AHMET BUĞRA TOKMAKOĞLU-EGETELGRAF/ Ödemiş'ebağlı Birgi, tarihi dokusu, geleneksel evleri ve doğal güzellikleriyle sonbaharda keşfedilebilecek rotalar arasında yer alıyor. Bozdağlar’ın eteklerinde konumlanan tarihi yerleşim, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki statüsü ve aldığı uluslararası turizm ödülüyle de dikkat çekiyor.
5 BİNLİK TARİHİYLE DİKKAT ÇEKİYOR
Birgi’nin geçmişi MÖ 3000’li yıllara kadar uzanıyor. Frig, Lidya, Pers, Roma ve Bizans gibi farklı medeniyetlere ev sahipliği yapan yerleşimin Bizans dönemindeki adının Pyrgion veya Pyrgi olduğu belirtiliyor. Bugünkü Birgi adının da bu isimden geldiği aktarılıyor. 1308 yılında Aydınoğlu Mehmet Bey tarafından kurulan Aydınoğulları Beyliği’ne başkentlik yapan Birgi, bu dönemde önemli bir kültür, sanat ve ilim merkezi haline geldi. Daha sonraki dönemlerde beylik merkezinin Selçuk’a taşınmasına rağmen Birgi’nin bölgedeki manevi ve kültürel önemini koruduğu belirtiliyor. 1426 yılında Osmanlı egemenliğine giren Birgi, tarihi mimarisini günümüze kadar büyük ölçüde korudu. Geleneksel evleri, camileri, medreseleri, hamamları ve diğer tarihi yapılarıyla yerleşim bugün açık hava müzesini andıran bir görünüme sahip.
UNESCO LİSTESİNDE YER ALIYOR
Birgi, sahip olduğu tarihi ve kültürel değerler nedeniyle UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunuyor. Yerleşimde cumbalı evlerden konaklara, camilerden türbelere kadar çok sayıda tescilli kültürel varlık bulunuyor. Birgi ayrıca Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü tarafından “En İyi Turizm Köyü” seçilen yerleşimler arasında yer alıyor. Bu özellikleri Birgi’yi yalnızca İzmir’in değil, uluslararası ölçekte de dikkat çeken kırsal turizm noktalarından biri haline getiriyor.
BİRGİ’DE GEZİLECEK YERLER
Birgi’ye gelen ziyaretçilerin ilk duraklarından biri tarihi Birgi sokakları oluyor. Taş yollar, ahşap konaklar ve cumbalı evlerle çevrili sokaklar yürüyerek keşfedilebiliyor. Osmanlı sivil mimarisinin önemli örneklerinden biri olan Çakırağa Konağı da ilçenin öne çıkan tarihi yapıları arasında bulunuyor. Müze olarak ziyaret edilebilen konak, ahşap işçiliği ve geleneksel mimarisiyle dikkat çekiyor. 14. yüzyıldan günümüze ulaşan Aydınoğlu Mehmet Bey Camii, diğer adıyla Ulu Camii, Birgi’nin önemli tarihi yapıları arasında yer alıyor. Caminin özellikle geleneksel ahşap işçiliğiyle dikkat çeken bölümleri bulunuyor. İmam-ı Birgivi Türbesi, Derviş Ağa Camii ve Darülhadisi ile Şerif Ali Ağa Konağı da Birgi’de ziyaret edilebilecek diğer tarihi duraklar arasında bulunuyor.
PAZAR GÜNÜ DEĞİL, PAZARTESİ KURULUYOR
Birgi’yi ziyaret edenlerin yöresel ürünleri bulabileceği yerlerden biri de mahalle pazarı. İzmir Büyükşehir Belediyesi kayıtlarına göre Birgi Pazarı, pazartesi günleri Cumhuriyet Meydanı’nda kuruluyor.
Pazarda yöresel ürünlerin yanı sıra el emeği ürünler ve köy üreticilerinin hazırladığı taze ürünler bulunabiliyor. Ödemiş’te kurulan büyük pazar ise cumartesi günleri ziyaretçilerini ağırlıyor.
BİRGİ’YE NASIL GİDİLİR?
İzmir kent merkezinden Birgi’ye özel araçla ulaşım yaklaşık 1,5-2 saat sürüyor. İzmir-Aydın Otoyolu üzerinden Torbalı ve Ödemiş güzergahı takip edilerek ilçeye ulaşılabiliyor. Ödemiş merkezden Birgi’ye geçiş ise yaklaşık 10 kilometrelik yol üzerinden sağlanıyor.
Toplu taşımayı tercih edenler Basmane Garı’ndan Ödemiş yönüne hareket eden trenleri kullanabiliyor. Ödemiş Garı’na ulaştıktan sonra minibüs veya toplu taşıma araçlarıyla yaklaşık 15-20 dakika içerisinde Birgi’ye geçilebiliyor. Bir diğer seçenek ise İZBAN ile Torbalı’ya ulaşarak buradan 795 numaralı ESHOT hattıyla Ödemiş yönüne devam etmek. İzmir Otogarı’ndan Ödemiş’e otobüsle gidip ilçe merkezinden Birgi minibüslerine aktarma yapmak da mümkün.
BİRGİ’DE NE YENİR?
Tarihi dokusunun yanı sıra yöresel mutfağıyla da öne çıkan Birgi ve Ödemiş çevresinde farklı Ege lezzetleri bulunuyor. Ödemiş köftesi, yöreye özgü pide çeşitleri ve nohut mayalı köy ekmeği bölgenin öne çıkan tatları arasında gösteriliyor.
Bölgede yetiştirilen kestane ve incir de yöresel ürünler arasında önemli bir yere sahip. Zeytinyağlılar ve mevsimsel ot yemekleri ise Ege mutfağının izlerini taşıyor.
SONBAHARDA BİRGİ ROTASI
Doğayla tarihi aynı rotada buluşturmak isteyenler için Birgi, sonbahar aylarında farklı bir gezi deneyimi sunuyor. Tarihi sokaklarda yürüyüş yapabilir, geleneksel konakları ziyaret edebilir ve yöresel ürünleri keşfedebilirsiniz.
İzmir şehir merkezinden ulaşım seçeneklerinin bulunması da Birgi’yi hafta sonu ve günübirlik geziler için tercih edilen rotalardan biri haline getiriyor. Tarihi mirası, doğal çevresi ve yöresel lezzetleriyle Birgi, Ödemiş’te keşfedilmeyi bekleyen önemli duraklardan biri olarak öne çıkıyor.
