Türkiye'nin önemli turizm merkezlerinden biri Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi, deniz ekosistemini korumaya yönelik dev bir adım atıyor. Milyon dolarlık lüks yat ve teknelerin deniz dibine attığı çapaların deniz çayırlarında ve su altı yaşamında yarattığı tahribatı önlemek amacıyla, Temmuz ayından itibaren “mapa-şamandıra” sistemi uygulanmaya başlanacak. Türkiye’de bir ilk olan bu pilot proje, Göcek koylarında yat ve teknelerin deniz tabanına sabitlenecek özel tonozlara bağlanmasını öngörüyor.
Bölgede her yıl dünyanın en zengin iş insanlarının da içinde bulunduğu binlerce lüks yatın demir atması, deniz çayırlarının sökülerek yok olmasına neden oluyor. Bu durum, deniz yaşamı ve ekosistemin sağlığı açısından büyük tehdit oluşturuyordu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği, Tarım ve Orman ile Turizm Bakanlıkları iş birliğiyle hayata geçirilen sistemde, 805 kilometrekarelik alan içindeki 20 koyda toplam 700 mapa-şamandıra yer alacak. Böylece tekneler doğrudan deniz tabanına bağlanacak, çapa atılmayacak ve deniz ekosistemi korunacak.
Akdeniz Koruma Derneği (AKD) de projeyi büyük bir gelişme olarak değerlendirdi. Dernek Başkanı Zafer Kızılkaya, uygulamanın sadece Göcek için değil, Gökova Körfezi ve Datça-Bozburun gibi diğer koruma alanlarında da hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti. Kızılkaya, “Bu sistem, deniz çayırlarının korunması için önemli bir örnek teşkil edecek” dedi.
Muğla Tarım ve Orman İl Müdürü Seyfettin Baydar ise deniz çayırlarının ekosistemdeki kritik rolüne dikkat çekti. Baydar, “Çapa atıldığında deniz dibindeki çayırlar sökülüyor ve bu durum balık popülasyonunun azalmasına yol açıyor. Mapa-şamandıra sistemiyle bu zarar ortadan kalkacak, deniz ekosistemi rahatlayacak” dedi. Ayrıca deniz çayırlarının bir hektarda 2 bin ton karbon emilimi sağladığını ve metrekare başına 14 litre oksijen üreterek atmosferi temizlediğini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, projenin önemine dikkat çekerek, 4 Haziran 2024’teki Kabine toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, “Göcek koylarını yaklaşık 700 mapa-şamandıra ile koruma altına alıyoruz. Hukuk dışı yapıları yıkarak halkımızın denize erişimini kolaylaştırıyoruz. Türkiye Deniz Projesi ile denizlerimizi koruyacak ve kıyı yaşam kalitesini artıracağız” ifadelerini kullandı.
Temmuz ayında uygulanmaya başlanacak mapa-şamandıra sistemiyle deniz çayırlarının korunması ve deniz canlılarının yaşam alanlarının çoğalması hedefleniyor. Bu yenilikçi proje, hem doğa dostu turizmin gelişmesine katkı sağlayacak hem de deniz ekosisteminin sürdürülebilirliği için önemli bir adım olacak.