Yoğun nüfuslu kentlerde kullanım ömrünü tamamlayan mobilyaların gelişigüzel şekilde çevreye bırakılması, çevre ve kent yaşamı açısından dikkat çeken sorunlardan biri olmaya devam ediyor. İZ-AFED Çevre Komisyonu Başkanı ve Çevre Mühendisi Yakup Ateş, kullanım ömrünü tamamlayan mobilyaların doğrudan "çöp" olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, doğru yöntemlerle yönetilen bu atıkların yeniden kullanılabilecek veya farklı şekillerde değerlendirilebilecek önemli kaynaklar olduğunu ifade etti.
MOBİLYA ATIKLARI FARKLI MALZEMELERDEN OLUŞUYOR
Mobilya atıklarının ahşap, metal, plastik, cam ve tekstil gibi farklı malzemeleri bir arada bulundurduğunu belirten Ateş, bu ürünlerin gelişigüzel şekilde çevreye bırakılması, atılması ya da diğer atıklarla karıştırılması halinde geri kazanılabilir malzemelerin ekonomik değerini kaybedebildiğini söyledi. Atık yönetiminde önceliğin bertaraf değil, yeniden kullanım ve kaynakların mümkün olan en yüksek düzeyde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Ateş, "Bir mobilyanın kullanım ömrünü tamamlamış olması, onun bütün değerini kaybettiği anlamına gelmez. Öncelikle yeniden kullanılabilir mi, bakım ve onarımla tekrar işlev kazandırılabilir mi, sorularına cevap aranmalıdır. Bu mümkün değilse, içerisindeki farklı malzemelerin ayrıştırılarak geri kazanılması değerlendirilmelidir" ifadelerini kullandı.
ÖNCE YENİDEN KULLANIM VE ONARIM
Kullanım ömrünü tamamlayan bazı mobilyaların küçük bakım ve onarım işlemleriyle yeniden kullanılabilir hale getirilebileceğini belirten Ateş, bu yaklaşımın hem atık oluşumunu azaltacağını hem de yeni ürün üretimi için ihtiyaç duyulan doğal kaynak ve enerji kullanımını azaltabileceğini ifade etti. Ateş, "Bir ürünün ömrünü uzatmak, çevresel açıdan en değerli kazanımlardan biridir. Bu nedenle mobilyalarda yeniden kullanım ve onarım kültürünün yaygınlaştırılması önem taşımaktadır. Çünkü bir kişinin atık olarak gördüğü malzeme aslında diğer kişilerin ihtiyacı olabilmektedir" değerlendirmesinde bulundu.
Yeniden kullanılması mümkün olmayan mobilyaların ise bileşenlerine ayrılarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Ateş, uygun özellikteki ahşap fraksiyonlarının ilgili teknik koşullar ve çevre mevzuatı çerçevesinde enerji geri kazanım süreçlerinde değerlendirilebileceğini söyledi.
"HER ATIK ÇÖP DEĞİLDİR"
Toplumdaki atık algısının değişmesi gerektiğini ifade eden İZ-AFED Çevre Komisyonu Başkanı ve Çevre Mühendisi Yakup Ateş, kullanım ömrünü tamamlayan bir mobilyanın yalnızca ortadan kaldırılması gereken bir eşya olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Ateş, açıklamasını "Bugün eski bir masa, sandalye, dolap veya koltuğa baktığımızda onu yalnızca çöp olarak görmemeliyiz. Öncelikle yeniden kullanım, onarım ve geri kazanım seçeneklerini düşünmeliyiz. Çünkü her atık çöp değildir. Doğru yönetildiğinde birçok atık, yeniden değere dönüşebilecek bir kaynaktır" sözleriyle sürdürdü.
Ateş, mobilya atıklarının çevresel sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi yaklaşımı kapsamında değerlendirilmesinin doğal kaynakların korunmasına ve atık miktarının azaltılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
DÖNGÜSEL EKONOMİ YAKLAŞIMI ÖNE ÇIKIYOR
Dünyada "üret, kullan ve at" modelinden uzaklaşılmaya çalışıldığını belirten Ateş, bunun yerine ürünlerin ve malzemelerin mümkün olduğunca uzun süre ekonomide tutulmasını hedefleyen döngüsel ekonomi yaklaşımının öne çıktığını ifade etti. Mobilya atıklarının da bu yaklaşımın önemli parçalarından biri olduğunu belirten Ateş, bir mobilyanın yeniden kullanılmasının yeni bir ürünün üretimi için gerekli ham madde ve enerji ihtiyacını azaltabileceğini, onarımın ürünün kullanım ömrünü uzattığını, parçalarının geri kazanılmasının ise yeni kaynak tüketiminin önüne geçebileceğini söyledi.
ATIK YÖNETİMİ AYNI ZAMANDA KAYNAK YÖNETİMİ
Ateş, atık yönetiminin yalnızca temizlik hizmeti olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, atık yönetiminin aynı zamanda kaynak yönetimi olduğunu ifade etti. Mobilya atıklarının doğru yöntemlerle değerlendirilmesinin hem çevresel sürdürülebilirliğe hem de döngüsel ekonomi hedeflerine katkı sağlayabileceğini dile getirdi.
