Ege Telgraf Gazetesi'nden Nihat AK'ın haberine göre, otomotivde pazar küçülürken yerlinin payına büyümek düştü. EGOD Başkanlar Kurulu Başkanı Enver Mehmet Torun, ithal otomobil satışları yüzde 23 gerilerken yerli satışların arttığına dikkat çekti. İzmir Oto Galericiler Odası Başkanı Ethem Hiçüşenmez ise satışları düşen galericilerin dükkanlarını kapatıp aynı çatı altında ayakta kalmaya çalıştığını söyledi.
DARALMA ALARMI
Türkiye otomotiv pazarının bu sene geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 küçülmesinin sektör açısından ciddi bir daralma olduğunu belirten Ege Otomotiv Derneği (EGOD) Başkanlar Kurulu Başkanı Enver Mehmet Torun, “Sektörün 832 bin 521 adede gerilemesi dikkatle izlenmelidir. Otomobil satışlarının yüzde 15 düşüşle 627 bin 977 adede inmesi, pazarın en büyük bölümünde kaybın daha belirgin yaşandığını gösteriyor. İthal otomobil satışlarında daha yüksek bir daralma var. Hafif ticari araç pazarında toplam satışların yüzde 5, ithal araç satışlarının yüzde 9 azalması, düşüşün otomobillerle sınırlı olmadığını gösteriyor. Ağır ticari araç pazarındaki yüzde 7 küçülme de bu tabloyu tamamlıyor. Karşımızda farklı araç segmentlerine yayılan, ancak her segmentte aynı şiddette yaşanmayan bir gerileme var. Bu rakamları sektör açısından son derece güçlü bir uyarı olarak değerlendiriyoruz” sözleriyle sorunun derinliğine dikkat çekti.
İTHALDE KESKİN FREN
İthal araç satışlarında keskin bir düşüşün kaydedildiğine vurgu yapan Ege Otomotiv Derneği (EGOD) Başkanlar Kurulu Başkanı Enver Mehmet Torun, “Bu sene ithal otomobil satışlarının yüzde 23 azalması, ithal araç pazarındaki gerilemenin boyutunu ortaya koyuyor. Bu oran, ithal otomobil satışlarında geçen yılın aynı dönemine göre belirgin bir kayıp yaşandığını gösteriyor. İthal hafif ticari araç satışlarında ise yüzde 9 düşüş görüyoruz. İki segmenti birlikte değerlendirdiğimizde, ithal araç satışlarındaki gerilemenin hem otomobilleri hem de hafif ticari araçları kapsadığını söyleyebiliriz. Ancak düşüşün şiddeti aynı değil; otomobillerdeki daralma daha yüksek. İthal otomobil satışlarındaki düşüş ile ithal hafif ticari araç satışlarındaki düşüş arasında 14 yüzde puanlık fark bulunuyor. Ortaya çıkan tablo, ithal araç satışlarındaki kaybın otomobil segmentinde daha keskin biçimde hissedildiğini ortaya koyuyor” dedi.
ADET DÜŞTÜ GELİR ARTTI
İhracatın adet bazında düştüğünün altını çizen Başkan Torun, “Otomotiv ihracatının adet bazında yüzde 11 gerilemesine rağmen ihracat gelirinin yüzde 3 artarak 31,1 milyar dolara ulaşmasını önemli buluyoruz. Bu tablo, adet ve gelir açısından farklı bir seyir yaşandığını gösteriyor. Otomobil ihracatındaki yüzde 27 düşüş dikkat çekerken, ticari araç ihracatının yüzde 11 artması olumlu bir gelişme. Traktör ihracatının da yüzde 13 yükselerek 9 bin 381 adede ulaşması bu tabloyu destekliyor. Otomotiv sanayisinin Türkiye’nin sektörel ihracatında yüzde 17 payla liderliğini koruması, sektörümüzün ihracattaki güçlü konumunu sürdürdüğünü açıkça ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.
‘YERLİ PAYINI BÜYÜTTÜ’
Yerli üretimin pazar payının arttığının altını çizen Başkan Torun, “Yerli araçların toplam otomotiv pazarındaki payının yüzde 29’dan yüzde 34’e yükselmesi, Türkiye’nin üretim gücü adına son derece heyecan verici bir gelişmedir. Bu yükselişi, yerli otomotivin pazarda ağırlığını artırması açısından güçlü bir adım olarak görüyoruz. Henüz 2020’deki yüzde 46 seviyesinde değiliz; ancak yükseliş umutlarımızı büyütüyor. Yerli firmaların yeni modellerinin üretim ve ihracata güç katmasını bekliyoruz. Yatırımların sonuçları belirginleştikçe yerli otomotivde daha güçlü bir tablo göreceğimize inanıyoruz. Bugünkü artış, gelecek açısından beklentilerimizi kuvvetlendiren değerli bir kazanımdır” şeklinde konuştu.
2-3 GALERİCİ TEK DÜKKANDA
Esnafın ayakta kalmak için ortak dükkanlara geçtiğinin altını çizen İzmir Oto Galericiler Odası Başkanı Ethem Hiçüşenmez, “İkinci el araç piyasasında yaşanan farklı gelişmeler, satışlarımızı ciddi biçimde düşürdü. Esnafımız araç satmakta zorlanıyor, iş yerlerinde hareketlilik azalıyor. Bugün yaşadığımız sıkıntının en somut göstergesi, bazı galerici arkadaşlarımızın dükkânlarını kapatmak zorunda kalmasıdır. Ancak bu arkadaşlarımız mesleklerinden kopmamak için başka bir yol arıyor. Üç, beş galerici esnafı aynı dükkânı paylaşarak iş yapmaya, ayakta kalmaya çalışıyor. Eskiden ayrı iş yerlerinde faaliyet gösteren meslektaşlarımız, bugün tek çatı altında giderlerini paylaşarak ticaretlerini sürdürme mücadelesi veriyor. Bu tabloyu sıradan bir dükkân değişikliği olarak göremeyiz. Ortada satışların düşmesiyle daralan işler, kapanan iş yerleri ve geçimini korumaya çalışan esnaf aileleri var. Galericinin dükkânını kapatıp başka meslektaşlarıyla aynı yerde çalışmaya başlaması, yaşadığımız sıkışmanın göstergesidir” dedi.
GÜVEN ARANIYOR
Elektrikli araçlara yönelişin teferruatlarına dikkati çeken Başkan Hiçüşenmez, “Hürmüz Boğazı’ndaki sıkıntılar ve İran ile ABD arasındaki siyasi gerilimlerin akaryakıt fiyatlarına yansıması, müşterilerimizin araç tercihlerini etkiliyor. Yakıt giderleri bütçeleri zorlarken, fosil yakıtlı araçlara ilginin azaldığını, elektrikli araçlara yönelişin güçlendiğini gözlemliyoruz. Ancak tüketici yalnızca satış fiyatına bakmıyor; bütçesiyle menzili, bugünkü avantajla yarınki maliyeti karşılaştırıyor. Aracın piyasaya çıkış tarihini, bataryasının kullanım süresini ve kalan ömrünü sorguluyor. Cazip teklifler tek başına satış getirmiyor. Hızlı hizmet sunan, yaygın bir servis ağı bulunmuyorsa müşteri geri duruyor. Bazı markaların Türkiye’den çekilebileceğine ilişkin söylentiler de güveni zedeliyor. Bunlar doğrulanmış bilgiler olmasa bile satın alma kararını etkileyebiliyor. Telefon pazarında olduğu gibi elektrikli otomobilde de bilinirliği yüksek markalar öne çıkıyor. Müşteri, direksiyona geçtiğinde yalnızca yolu değil, aracının geleceğini de görmek istiyor. Bu nedenle tercihlerin merkezinde fiyat kadar batarya sağlığı, servis erişimi ve markaya duyulan güven belirleyici ağırlık taşıyor” ifadelerini kullandı.
KREDİ MALİYETİ FRENLETİYOR
Araç alımı için yurttaşlara daha cazip finansman sunulması gerektiğinin altını çizen Başkan Hiçüşenmez, “Gerek sıfır gerekse ikinci el araç alımında kredi koşulları vatandaşın önüne engel çıkarıyor. Vadeler kısa kaldığında taksitler bütçeyi aşıyor, faizler yükseldiğinde toplam ödeme yükü ağırlaşıyor. Konut almaya birikimi yetmeyen çok sayıda yurttaş için araç sahibi olmak bugün değerlendirilebilecek bir seçenek. Ancak finansmana erişimdeki güçlük ve yüksek kredi maliyetleri bu imkânı daraltıyor. Araç almak isteyen vatandaş kararını erteliyor, piyasadaki talep satışa dönüşemiyor. Beklentimiz, ödeme gücüne uygun vadeler ve erişilebilir faizlerle araç alımının desteklenmesidir. Vatandaşın birikimiyle taşıt kredisi arasında kurulabilecek köprü güçlendirilmelidir” dedi.
