Yaz aylarında artan sıcaklıklar nedeniyle gıdalarda küflenme vakaları daha sık görülürken, uzmanlar özellikle küflü bölümü keserek tüketmeye devam etme alışkanlığı konusunda önemli uyarılarda bulunuyor.
Peynirde küçük bir küf lekesi ya da ekmeğin üzerindeki beyaz oluşumları kesip tüketmeye devam edenler için uzmanlardan dikkat çeken uyarılar geldi. Küflü gıdaların bazıları tüketilebilirken, bazıları ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Küflü salça yenir mi? Küflü ekmek yenir mi? Küflü peynir yenir mi? Küflenmiş yemek yenir mi? Küflü gıdaları tüketmek doğru mu? İşte tüm bu soruların cevaplarını ve tüketkilmesi sorun olmayan gıdaları sizler için derledik.
GIDA KÜFÜ GIDANIN İÇİNE İLERLEYEBİLİYOR
Peynir üzerindeki beyaz noktalar ya da ekmeğin üstünde oluşan tüylü görüntüler birçok kişinin karşılaştığı durumlar arasında yer alıyor.
Gıda uzmanları ise gözle görülen bölümün her zaman tehlikenin tamamını göstermediğini belirtiyor.
Gıda küfü, mikroskobik mantarlardan oluşuyor ve "miselyum" adı verilen ipliksi ağ yapısıyla gıdanın iç bölümlerine doğru ilerleyebiliyor.
Bitki köklerine benzer şekilde yayılan bu yapı, yüzeye ulaştığında renk değişimi, tozlu görünüm ve tüylü oluşumlara neden olabiliyor.
KÜFLER FARKLI ETKİLER GÖSTEREBİLİYOR
Bazı küf türleri kontrollü olarak gıda üretiminde kullanılabiliyor. Penicillium roqueforti, rokfor peynirlerinin mavi damarlarını ve karakteristik tadını oluştururken, Botrytis cinerea yani "soylu çürüme" olarak bilinen küf türü ise şarap üretiminde üzümlerin su oranını azaltıp tatlılığını artırmak amacıyla kullanılabiliyor.
Ancak uzmanlar, tüm küflerin aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle küf alerjisi bulunan kişiler, çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf bireylerin daha dikkatli olması gerektiği belirtiliyor.
MİKOTOKSİNLER SAĞLIK RİSKİ OLUŞTURABİLİYOR
Küflenmiş ürünler bazı durumlarda mikotoksin adı verilen toksik maddeler üretebiliyor. Özellikle aflatoksin türü mikotoksinlerin Dünya Sağlık Örgütü tarafından birinci derece kanserojen olarak değerlendirildiği ve karaciğer kanseri riskini artırabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, küflü gıdalar tüketildiğinde toksik maddelerin vücutta hızla emilebildiğini ve karaciğerde parçalanmaya çalışılırken daha zararlı ara ürünlerin oluşabileceğini belirtiyor. Bu durumun DNA hasarı başta olmak üzere uzun vadeli sağlık sorunlarına neden olabileceği aktarılıyor.
Küflü gıdaların olası etkileri arasında karaciğer hasarı, böbrek fonksiyonlarında bozulma, bağışıklık sisteminin zayıflaması, sinir sistemi üzerinde olumsuz etkiler, bulantı, kusma, ishal, büyüme ve gelişim sorunları ile alerjik reaksiyonlar yer alıyor.
BAZI GIDALAR TAMAMEN ÇÖPE ATILMALI
Uzmanlar, bazı ürünlerde küfün yalnızca yüzeyde görünmesine rağmen iç kısımlara kadar ilerleyebileceğini belirtiyor. Bu nedenle ekmek ve hamur işleri, yumuşak ve taze peynirler, yoğurt ve süt ürünleri, pişmiş yemekler, et ve kümes hayvanları, kuruyemişler, bakliyatlar, reçel ve marmelatların küflenmesi halinde tamamen tüketim dışı bırakılması gerektiği ifade ediliyor.
Özellikle ekmekte küf köklerinin iç bölümlere yayılabildiği, yumuşak peynirlerde küfün tüm ürüne ulaşabildiği ve reçel gibi ürünlerde toksinlerin sıvıya karışabileceği belirtiliyor.
SERT GIDALARDA TEMİZLEME YAPILABİLİYOR
Bazı sert yapılı ürünlerde ise farklı bir durum oluşabiliyor. Parmesan, kaşar ve gravyer gibi sert peynirlerde küflü bölümün en az 2,5 santimetre çevresiyle birlikte kesilmesi durumunda kalan kısmın tüketilebildiği belirtiliyor.
Kurumuş salam ve sucuk gibi fermente ürünlerde ise küfün çoğunlukla yüzeysel olduğu ifade ediliyor.
Havuç, lahana, biber, elma ve patates gibi sert meyve ve sebzelerde de küfün bulunduğu bölüm derin şekilde temizlenebiliyor.
YUMUŞAK MEYVE VE SEBZELERDE RİSK ARTABİLİYOR
Çilek, şeftali, domates ve üzüm gibi yüksek su içeriğine sahip yumuşak ürünlerde küf oluşması durumunda yalnızca görünen kısmın temizlenmesinin yeterli olmadığı belirtiliyor.
Uzmanlar, küfün görünmeyen köklerinin tüm ürünün içine kadar yayılabildiğini ifade ederek bu tür ürünlerin tamamen atılması gerektiğini vurguluyor.
Ayrıca küflü ürünün bulunduğu kapların temizlenmesi, diğer ürünlerin kontrol edilmesi ve saklama alanlarının dezenfekte edilmesi öneriliyor.
SÜT ÜRÜNLERİNDE KÜF HIZLI GELİŞEBİLİYOR
Yoğurt, ekşi krema, puding ve benzeri süt ürünlerinde küf oluşumunun yüksek nem ve protein içeriği nedeniyle daha hızlı gelişebildiği belirtiliyor.
Açılmış ambalajlarda hava ile temas eden yüzeylerde yeşil, mavi veya siyah renkli küf oluşumlarının görülebildiği aktarılıyor.
Uzmanlar, küf görülen süt ürünlerinde sadece yüzeyin temizlenmesinin yeterli olmadığını ve ürünün tamamının tüketim dışı bırakılması gerektiğini ifade ediyor.
