Pelin PEKEDİS - EGE TELGRAF/ Göz, insan vücudunun en hassas organlarından biridir ve çevresel faktörlerden kolayca etkilenir. Bu nedenle gözlerde oluşan kaşıntı oldukça yaygın görülen bir şikâyettir. Göz yüzeyinde ya da göz kapaklarında hissedilen bu rahatsız edici durum çoğu zaman kızarıklık, sulanma, yanma ve ışığa hassasiyet gibi belirtilerle birlikte ortaya çıkar. Kaşıntı bazen geçici bir tahrişten kaynaklanırken, bazı durumlarda altta yatan farklı bir hastalığın işareti olabilir. Mevsim geçişleri, hava kirliliği, toz ve polen gibi çevresel faktörler gözlerde kaşıntıya yol açabilen en yaygın nedenler arasındadır. Bunun yanı sıra uzun süre bilgisayar veya telefon ekranına bakmak, gözleri yeterince dinlendirmemek ve göz hijyenine dikkat etmemek de gözlerde tahriş ve kaşıntı oluşmasına neden olabilir. Özellikle modern yaşamın bir parçası haline gelen dijital ekranlar, gözlerin normalden daha az kırpılmasına yol açarak kuruluğa ve buna bağlı kaşıntıya sebep olabilmektedir.
EN YAYGIN SEBEPLER
Göz kaşıntısının en sık karşılaşılan nedenlerinden biri alerjik reaksiyonlardır. Bahar aylarında havada yoğun şekilde bulunan polenler birçok kişide alerjik göz kaşıntısına yol açabilir. Bunun yanı sıra toz, küf, evcil hayvan tüyleri veya bazı kimyasal ürünler de gözlerde alerjik reaksiyon oluşturabilir. Bu tür durumlarda kaşıntıya genellikle hapşırma, burun tıkanıklığı ve gözlerde sulanma da eşlik eder. Alerjik reaksiyonlar sırasında vücut histamin adı verilen bir madde salgılar ve bu madde gözlerde iltihabi bir tepkiye yol açarak kaşıntıyı tetikler. Göz enfeksiyonları da kaşıntının önemli nedenlerinden biridir. Viral, bakteriyel veya mantar kaynaklı enfeksiyonlar gözlerde kızarıklık, akıntı ve kaşıntıya yol açabilir. En sık görülen göz enfeksiyonlarından biri olan konjonktivit, halk arasında “kırmızı göz” olarak da bilinir. Oldukça bulaşıcı olan bu rahatsızlık genellikle gözün beyaz kısmında kızarıklık ve akıntı ile kendini gösterir. Bunun yanı sıra kirpik diplerinde oluşan iltihaplanma yani blefarit de göz kapağında kaşıntı ve tahrişe neden olabilir.
NELER KAŞINTIYI TETİKLEYEBİLİR?
Göz kaşıntısının bir diğer önemli nedeni ise göz kuruluğudur. Gözyaşı; su, yağ ve mukustan oluşan bir karışımdır ve göz yüzeyini nemli tutarak sağlıklı bir şekilde çalışmasını sağlar. Ancak çeşitli nedenlerle gözyaşı üretimi azaldığında gözlerde kuruluk, batma ve kaşıntı ortaya çıkabilir. Yaşın ilerlemesi, diyabet veya romatoid artrit gibi bazı hastalıklar gözyaşı üretiminin azalmasına neden olabilir. Ayrıca bazı ilaçlar da göz kuruluğunu tetikleyebilir. Uzun süre bilgisayar, telefon veya tablet ekranına bakmak da göz yorgunluğuna yol açarak kaşıntıyı artırabilir. Bu durum “dijital göz yorgunluğu” olarak adlandırılır. Ekrana uzun süre odaklanan kişilerde göz kırpma sayısı azalır ve bu da göz yüzeyinin kurumasına neden olur. Klima kullanılan ortamlarda uzun süre bulunmak veya kirli hava da gözlerde tahrişe yol açarak kaşıntıyı artırabilir.
NE ZAMAN DOKTORA GİDİLMELİ?
Göz kaşıntısının tedavisi, öncelikle altta yatan nedenin belirlenmesiyle planlanır. Eğer kaşıntı alerji kaynaklıysa tetikleyici faktörlerden uzak durmak büyük önem taşır. Doktor önerisiyle kullanılan antihistaminik ilaçlar veya alerjiye yönelik göz damlaları belirtileri hafifletebilir. Enfeksiyon kaynaklı kaşıntılarda ise antibiyotik veya antiinflamatuar damlalar gerekebilir. Evde uygulanabilecek bazı yöntemler de gözlerdeki kaşıntıyı hafifletebilir. Soğuk kompres uygulamak, gözleri temiz suyla yıkamak veya suni gözyaşı damlaları kullanmak rahatlama sağlayabilir. Salatalık dilimleri veya soğutulmuş yeşil çay poşetlerinin göz kapaklarının üzerine yerleştirilmesi de tahrişi azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak göz kaşıntısı uzun süre devam ediyorsa, şiddetliyse ya da görme kaybı, bulanık görme, ağrı veya yoğun akıntı gibi belirtiler eşlik ediyorsa mutlaka bir göz doktoruna başvurulması gerekir. Çünkü bazı durumlarda bu belirtiler daha ciddi göz hastalıklarının habercisi olabilir. Uzmanlar, kaşınan gözlerin ovuşturulmaması gerektiği konusunda özellikle uyarıyor. Gözleri sürekli ovalamak kısa süreli rahatlama sağlasa da göz yüzeyine zarar vererek sorunun daha da kötüleşmesine neden olabilir.