekse o zaman kim niye orada çalışsın? Devletin sanal ya da gerçek ASM’lere yaptığı ödemeler de yetersiz kalıyor” diye konuştu.
“AYNI ÜCRET DAHA FAZLA İŞ”
Yönetmelikle birlikte kronik hastalık takibi ve performans kriterleri alanında da yeni yükümlülükler getirildiğini söyleyen Çolak, hekimlerin aynı ücret karşılığında daha fazla iş yapmak zorunda bırakıldığını ifade etti. Çolak, “Kronik hastalık takibiyle ilgili katsayılarını değiştirdiler. Sürekli parça parça iş yükü ve başka sorumluluklar ekleniyor. Ücreti artırmak yerine performans kriterlerini de değiştirirerek yüzde 15 ek iş yükü getirdiler. Geçen ay yaptığım işin üzerine artık o ek işleri de yapman gerekiyor. Bunun bir sonu gelmiyor. Yıllardır aynı şekilde devam ediyor ve birçok hekim artık bu yükü taşıyamıyor” dedi. Çolak, “Kronik hastalık takibini bizim yapmamız gerekiyor ancak bizden istenen şey insanların verilerini başka bir internet sitesi üzerinden kaydetmek. Biz bunu istemiyoruz. Kendi kullandığımız programlar var. Oraya kaydetmek istiyoruz, oradan kendisi otomatik olarak çeksin istiyoruz. Ama bunu yapmıyor ve bize yeni bir iş yükü getiriyor” ifadelerini kullandı. Son olarak sistemin giderek daha karmaşık hale geldiğini vurgulayan İzmir Aile Hekimleri Derneği Başkanı Muhteber Çolak, aile hekimlerinin temsilcileriyle birlikte yürütülmesi gereken süreçlerin etkisiz bırakıldığını söyledi.
