AHMET BUĞRA TOKMAKOĞLU – EGE TELGRAF/ Ege’de tarihi bir gezi planlandığında akla ilk olarak Efes, Bergama ya da Hierapolis geliyor. Ancak Aydın’ın Sultanhisar ilçesinde, bir vadinin iki yakasına kurulmuş ve geçmişi Helenistik Dönem’e uzanan başka bir antik kent daha bulunuyor. Aydın Dağları’nın güney yamaçlarındaki Nysa Antik Kenti, kütüphanesi, tiyatrosu, meclis binası ve vadinin iki tarafını birbirine bağlayan köprüleriyle dikkat çekiyor. Aydın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün bilgilerine göre ören yeri, Aydın merkezinin yaklaşık 30 kilometre doğusunda, Sultanhisar ilçe merkezinin ise yaklaşık 3 kilometre kuzeybatısında yer alıyor.
BİR VADİYLE İKİYE AYRILDI
Nysa’yı farklı kılan özelliklerden biri, üzerine kurulduğu arazi. Kent, derin bir boğaz oluşturan akarsuyun iki yanında gelişmiş; iki yakadaki yaşam alanları ise köprülerle birbirine bağlanmış. Bugün antik kentte gezerken yapıların yalnızca düz bir alana sıralanmadığını, vadinin yamaçlarına ve doğal yapısına göre yerleştirildiğini görmek mümkün. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın aktardığına göre antik dönemde vadinin üzerindeki üç köprü, kentin iki yakası arasında bağlantı sağlıyordu. Bu yerleşim düzeni, Nysa’yı gezerken yalnızca antik yapıları değil, o yapıların araziyle nasıl bütünleştiğini de fark etmenizi sağlıyor. Bir tarafta tiyatro ve kütüphane, diğer tarafta agora ve meclis binasının kalıntıları geçmişte burada kurulan yaşamın izlerini taşıyor.
YÜZYILLAR ÖNCE BİR EĞİTİM MERKEZİYDİ
Nysa’nın hikâyesi, yalnızca taş yapılarından ibaret değil. Kent, antik çağda eğitim alanında da tanınıyordu. Amasyalı coğrafyacı ve gezgin Strabon’un bir dönem burada eğitim görmesi, Nysa’nın kültür tarihinde ayrı bir yere sahip olmasını sağlıyor. Helenistik Dönem’de, milattan önce 3. yüzyılın ilk yarısında kurulduğu belirtilen kent, Roma İmparatorluğu döneminde de kültürel açıdan gelişti. Gymnasium ve kütüphane gibi yapılar, burada sürdürülen eğitim yaşamının günümüze ulaşan izleri arasında bulunuyor. Bugün bu kalıntıların arasında yürürken, yüzyıllar önce öğrencilerin, yöneticilerin ve kent sakinlerinin aynı vadide sürdürdüğü hayatı hayal etmek mümkün.
EFES’İ HATIRLATAN KÜTÜPHANE
Nysa’daki en dikkat çekici yapılardan biri, iki katlı olduğu belirtilen antik kütüphane. Kültür Portalı, yapıyı Efes’teki Celsus Kütüphanesi’nden sonra Anadolu’nun iyi korunmuş antik çağ kütüphanelerinden biri olarak tanıtıyor. Efes’i gezenlerin aklında kalan Celsus Kütüphane’sinin ardından Nysa’daki kalıntıları görmek, antik çağda bilginin saklandığı mekânlara farklı bir pencereden bakma fırsatı sunuyor. Burada günümüze ulaşan taşlar, bir zamanlar Nysa’nın yalnızca ticaretle ya da günlük yaşamla değil, eğitimle de anılan bir kent olduğunu hatırlatıyor. Tarihi yapıların ayrıntılarını incelemeyi sevenler için kütüphane, gezi sırasında zaman ayrılabilecek duraklardan biri.
TİYATRONUN TAŞLARINDA MİTOLOJİNİN İZLERİ
Nysa Antik Kenti’nin görkemli yapılarından biri de antik tiyatro. Kültür Portalı’ndaki bilgilere göre yaklaşık 10 bin kişilik tiyatro, kentin önemli kalıntıları arasında yer alıyor. Tiyatroyu özel kılan ayrıntılardan biri ise sahne binasını süsleyen kabartmalar. Bu kabartmalarda mitolojik karakterlerin yanı sıra Dionysos’un yaşamından sahneler yer alıyor. Turkish Museums’ın aktardığına göre frizlerde Plüton ile Kore’nin evliliğine ilişkin anlatılar da bulunuyor. Taş basamaklara ve sahneye baktığınızda, bir zamanlar burada toplanan kalabalıkları düşünmek bile yapının büyüklüğünü anlamaya yardımcı oluyor. Nysa’da fotoğraf çekmek isteyenlerin ilgisini çekecek noktalardan biri de bu tiyatro.
TAŞ SIRALARIN ARDINDA KENTİN KARARLARI
Antik kentte görülebilecek bir diğer önemli yapı, Gerontikon olarak da anılan meclis binası. Yarım daire biçimindeki oturma sıralarıyla dikkat çeken yapı, Nysa’nın geçmişteki yönetim ve toplantı yaşamına dair fikir veriyor. Meclis binasının yakınındaki agora ise kentin sosyal ve ticari yaşamının merkezlerinden biriydi. Bugün bu alanlarda dolaşırken eski sokakları, toplanma yerlerini ve kent yaşamının nasıl şekillendiğini hayal edebilirsiniz. Nysa’da tiyatrodan kütüphaneye, meclis binasından stadyum kalıntılarına uzanan rota, kısa bir duraktan çok, yürüyerek ve ayrıntılara bakarak keşfedilebilecek bir gezi sunuyor.

NYSA ANTİK KENTİ’NE GİRİŞ ÜCRETLİ Mİ?
Nysa Ören Yeri’ne giriş ücretli. Turkish Museums’ın yayımladığı ziyaretçi bilgilerinde yetişkin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için giriş ücreti 200 TL olarak yer alıyor. Aynı kaynakta 18 yaş altı ve 65 yaş üstü Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için ücretsiz giriş bilgisi bulunuyor. Müzenin resmî sayfasında kış dönemindeki ziyaret saatleri 08.30-17.30, gişe kapanışı ise 17.00 olarak belirtiliyor. Ücretler ve ziyaret saatleri değişebileceği için gitmeden önce resmi internet sayfasını kontrol edebilirsiniz.
GEZİYİ AYDIN LEZZETLERİYLE TAMAMLAYIN
Nysa gezisinin ardından yemek molası vermek isteyenler, Sultanhisar ilçe merkezindeki işletmeleri değerlendirebilir. Geziyi Aydın merkezine uzatmayı planlayanlar için de kentte yöresel lezzetleri deneyebilecekleri farklı seçenekler bulunuyor. Aydın mutfağında zeytinyağlı yemekler, Ege otları ve bölgeye özgü et yemekleri öne çıkıyor. Yol boyunca nerede mola vereceğinize karar verirken işletmelerin açık olduğu saatleri ve güncel menülerini önceden kontrol ederek bütçenize uygun bir plan yapabilirsiniz.
NYSA ANTİK KENTİ’NE NASIL GİDİLİR?
Nysa Antik Kenti, Aydın’ın Sultanhisar ilçesinde bulunuyor. İzmir’den özel araçla yola çıkacaklar Aydın yönüne ilerleyip ardından Aydın-Denizli kara yolu üzerinden Sultanhisar’a ulaşabilir. Antik kent, ilçe merkezinin yaklaşık 3 kilometre kuzeybatısında yer alıyor. Toplu taşımayı tercih edenler için Kültür Portalı, Aydın Efeler merkezinden Sultanhisar yönüne giden otobüs ve minibüsleri ulaşım seçenekleri arasında gösteriyor. İlçe merkezinden ören yerine son ulaşım için araç ve sefer durumunu önceden kontrol etmek gerekiyor. Ören yeri açık alanda ve yamaçlı bir arazide bulunduğundan rahat yürüyüş ayakkabısı tercih etmek, su bulundurmak ve özellikle yağışlı günlerde hava durumuna göre hazırlanmak geziyi daha rahat hâle getirebilir.



