Dünya genelinde 20-79 yaş grubunda yaklaşık 589 milyon kişi diyabetle mücadele ediyor. Özellikle tip 2 diyabet tedavisinde son yıllarda öne çıkan yaklaşım, yalnızca kan şekeri seviyelerini kontrol altında tutmakla sınırlı kalmıyor. Kilo yönetimi, kalp-damar sağlığı ve böbrek fonksiyonlarının korunması da tedavi sürecinin önemli parçaları arasında yer alıyor.
İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, diyabet tedavisinde kişiye özel planlamanın önemine dikkat çekerek GLP-1 temelli ilaçların uygun hastalarda tedavi seçenekleri arasında değerlendirilebildiğini belirtti.
DİYABET TEDAVİSİNDE SADECE KAN ŞEKERİNE ODAKLANILMIYOR
Diyabet, kontrol altına alınmadığında kalp-damar hastalıkları, böbrek sorunları, sinir hasarı ve görme kaybı gibi ciddi sağlık problemlerine yol açabiliyor. Bu nedenle tedavi sürecinde hastanın kan şekeri değerlerinin yanı sıra kilosu, kalp ve böbrek sağlığı, eşlik eden hastalıkları ve genel risk durumu da değerlendiriliyor. Uzm. Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, GLP-1 reseptör agonistlerinin bu bütüncül yaklaşımın öne çıkan seçeneklerinden biri olduğunu ifade etti. Ancak söz konusu ilaçların her diyabet hastası için uygun olmadığını ve tedavi kararının kapsamlı bir hekim değerlendirmesiyle verilmesi gerektiğini vurguladı.
GLP-1 HORMONU VÜCUTTA NASIL ETKİ GÖSTERİYOR?
GLP-1 hormonunun yemek sonrasında bağırsaklardan salgılandığını belirten Göncüoğlu, hormonun kan şekeri düzenlenmesinde önemli rol oynadığını söyledi. GLP-1'in kan şekeri yükseldiğinde insülin salgılanmasını desteklediğini, kan şekerini yükselten glukagon hormonunun salgılanmasını ise azalttığını aktaran Göncüoğlu, mide boşalmasını yavaşlatabildiğini ve iştah üzerinde etkili olabildiğini belirtti. GLP-1 reseptör agonistlerinin bu hormonun etkilerini taklit ederek kan şekeri kontrolüne katkı sağladığını kaydeden Göncüoğlu, bazı ilaçların kilo kaybını da destekleyebildiğini ifade etti.
KALP VE BÖBREK SAĞLIĞI TEDAVİDE BELİRLEYİCİ OLUYOR
Tip 2 diyabetin kalp-damar hastalıkları ve kronik böbrek hastalığı açısından önemli risk faktörlerinden biri olduğuna dikkat çeken Göncüoğlu, tedavi planlamasında hastanın sağlık geçmişinin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Daha önce kalp krizi geçirilip geçirilmediği, damar hastalığının bulunup bulunmadığı ve böbrek fonksiyonlarının tedavi seçiminde önemli olduğunu belirten Göncüoğlu, bazı GLP-1 reseptör agonistlerinin belirli hasta gruplarında kalp-damar olaylarının azaltılmasına katkı sağlayabildiğini aktardı. Bununla birlikte ilaçların etkilerinin her hastada aynı olmadığını vurgulayan uzman, tedavi seçiminde bilimsel kanıtların, kişinin sağlık durumunun ve alternatif seçeneklerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
GLP-1 TEDAVİLERİ HERKES İÇİN UYGUN DEĞİL
Son dönemde kilo kaybıyla da gündeme gelen GLP-1 temelli ilaçların hekim kontrolü dışında kullanılmaması gerektiğini belirten Göncüoğlu, tedavi sürecinde bazı yan etkilerin görülebileceğini söyledi. Bulantı, kusma, ishal, kabızlık ve karın bölgesinde rahatsızlık gibi sindirim sistemi sorunlarının ortaya çıkabileceğini aktaran Göncüoğlu, ilaçların başlanması, dozlarının değiştirilmesi veya bırakılması kararlarının mutlaka hekim kontrolünde alınması gerektiğini vurguladı.
Diyabet yönetiminde ilaç tedavisinin tek başına yeterli olmadığını belirten Göncüoğlu, dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, kaliteli uyku ve rutin sağlık kontrollerinin önemine dikkat çekti. GLP-1 temelli tedavilerin bu alışkanlıkların yerine geçmediğini ifade eden uzman, uygun hastalarda bütüncül tedavi planının bir parçası olarak kullanılabileceğini belirtti. Tip 2 diyabet tedavisinde temel hedefin kan şekeri kontrolünün yanı sıra kilo yönetimini desteklemek, kalp ve böbrek sağlığını korumak ve yaşam kalitesini artırmak olduğunu kaydetti.
