İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM), bünyesinde 300 bini aşkın belgenin bulunduğu dijital arşiv sistemini yenileyerek yeniden erişime açtı. Yeni yazılım sayesinde kullanıcılar gazete, dergi, fotoğraf, harita ve farklı türlerdeki tarihi belgelere anahtar kelimeler üzerinden daha hızlı ulaşabiliyor. Dünyanın farklı noktalarından erişilebilen sistem, kent tarihini araştıranlar ve akademik çalışma yürütenler için geniş bir kaynak sunuyor.
YENİ YAZILIMLA BELGELERE ERİŞİM KOLAYLAŞTI
İzmir'in tarihi ve kültürel mirasını gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla faaliyetlerini sürdüren APİKAM, dijital arşiv altyapısını İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) iş birliğiyle geliştirilen yeni yazılımla yeniledi. 2004 yılında kurulan Türkiye'nin ilk kent arşivi ve müzesi olan APİKAM'ın dijital koleksiyonunda bulunan 300 bini aşkın belge, yeni sistemle daha hızlı ve kolay görüntülenebilir hale geldi. Arama özellikleri geliştirilen ve uluslararası standartlara uygun biçimde düzenlenen platformda kelime bazlı arama, belgeleri daha net görüntüleme ve haritalama imkanları bulunuyor. Dijital arşivi kullanmak isteyenlerin APİKAM'ın internet sitesine girerek aradıkları belgelerle ilgili anahtar kelimeleri yazmaları yeterli oluyor. Akademisyenler, öğrenciler, araştırmacılar ve kent tarihine ilgi duyan herkesin kullanımına açık olan platform, farklı kategorilerdeki kaynakları tek bir sistemde bir araya getiriyor.
APİKAM EN KAPSAMLI DİJİTAL ARŞİVİ OLUŞTURDU
APİKAM Arşiv Sorumlusu Ece Aytekin, teknolojideki gelişmeler doğrultusunda mevcut dijital arşiv yazılımını yenileme ihtiyacı duyduklarını belirtti. Yeni sistemle 300 bini aşkın belgenin erişime açıldığını ifade eden Aytekin, platformun sunduğu özelliklere ilişkin, “Gelişen ve değişen teknolojik şartlarla birlikte dijital arşiv sistemimiz için yeni bir yazılıma ihtiyaç duyduk ve yeni dijital yazılımla sistemimizi devreye almış olduk. 300 bini aşkın belgemiz sisteme yüklendi. Sistemimiz belgeleri daha hızlı ve daha net görüntüleme, kelime bazlı arama, haritalama gibi özelliklere sahip. Yeni sistemle birlikte bir yerel yönetime bağlı en kapsamlı dijital arşiv oldu diyebiliriz” dedi. Aytekin, dijital arşivdeki belge sayısının ve kaynak çeşitliliğinin artırılması için yeni materyallerin sisteme yüklenmeye devam ettiğini de belirtti.
ARŞİV ALTI FARKLI DİLDE KULLANILABİLİYOR
Dijital arşivin yalnızca İzmir ve çevresine ait belgelerle sınırlı olmadığını vurgulayan Aytekin, Türkiye'nin farklı bölgelerinden ve dünyanın çeşitli noktalarından bilgi ve belgelerin de platformda yer aldığını söyledi. Arşivin geniş koleksiyonlarından birini süreli yayınların oluşturduğunu aktaran Aytekin, İzmir Milli Kütüphane ile imzalanan protokol doğrultusunda gazete ve dergilerin dijital koleksiyonda önemli bir yer tuttuğunu kaydetti. Platformda süreli yayınların yanı sıra meclis yayınları, kartografik belgeler, planlar, haritalar, krokiler, fotoğraflar, kartpostallar, şeriye sicilleri ve koleksiyon niteliği taşıyan çeşitli basılı materyaller de bulunuyor. İZKA ile yapılan protokol kapsamında yeni yazılım altyapısına kavuşan arşivin dünyanın farklı ülkelerinden erişilebilir olduğunu belirten Aytekin, sistemin altı farklı dilde hizmet verebildiğini de ifade etti.
ÖĞRENCİLER ARAŞTIRMALARINDA DİJİTAL ARŞİVİ KULLANIYOR
APİKAM'ın yenilenen dijital arşivi, üniversite öğrencilerinin ders ve araştırma çalışmalarında da kullanılıyor. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü öğrencisi Kamile Sena Kaba, “Şehirdeki Etnografik Yapılara Giriş” dersi kapsamında İzmir'deki etnografik yapıları incelediğini ve Kültürpark'ın kapıları üzerine araştırma yürüttüğünü anlattı. Dijital arşivde çok sayıda kaynağın bulunmasının araştırmasını kolaylaştırdığını belirten Kaba, internet üzerinden belgelere ulaşabilmenin kendisine zaman kazandırdığını söyledi. Anahtar kelimeyle arama yaparak doğrudan ilgili belgelere ulaşabildiğini dile getiren Kaba, sistemin ödev hazırlama sürecine katkısını, “Anahtar kelimeyle belgelere direkt ulaşabilmek benim için çok iyi oldu. Dijital arşiv olmasaydı süreç benim için çok uğraş verici olurdu ve uzun süreli bir araştırma süresine ihtiyaç duyardım. Benim ödevimi yakın zamanda teslim etmem gerekiyor. Bu yüzden dijital arşiv sistemi işimi çok kolaylaştırdı. Sistemi kullanmak ve gazete, dergi gibi dokümanlara tek sitede ulaşabilmek çok kolay” diye aktardı.
ÖĞRENCİLER ARADIKLARI BELGELERE DAHA HIZLI ULAŞIYOR
Aynı bölümde eğitim gören İrem Nur Yüksel de ders kapsamında literatür taraması yaptıklarını ve çok sayıda kaynağı incelemeleri gerektiğini belirtti. Geleneksel araştırma yöntemlerinin zaman aldığını ifade eden Yüksel, dijital arşivdeki anahtar kelimeyle arama özelliğinin kaynaklara ulaşmayı kolaylaştırdığını söyledi. Arşivi evdeki bilgisayar üzerinden de kullanabildiklerini aktaran Yüksel, sistemin hem zaman tasarrufu sağladığını hem de ders çalışmalarına odaklanmalarına yardımcı olduğunu belirterek, “Kitaplara bakarak araştırma yapması çok fazla vakit alıyor ve bulması çok zor. Burada anahtar kelime yazarak kaynakların arasından istediğim belgeyi çok kolay bulabiliyorum. Bu sayede hem vakitten tasarruf oldu hem de dersime adapte olabildim. Evdeki bilgisayarımızdan da arşive girebiliyoruz. Geçmiş ve gelecek arasında bağlantı kurmak açısından bu arşivle çok rahat bilgi alabiliriz” ifadelerini kullandı.
