İki farklı bitkinin bir araya getirilmesiyle oluşturulan kokina, hem geleneksel anlamı hem de bakım yöntemleriyle kış aylarında sıkça tercih edilen bir yılbaşı süsü olarak kullanılıyor. İzmir başta olmak üzere 81 ilde Aralık ayının vazgeçilmezi olarak dikkat çekiyor. Kokina hakkında bilinen her şeyi sizler için derledik.
Kokina, yılbaşı döneminde özellikle Aralık ayında sokak tezgâhlarında, marketlerde ve çiçekçilerde görülen kırmızı ve yeşil demetlerden oluşur. Tek bir bitkiden meydana gelmez. Yeşil ve sert yapraklı kısımlar Ruscus aculeatus adlı dikenli bir çalıdan alınırken, parlak kırmızı taneler Smilax excelsa gibi başka bir bitkinin meyveleridir. Bu iki bitki birleştirildiğinde yılbaşı süsünü andıran bir görünüm ortaya çıkar.
“Kokina” kelimesi Rumcadan gelir ve “kırmızı” anlamına sahiptir. Kırmızı taneler bereketi, yeşil dallar ise yaşamı ve umudu temsil eder. Kokina, özellikle İstanbul’da Aralık ayında sıkça görülür ve yeni yılın yaklaştığını hatırlatan bir simge olarak kullanılır.
KOKİNA ÇİÇEĞİNİN ANLAMI
Kokina, yılbaşına yaklaşırken ortaya çıkan geleneksel bir sembol niteliği taşır. Eski İstanbul mahallelerinde, kırmızı tanelerin yılbaşına kadar bozulmadan kalmasının bereket getireceğine inanılırdı. Dikenli dala tane bağlama işlemi zaman alan bir süreç olduğundan, hazırlanan her demet hem insan emeğini hem de bitkinin doğallığını bir araya getirir. Kırmızı taneler bereketi, yeşil dallar ise yaşam döngüsünü temsil eder. Yeni yıl döneminde evlere konulan kokina, tazelenme ve yeni başlangıç çağrışımıyla kullanılır.
KOKİNA ÇİÇEĞİNE NASIL BAKILIR?
Kokina, bir aranjman niteliğinde olduğu için bakımı kesme çiçek bakımına benzer.
Işık: Doğrudan güneş ışığını sevmez. Parlak fakat dolaylı ışık alan bir konum idealdir. Aşırı güneş, dalların kurumasına ve tanelerin matlaşmasına yol açabilir.
Sıcaklık ve Nem: 12–18 derece arası en uygun sıcaklıktır. Radyatör, soba veya fırın gibi ısı kaynaklarından uzak tutulmalıdır. Ortam çok kuruysa yapraklara hafif nem verilebilir ancak tanelere su değdirilmemelidir.
Su ve Vazo: Vazo kullanılacaksa saplar çapraz şekilde kesilmelidir. Su, yalnızca sap uçlarını ıslatacak seviyede olmalıdır. Su iki günde bir değiştirilerek sap uçları kısaltılır. Suyun uzun süre temiz kalması için yarım litre suya bir çay kaşığı şeker, birkaç damla limon suyu ve bir damla çamaşır suyu eklenebilir.
Temizlik: Zamanla oluşan toz, taneler ıslatılmadan yumuşak bir fırçayla temizlenebilir.
Sorun Giderme: Taneler buruşursa ortam fazla sıcak ya da havasızdır. Yaprak uçları kahverengiye dönerse güneş veya sıcaklık teması vardır. Su bulanırsa vazo tamamen temizlenip taze su eklenmelidir.
Satın Alma: Yeşil dalların koyu yeşil ve sert olması, tanelerin parlak ve dolgun görünmesi önemlidir.
Güvenlik: Taneler yenmez. Çocuk ve evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.
Saklama: Serin ortamlarda daha uzun süre dayanır. Don riski olan yerlere bırakılmamalıdır. Taşınırken kağıda sarılmalıdır.
Atık: Yeşil kısımlar organik atığa, teller ise metal geri dönüşümüne atılabilir.
KOKİNA ÇİÇEĞİ SUYA KOYULUR MU?
Kokina, az miktarda su ile daha uzun süre dayanabilir. Yalnızca sap uçlarının suya değmesi yeterlidir. Yaprakların suya temas etmesi durumunda su hızla kirlenir. Su birkaç günde bir tazelenmeli ve sap uçları hafifçe kısaltılmalıdır. Aranjman sünger içinde hazırlanmışsa ek suya ihtiyaç yoktur.
KOKİNA ÇİÇEĞİ NE ZAMAN ALINIR?
Kokina en çok Aralık ayında satılır. İstanbul’da havaların soğuması ve yılbaşı süslemelerinin başlamasıyla köşe başlarında görülmeye başlanır. En diri dallar genellikle Aralık ortasında bulunur. Ayın sonuna doğru taneler kuruyabileceği için erken almak önerilir.
KOKİNA ÇİÇEĞİ NE ZAMAN ATILIR?
Çoğunlukla yılbaşına kadar formunu korur. Taneler buruştuğunda veya dallar sertliğini kaybettiğinde bitki atılabilir. Bazı kişiler Ocak ortasına kadar bekletmeyi tercih eder. Kuruyan dallar organik atığa, teller ise geri dönüşüme ayrılarak atılmalıdır.
