Türkiye’de emeklilik sistemiyle ilgili tartışmalar sürerken, özellikle 2000 yılı sonrası sigorta girişi bulunan çalışanlar için kademeli emeklilik beklentisi yeniden gündemin merkezine yerleşti. EYT düzenlemesinin ardından kapsam dışında kalan milyonlarca kişi yeni bir düzenleme olup olmayacağını merak ederken, konuyla ilgili hem uzmanlardan hem de siyasi kanattan dikkat çeken değerlendirmeler gelmeye devam ediyor
(HÜRRİYET)
EYT düzenlemesinin 2023 yılında yürürlüğe girmesiyle birlikte milyonlarca kişi emeklilik hakkı elde ederken, 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi bulunan çalışanlar kapsam dışında kaldı. Bu durum özellikle 2000 ile 2008 yılları arasında sigortalı olan milyonlarca kişi için yeni bir beklenti doğurdu.
“Kademeli emeklilik” olarak adlandırılan model, çalışanların belirli bir yaş ve prim gün sayısına ulaştıklarında kısmi olarak emekli olabilmelerini öngören bir sistem olarak gündeme geliyor. Bu nedenle emeklilik yaşının işe giriş tarihine göre yeniden düzenlenmesi talepleri kamuoyunda sık sık dile getiriliyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, kademeli emeklilik tartışmalarına ilişkin yaptığı değerlendirmede konunun toplumda giderek büyüyen bir talebe dönüştüğünü belirtti. Bal, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
"Elbette gelme ihtimali vardır. Çünkü konu siyasilerin sırtını dönemeyeceği bir büyüklüğe ulaşmaktadır. Ancak burada kilit noktaya ben geçmişten örnek vermek istiyorum. EYT mücadelesi başladığında kaç kişi destek veriyordu? Mücadele nasıl büyütüldü? Kademeli emeklilik talebi olanlar da mücadelenin alanlarda kazanılacağını ve insanların derdini anlatması gerektiğini unutmamalı."
Kademeli emeklilik konusunda dikkat çeken gelişmelerden biri de CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay tarafından hazırlanan kanun teklifi oldu. Akay, emeklilik sisteminde daha adil bir geçiş modeli oluşturulması amacıyla kademeli emeklilik düzenlemesinin Meclis gündemine alınması için teklif sundu.
Bu teklif özellikle 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olan çalışanlar için yeni bir umut olarak değerlendirilse de, henüz yasa sürecine ilişkin somut bir adım atılmış değil.
Ekonomi çevreleri ve çalışanlar tarafından yakından takip edilen kademeli emeklilik konusunda hükümet kanadından ise farklı açıklamalar geldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan daha önce yaptığı değerlendirmede emeklilik sisteminde yeni bir değişiklik planlanmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartlar devam edecek."
Uzmanlara göre, EYT düzenlemesinin bütçe ve sosyal güvenlik sistemi üzerindeki etkileri halen tartışılmaya devam ederken kısa vadede kademeli emeklilik düzenlemesinin hayata geçirilmesi zor görünüyor.
Ancak 2000 sonrası sigortalı milyonlarca çalışan, emeklilik yaşının işe giriş tarihine göre yeniden düzenlenmesini talep etmeyi sürdürüyor. Bu nedenle kademeli emeklilik konusu, önümüzdeki dönemde de Türkiye’nin en çok konuşulan sosyal güvenlik başlıklarından biri olmaya devam edecek.
