CHP tarafından TBMM'ye sunulan kademeli emeklilik teklifine ilişkin tüm gelişmeler, açıklamalar ve sistemin geleceğine dair uzman değerlendirmeleriyle birlikte haberimizde.
(HÜRRİYET)
Cumhuriyet Halk Partisi Karabük Milletvekili ve Plan Bütçe Komisyonu Üyesi Cevdet Akay, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Emekli Sandığı Kanunu’nda değişiklik yapılmasına yönelik bir kanun teklifini TBMM Başkanlığı’na sundu.
Söz konusu teklif, 08.09.1999 ile 16.04.2008 tarihleri arasında sigortalı olanların kademeli emeklilik hakkından yararlanmasını ve esnaf ile memurlar için prim gün sayısının 9000’den 7200’e indirilmesini öngörüyor.
Cevdet Akay, 1999 sonrası işe girenlerle ilgili oluşan prim günü farkının sosyal güvenlikte ölçülürlük ilkesiyle bağdaşmadığını ifade etti. Ayrıca 1 Mayıs 2008 sonrası memur ve esnaflar için prim gün sayısının 9000’e çıkarılmasının da adaletsizlik oluşturduğunu vurguladı.
Sosyal Güvenlik Baş Uzmanı İsa Karakaş, katıldığı televizyon programında şu değerlendirmelerde bulundu:
“Eninde sonunda mutlaka yapılacak. Çünkü sosyal güvenlik bir zincirdir. Şimdi orada EYT ile birlikte halka öyle bir koptu ki 17 yıl 24 yıl kabul edilebilecek bir durum değil. Adil değil. Eninde sonunda bunun yumuşatılması gerekiyor ki insanların sisteme inancı olması gerekiyor. Yani ben erken emekliyi teşvik eden bir uzman değilim. Ama bunun yapılması gerekiyor. Emeklilikte kademe ile ilgili düzenlemenin eninde sonunda olacağına inanıyorum. Benim beklentim 2027 gibi bununla ilgili mutlaka bir düzenleme olacağı yönünde.”
Kademeli emeklilik konusu gündemde yer bulurken, daha önce konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, şu ifadeleri kullanmıştı:
“Sosyal güvenlikle ilgili şu anda bir çalışmamız yok.”
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, yaptığı açıklamada emeklilik sisteminin yeniden düzenlenmesi gerektiğine dikkat çekti:
“Hem prim miktarını esas alacak, hem yaşı esas alacak ve ödenen süreyi esas alacak şekilde daha adil, daha dengeli ve sürdürülebilir mahiyette bir emeklilik sistemini inşa etmemiz lazım. Tabi bakanlığımızın bu konuda çalışmaları vardır. Ama şu anda bir yasal düzenleme açısından elimizde böyle bir metin yok. Bunu ilerleyen zaman dilimi içerisinde daha geniş çerçevede çalışmak lazım.”
“Dünyada 3-4 çalışana karşılık bir emeklinin, Türkiye'de ise 2 çalışana karşı bir emekli var. Avrupa'nın çok gelişmiş ülkelerinde bizim ülkemizde olduğu gibi 40'lı, 45'li, 50'li yaşlarda bir emekliye rastlayamazsınız. Oradaki emeklilik yaşı 65'tir, 67'dir.”
8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olan milyonlarca çalışan, EYT düzenlemesinden yararlanamamıştı. Bu kişiler “1 güne 17 yıl kabul etmiyoruz” söylemiyle seslerini duyurmaya çalışıyor.
Kimi çalışan 23 yıldır prim ödemesine rağmen emeklilik şartlarını karşılayamazken, bir kısmı çalışmaya devam etmek istese de kademeli emeklilik hakkının tanınmasını istiyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanları, EYT düzenlemesinin SGK bütçesine olan etkilerini ve sistemin sürdürülebilirliğini sorguluyor. Kademeli emeklilik taleplerinin meşru bir zemine oturduğu ifade edilse de, şu anki koşullarda yeni bir düzenlemenin kısa vadede mümkün olmayabileceği değerlendiriliyor.
Kademeli emeklilik, sigorta başlangıç tarihine göre belirlenen yaş ve prim gün şartlarıyla emekli olunmasını sağlayan bir sistemdir. Yaş şartı kademeli olarak belirlenir. Bu sistem, erken emeklilik fırsatı sunarken, mevcut sistemde oluşan adaletsizliklerin giderilmesi hedeflenir.
CHP'nin sunduğu teklif Meclis gündeminde yer alsa da, AK Parti ve hükümet cephesinden konuya dair resmi bir adım henüz atılmadı. Konunun kamuoyu tarafından takip edildiği ve baskı unsuru olarak gündemde tutulduğu görülüyor.
