Gaziantep Bakırcılar Çarşısı'nda yaklaşık 30 yıldır geleneksel yöntemlerle elek üreten Mustafa Yılmaz, mesleğini sürdürmeye devam ediyor. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte geleneksel elek üretimine olan ilginin önemli ölçüde azaldığını belirten Yılmaz, mesleğin geleceğinin çırak yetişmemesi nedeniyle risk altında olduğunu söyledi. Günlük 2 bin liraya kadar ücret teklif etmelerine rağmen çalışacak eleman bulamadıklarını ifade eden usta, mesleği sürdürecek gençlerin yetişmediğini dile getirdi.
SADECE BİRKAÇ USTA KALDI
Gaziantep'in tarihi Bakırcılar Çarşısı'nda faaliyet gösteren Mustafa Yılmaz, geleneksel yöntemlerle un, buğday, nohut ve fıstık eleği başta olmak üzere farklı türlerde elek üretimini sürdürüyor. El emeğiyle hazırlanan ürünlerin geçmiş yıllara göre çok daha az talep gördüğünü belirten Yılmaz, mesleğin artık yalnızca birkaç usta tarafından devam ettirildiğini söyledi.
Mustafa Yılmaz: "Yaklaşık 30 yıldır elek ustalığı yapıyorum. Mesleğimiz ne yazık ki yok olma noktasına geldi. Günümüzde bu işi yapan sadece 4-5 usta kaldı. Elek, un, buğday, nohut, fıstık gibi ürünleri elemek için kullanılan geleneksel bir araçtır. Biz de un eleği, nohut eleği, fıstık eleği ve kalbur gibi farklı türlerde elekler üretiyoruz. Ancak artık fabrikalarda modern sistemler kullanıldığı için eskisi kadar talep kalmadı. Bu nedenle mesleğimiz her geçen gün biraz daha yok oluyor" dedi.
MODERN SİSTEMLER TALEBİ AZALTTI
Yılmaz, sanayide kullanılan modern eleme sistemlerinin yaygınlaşmasının ardından geleneksel elek üretimine olan ihtiyacın önemli ölçüde düştüğünü söyledi. Geçmişte hem Türkiye'nin farklı bölgelerine hem de yurt dışına ürün gönderdiklerini belirten usta, bugün pazarın büyük oranda daraldığını ifade etti.
EN BÜYÜK SORUN ÇIRAK BULAMAMAK
Mesleğin geleceğini tehdit eden en önemli konunun çırak yetişmemesi olduğunu belirten Mustafa Yılmaz, yüksek ücret teklif edilmesine rağmen çalışacak eleman bulamadıklarını söyledi.
Yılmaz: "En büyük sıkıntımız çırak yetiştirememek. Günlük bin 500 -2 bin lira ücret teklif etmemize rağmen çalışacak eleman bulamıyoruz. Gelen gençler de iki-üç gün çalıştıktan sonra işi bırakıyor. Bu yüzden mesleği gelecek nesillere aktarmakta büyük zorluk yaşıyoruz. Biz bu işi daha ne kadar sürdürebiliriz, onu da bilmiyoruz. Gürgen ağacı sağlam ve dayanıklı olduğu için tercih ediliyor. Söğüt veya kavak gibi ağaçlar zamanla deforme oluyor. Ağaçlar önce kütük halinde geliyor. Daha sonra suya yatırılarak yumuşatılıyor ve kalıplar yardımıyla şekillendiriliyor. Süt eleği, un eleği, gez eleği, kalbur gibi farklı ürünleri tamamen el emeğiyle hazırlıyoruz. Un elekleri 200-250 lira, kalburlar ise 350-400 lira arasında satılıyor. Ancak eskisi gibi yoğun talep yok. Geçmişte Doğu illerine, Arap ülkelerine ve Suriye'ye de ürün gönderiyorduk. Bugün ise bu pazarlar büyük ölçüde daraldı. Bugün 200-250 liraya sattığımız bir eleği üretecek, günlük 2 bin liraya çalışacak eleman bile bulamıyoruz. En büyük sorunumuz bu. Keşke gençler bu mesleği sevse ve öğrenmek istese. O zaman hem bu gelenek yaşar hem de meslek yok olup gitmez" dedi.
EL EMEĞİYLE ÜRETİM DEVAM EDİYOR
Bakırcılar Çarşısı'nda sürdürülen geleneksel üretimde gürgen ağacından hazırlanan kasnaklar kullanılıyor. Kütük halinde getirilen ağaçlar önce suya yatırılarak yumuşatılıyor, ardından kalıplarla şekillendiriliyor. Üretim sürecinin ardından süt eleği, un eleği, gez eleği ve kalbur gibi ürünler tamamen el işçiliğiyle hazırlanarak satışa sunuluyor. Un elekleri 200-250 lira, kalburlar ise 350-400 lira arasında alıcı buluyor. Ancak ustalara göre talep, geçmiş yılların oldukça gerisinde bulunuyor.
