Türkiye'de milyonlarca araç sahibini ilgilendiren hurda teşviki düzenlemesi, 2025 yılında yürürlüğe girme ihtimaliyle gündemde. 25 yaş ve üzeri araçların trafikten çekilmesi karşılığında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti sağlanmasını öngören teklif, Meclis’e sunuldu. Aynı zamanda ticari araç sahipleri için de ÖTV ve KDV muafiyeti içeren bir düzenleme önerilirken, ağır hasarlı araçların trafiğe çıkışının yasaklanması da teklif edilen maddeler arasında yer alıyor. Peki, hurda teşviki yasası Meclis’ten geçti mi, kimler bu teşvikten yararlanabilecek? İşte konuya dair tüm detaylar…
(HÜRRİYET)
Hurda teşviki ile ilgili kanun teklifi, 25 yaş ve üzeri araç sahiplerine Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti sağlanmasını öngörerek Meclis’e sunuldu. Bu düzenleme, eski araçların trafikten çekilerek yerine sıfır araç alınmasını teşvik etmeyi amaçlıyor. Düzenleme kapsamında, Türkiye’de üretilmiş araçları tercih eden vatandaşlar için bir defaya mahsus ÖTV muafiyeti uygulanması planlanıyor.
Düzenlemenin gerekçesi olarak, Türkiye’de trafiğe kayıtlı 30 milyondan fazla aracın yaş ortalamasının 14,5 olduğu ve yüzde 25’lik kısmının 21 yaşından büyük olduğu belirtildi. Yaşlı araçların bakım masraflarının yüksek olması ve trafik güvenliği açısından risk oluşturması nedeniyle bu araçların hurdaya ayrılarak yerine yeni araçların alınmasının teşvik edilmesi gerektiği vurgulandı.
Teklif kapsamında yalnızca bireysel araç sahipleri değil, ticari araç kullanıcıları da destekleniyor. Özellikle taksi, minibüs ve kamyonet gibi ticari araçlarla geçimini sağlayan esnafa, yeni araç alımında ÖTV ve KDV muafiyeti sunulması planlanıyor. Bu muafiyet, ticari araçlarını yenilemek isteyen şoför esnafının yükünü hafifletmeyi ve ulaşım sektöründe daha güvenli araçların kullanılmasını sağlamayı hedefliyor.
Kanun teklifinin bir diğer maddesi ise ağır hasarlı araçların piyasadan tamamen kaldırılmasını içeriyor. Teklifte, trafik kazaları veya doğal afetler sonucunda ağır hasar almış ve ekonomik ömrünü tamamlamış araçların onarılıp tekrar trafiğe çıkmasının yasaklanması öneriliyor. Bu düzenlemeye aykırı hareket eden kişi veya kurumlara 500 bin TL para cezası verilmesi öngörülüyor.
Önerilen düzenlemeye göre, ağır hasarlı araçların yalnızca yedek parça olarak satılmasına izin verilecek. Sigorta şirketleri veya yetkili kurumlar, bu araçları hurda olarak değerlendirmek zorunda olacak. Ayrıca, ağır hasarlı araçları usulsüz şekilde onarıp trafiğe çıkmasına neden olan sigorta şirketlerinin faaliyet izninin 6 ay süreyle askıya alınması gündeme geldi.
Hurda teşvikinin yasalaşması halinde, 2000 model altı ve 25 yaş üzeri araç sahipleri için önemli bir fırsat doğacak. ÖTV muafiyeti sayesinde, eski araçlarını hurdaya ayıran vatandaşlar daha uygun maliyetle sıfır araç alabilecek. Ancak teklifin yasalaşıp yasalaşmayacağı konusunda kesin bir tarih henüz açıklanmadı.
Hürriyet Gazetesi Otomobil Yazarı Taylan Özgür Dil, mevcut teklifin uygulanmasının zor olduğunu belirtti. Dil, devletin ÖTV gelirlerinden büyük bir kayıp yaşayabileceğine dikkat çekerek, alternatif teşvik yöntemlerinin değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Daha önce uygulanan sabit ÖTV indirimi modeli veya "yeşil fon" önerisinin daha uygulanabilir olabileceğini dile getirdi.
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, hurda araç sahiplerine ÖTV indirimi yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından oluşturulacak bir fon üzerinden teşvik verilmesini önerdi. Bu modelin, çevre dostu araçların yaygınlaşmasını sağlayarak ekonomiye daha az yük getireceği değerlendiriliyor.
Hurda teşviki ve ÖTV’siz araç kampanyasıyla ilgili yasa teklifinin Meclis’ten geçip geçmeyeceği merakla bekleniyor. Teklifin yasalaşması halinde, hem bireysel araç sahipleri hem de ticari araç kullanıcıları için önemli avantajlar sağlanacak. Ancak devletin vergi kaybı ve uygulama zorlukları nedeniyle düzenlemede değişiklikler yapılabileceği öngörülüyor.
Hurda teşviki ve ÖTV muafiyeti düzenlemesi, hem bireysel araç sahipleri hem de ticari araç kullananlar için büyük bir fırsat sunarken, henüz Meclis’ten geçmedi. Trafik güvenliğinin artırılması ve çevresel etkilerin azaltılması amacıyla hazırlanan teklifin yasalaşması halinde, eski araç sahiplerine ekonomik avantaj sağlanacak. Ancak devletin ÖTV gelirinde büyük bir kayba yol açabileceği gerekçesiyle teklifin uygulanabilirliği tartışılıyor. Önümüzdeki süreçte Meclis görüşmeleri tamamlandığında, hurda teşvikinin ne şekilde hayata geçirileceği netlik kazanacak.
