Yağışların ardından ormanlık alanlarda mantarların çoğalması, özellikle kırsal kesimlerde yabani mantar toplamaya olan ilgiyi artırdı. Ancak doğadan bilinçsizce toplanarak tüketilen mantarlar, ölümle sonuçlanabilen zehirlenmelere yol açabiliyor. Medipol Mega Üniversite Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Vedat Göral, mantar zehirlenmelerinin belirtileri ve alınması gereken önlemler hakkında uyarılarda bulunarak tüketimden sonraki ilk saatlerin önemine dikkat çekti.
DIŞARIDAN TOPLANAN MANTARA DİKKAT
Doğadan bilinçsizce toplanıp tüketilen mantarların zehirlenme vakalarına neden olduğunu belirten Prof. Dr. Vedat Göral, "Özellikle ılık havalarda ve bu mevsimde mantar zehirlenmesi çok sık görülüyor ve maalesef bilinçsizce tüketildiğinde ölümler meydana geliyor. Taze, kurutulmuş veya pişmiş mantarlarda da bu risk var. Mantar pişmişse ya da kurutulmuşsa bir şey olmaz mantığı yanlış. Çünkü pişirilse, kaynatılsa veya kurutulsa da içindeki toksin gitmiyor. Mantarın ülkemizdeki bazı çeşitlerini vatandaş bilmediği için rastgele topluyor ve pişiriyor ama aslında bu yanlış. Mutlaka marketlerde satılan kültür, istiridye mantarı gibi mantarları, etiketli mantarları tüketmek lazım. Dışardan topladığımız, komşu, arkadaş tavsiyesi ile mantar tüketmemek lazım" dedi.
ZEHİRLENME BELİRTİLERİ NE ZAMAN ORTAYA ÇIKIYOR?
Mantar zehirlenmesinin belirtilerinin mantarın türüne göre değiştiğini ifade eden Prof. Dr. Göral, erken dönemde görülen belirtiler ile daha geç ortaya çıkan ve ciddi sonuçlara yol açabilen belirtiler arasında ayrım yapılması gerektiğini söyledi. Prof. Dr. Göral, "Çok şiddetli yan etkiler meydana gelebilir. Biz belirtileri ikiye ayırıyoruz. Birincisi; ilk 1-2 saatte oluşan, bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, bazen kabızlık, ağızda salya artışı, gözde sararma, terleme belirtileri. İkincisi ve daha tehlikelisi ise mantarı yedikten 6 saat sonra belirtilerin meydana gelmesi. Bunda da karaciğer, böbrek yetmezliği yaşanabiliyor. ‘Mantarı yedikten sonra 3-4 saat geçti, bir şey olmadı' dememek lazım. Asıl tehlikeli zehirlenme 6 saat sonra oluşuyor." diye konuştu.
"SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVURULMASI GEREKİYOR"
Mantar zehirlenmesi şüphesinde vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna gidilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Vedat Göral, yoğurt yeme gibi uygulamaların yanlış olduğunu söyledi. Göral, tedavi süreciyle ilgili, "Yapılacak en iyi şey, hastayı kusturmak. Kusturarak toksinleri atmaya çalışmak gerekiyor. Hastanede genel tetkikler ve muayene yapıldıktan sonra mantar toksinine karşı ilaçlar verilerek etki ortadan kaldırılır. Geç kalındığında maalesef ölümler meydana gelebiliyor" ifadelerini kullandı.
YABANİ MANTAR TÜRLERİ CİDDİ ZEHİRLENMELERE YOL AÇABİLİYOR
Türkiye'de halk arasında kuzu göbeği, köy göçüren, gelin mantarı ve sinek mantarı olarak bilinen türlerin yaygın olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Göral, bu mantarların bazılarının zehirli olabildiğini belirtti. Mantar zehirlenmesinin her yaştan insanı etkileyebileceğini vurgulayan Göral, "Mantar zehirlenmesi herkesi eşit derecede etkileyebilir. ‘Gençtir, bir şey olmaz' dememek lazım. Gençlerde de çocuklarda da yaşlılarda da olabilir. Ama kronik hastalığı olanlar ve yaşlılar daha fazla etkilenebilir. Mutlaka hekime gidip, araştırılması için mantarı da beraberimizde hekime götürmeliyiz" dedi.
MANTARIN RENGİ VE YETİŞTİĞİ YER YETERLİ DEĞİL
Mantarın ağaç üzerinde yetişmesinin, salyangozlar tarafından yenmesinin veya renginin iyi görünmesinin zararsız olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Prof. Dr. Vedat Göral, bu özelliklere bakarak mantarın tüketilebilir olduğuna karar vermenin yanlış olduğunu söyledi. Göral, mantarın kurutulması veya bekletilmesiyle toksin oranının azalacağı düşüncesinin de doğru olmadığını belirterek, "İnsanlar, mantar kurumuş, bekletilmiş, toksin oranı düşmüş diye düşünebilir ama maalesef düşmüyor. Zehirli olanları ne yaparsanız yapın zehirler. Markette satılan etiketli ürünler güvenle tüketilebilir" diye konuştu.
"MANTAR TOPLAMA ETKİNLİKLERİNE UZMANLA GİDİN"
Son dönemde popülerleşen mantar toplama etkinlikleri hakkında da uyarıda bulunan Prof. Dr. Göral, bu faaliyetlerin mantar konusunda bilgi sahibi bir uzman eşliğinde yapılabileceğini söyledi. Göral, buna rağmen mantarların elle toplanmaması gerektiğini belirterek eldiven kullanılmasının daha uygun olabileceğini ifade etti. Mantarların tek başına ve bilinçsizce toplanmaması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Göral, sözlerini şöyle noktaladı: "Mantar faydalı bir gıda ama bilinen yerlerde, etiketli ürünleri tüketmemiz çok daha iyi olur. Çünkü çok vahim tablolar ortaya çıkartabiliyor."
