İzmir Katip Çelebi Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını sürdüren ve inşaat mühendisliği öğrencilerinden oluşan Sismik Takım, depreme dayanıklı yapı tasarımı projesi geliştirdi. Öğrenciler, hazırladıkları proje ile 13-17 Temmuz tarihlerinde ABD'nin Oregon eyaletine bağlı Portland şehrinde düzenlenen EERI SDC 2026'ya katıldı.
Deprem Mühendisliği Araştırma Enstitüsü Sismik Tasarım Yarışması kapsamında üniversitelerin hazırladığı çok katlı bina maketleri, gerçek deprem ivmelerini simüle eden sarsma tablasında test edildi.
Yarışmada yalnızca yapıların deprem karşısındaki dayanıklılığı değerlendirilmedi. Maketlerin iki farklı deprem simülasyonuna dayanıp dayanamadığı, kullanılan sönümleyici tasarımı, sayısal modelleme tahminleri, maliyet analizi, mimari estetik ve teklif dosyası sunumları da jüri tarafından değerlendirmeye alındı.
49 ÜNİVERSİTEYİ GERİDE BIRAKARAK DÜNYA BİRİNCİSİ OLDULAR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sismik Takımı, yarışmadaki değerlendirmelerin ardından dünyanın farklı ülkelerinden katılan 49 üniversiteyi geride bırakarak dünya birinciliğini elde etti.
Bu sonuçla ekip, EERI SDC yarışma tarihinde şampiyon olan ilk Türk takım unvanını da kazandı.
Projeye ilişkin bilgi veren İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Hasan Emre Demirci: "Deprem Mühendisliği Araştırma Enstitüsü'nün 23 yıldır düzenlediği uluslararası bir yarışma. Yarışmaya Amerika, Kanada, Avustralya, İngiltere, Avrupa ve Uzak Doğu ülkeleri başta olmak üzere dünyanın en iyi üniversitelerinden katılan takımlar yer alıyor. Buradaki temel amaç, her sene paylaşılan teknik şartnameye uygun olarak proje geliştirmek ve bu projeyi bir makete dönüştürmek. Ayrıca yapılan maketin sayısal modellemelerle tahmin edilmesi gereken durumları var. Bunlar yapı ivmesi, yapı deplasmanı gibi değerlerdir. Bu değerlerin tahmin edilmesi, ardından projenin mimari ve estetik açıdan düzgün bir şekilde geliştirilmesi gerekiyor. Orada yaptığımız maket aynı zamanda sarsma tablası deneylerine tabi tutuluyor. Aslında deprem simülasyonu sağlayan bir sistemdir. Yapıya tek bir deprem değil, iki farklı deprem simülasyonu uygulanıyor. Bu iki deprem altında yapınız ayakta kalırsa testi geçmiş oluyorsunuz" dedi.
YAPININ DEPREM ETKİSİNİ AZALTMAK İÇİN SÖNÜMLEYİCİ TASARLADILAR
Yarışma projesinde yapıya gelen deprem etkilerini azaltmak amacıyla sönümleyici tasarımına da yer verildi. Dr. Hasan Emre Demirci: "Sönümleyici, yapı üzerine konumlandırılan bir alettir. Depremden gelen ivmeleri ve yapı deplasmanlarını azaltarak binaya, kolonlara ve taşıyıcı elemanlara gelecek kuvvetleri düşürür. Biz de yarışma kapsamında yenilikçi bir sönümleyici tasarladık. Öğrencilerimiz henüz mezun olup mühendislik unvanını almadan yapı tasarımı projesinde yer alıyorlar. Stres, zaman yönetimi ve karşılaştıkları birçok problemi bu projenin içinde öğrenip deneyimliyorlar" dedi.
Yarışmada yapıların dayanıklılığı, geçmişte meydana gelen depremlere ait ivme-zaman kayıtlarının sarsma tablasına aktarılmasıyla test edildi.
GERÇEK DEPREM KAYITLARI SARSMA TABLASINA AKTARILDI
Dr. Hasan Emre Demirci: "Depremin büyüklüğünden ziyade, geçmişte yaşanmış depremlerin ivme-zaman kayıtları sarsma tablasına veriliyor" dedi.
Demirci: "Bu sarsma tablasında, San Francisco depremi kayıtları kullanılabiliyor. Türkiye'de ve dünyada depremleri ölçen istasyonlara gelen ivme-zaman kayıtları yapıya aktarılıyor ve gerçek bir deprem altında yapının nasıl davrandığına bakılıyor. Yarışmada daha önce Türkiye'den birincilik alan hiçbir üniversite olmamıştı. Bunu biz başardık ve ülkemizi gururla temsil ettik. Bu da bizi çok mutlu etti. Biz bir deprem ülkesiyiz ancak Kaliforniya, İtalya veya Yunanistan gibi dünyada deprem riski yüksek başka bölgeler de var. 9 öğrencimle beraber bir sene boyunca gece gündüz demeden, çok yoğun bir tempoda çalıştık. Asıl emek öğrencilerimizin. Çünkü burayı ev bilerek çalıştılar ve sonunda ülkemize ile üniversitemize bu başarıyı getirdiler. Onlarla gurur duyuyoruz" dedi.
TAKIM KAPTANI: "TARİFSİZ BİR MUTLULUKTU"
İki yıldır yarışmaya katılan takım kaptanı ve mühendislik bölümü öğrencisi Muhammet Haktan Korkmaz, hazırlık sürecinin yaklaşık 10-11 ay sürdüğünü belirtti.
Korkmaz: "Yaklaşık 10-11 ay süren, çok güzel ve heyecanlı bir çalışma dönemi geçirdik. Bu süreçte verdiğimiz emeği bir başarıyla taçlandırmak çok önemliydi. Bizi en çok mutlu eden şey, bu kadar kişinin desteğinin ve beklentisinin karşılığını verebilmek oldu. Hepimizin tek bir amacı vardı, birinci olmak. Yarışma anındaki heyecanımız tarif edilemezdi. Yarıştığımız rakipler çok ciddi üniversitelerdi. Biz görece daha yeni bir üniversite olduğumuz için belki de birçok kişinin yapamayacağımızı düşündüğü bir konumdaydık. Aralarında çok köklü kurumların da yer aldığı yaklaşık 49 üniversite arasından böyle bir başarı elde etmek tarifi mümkün olmayan bir duygu. Arkadaşlarımla sarılırken bir an arkama döndüm, 500 kişinin bizi ayakta alkışladığını gördüm. Tarifsiz bir mutluluktu" dedi.
YARIŞMA ÖNCESİ MALZEME SORUNUNU KENDİLERİ ÇÖZDÜ
Mühendislik bölümü 4'üncü sınıf öğrencisi Ayça Dervişoğlu ise proje hazırlıkları sırasında çeşitli zorluklarla karşılaştıklarını ve ekip olarak çözüm ürettiklerini belirtti.
"Arkadaşlarımızla omuz omuza vererek hepsine bir çözüm bulduk. Çok yorucu bir dönem olsa da disiplinli ve planlı bir şekilde çalışarak tüm zorlukların üstesinden geldik. Türkiye'ye böyle güzel bir ödül getirmek hem bizi hem de ailelerimizi çok gururlandırdı. Okulumuz da bu süreçte bize büyük destek sağladı. Yarışma bize mesleki açıdan çok şey kazandırdı. Önümüze çıkan bir projede sorunlarla karşılaştığımızda bunları nasıl çözmemiz gerektiğini bizzat tecrübe ettik. Ödülün ötesinde, hayatımızı belki de değiştirecek çok büyük bir deneyim kazandık. Çok mutlu ve gururluyuz"
Dervişoğlu, maketin hazırlanması sırasında bulunması zor bir malzeme nedeniyle yarışmaya kısa süre kala sorun yaşadıklarını da aktardı.
Ekibin söz konusu malzemeyi kendi imkanlarıyla hazırladığını belirten Dervişoğlu: "Pes etmeyip çözümü kendimiz ürettik. Büyük parçaları alıp tek tek keserek ihtiyacımız olan malzemeyi kendi imkanlarımızla hazırladık. Binamızı zamanında ve eksiksiz bir şekilde tamamlamayı başardık. Yarışma alanında da diğer üniversitelerden gelen katılımcılar, binamızdaki el işçiliğini görünce çok şaşırdılar ve çalışmamızı çok beğendiler" dedi.
ŞAMPİYONLUKLA TARİHE GEÇEN TÜRK TAKIMI OLDULAR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sismik Takımı, bir yıl boyunca üzerinde çalıştığı deprem dayanıklı yapı tasarımıyla Portland'daki EERI SDC 2026'da 49 üniversite arasından dünya birinciliğine ulaştı. Ekip, bu sonuçla yarışma tarihinde şampiyon olan ilk Türk takım olurken, öğrenciler proje sürecinde yapı tasarımı, sayısal modelleme, sönümleyici geliştirme, maliyet analizi ve deprem simülasyonları gibi farklı alanlarda uygulamalı deneyim kazandı.
