Hatice KÖYLÜ-EGETELGRAF/ Aliağa'daki Helvacı Köyü, kökleri binlerce yıl öncesine uzanan bir yerleşim olarak Anadolu’nun tarihsel ve kültürel birikimini yansıtmaktadır. Tarihi kervan yolları üzerinde bulunan mahallede, Türk kültürüne ait geleneksel yaşam biçimlerinin izleri görülmektedir. Önceden Helvacı Köyü olarak bilinen şu anda ise mahalleye dönüşen tarihi yer hakkında bilgileri sizler için derledik.
HELVACI KÜLTÜRÜ YAŞATILIYOR
Yörük ve Türkmen boylarının yaşam tarzı, Helvacı kilimi ve dokuma kültüründe varlığını sürdürmektedir. Bölgedeki kültürel unsurlar, yazılı ve sözlü anlatımların ötesinde anlamlar taşımaktadır.
8 BİN YILLIK YERLEŞİM İZLERİ
Helvacı ve çevresi tarih öncesi dönemlerden itibaren farklı uygarlıklara ev sahipliği yaptı. Bölgede yer alan ve günümüzden yaklaşık 8 bin yıl öncesine tarihlenen Ege Gübre Fabrikası Neolitik yerleşimi, Geç Neolitik Dönem’e (MÖ 6.230-5.720) ait bir köy yerleşimi olarak biliniyor. Bu yerleşimin yaklaşık 500 yıl boyunca varlığını sürdürdüğü belirtiliyor.
OSMANLI DÖNEMİ KAYITLARINDA HELVACI
Helvacı’nın adına 1531 yılına ait resmi kayıtlarda rastlanırken, yerleşimin kuruluş tarihinin daha eskiye dayandığı ifade ediliyor. Bu dönemde Azaklı mezrası ve Helvacıköy’e bağlı Hıdır Çiftliği gibi küçük yerleşimlerin de bölgede bulunduğu kaydediliyor.
HELVACI İSMİNİN KÖKENİ
Helvacı’nın adının, bölgede helva yaparak geçimini sağlayan bir kişiden geldiği rivayet edilmektedir. Rüzgâra açık ve sağlıklı bir alanda yaşayan bu kişinin bulunduğu yerin zamanla diğer aileler tarafından da tercih edilmesiyle yerleşim büyüdü. Yerleşimin adının da bu kişiden geldiği ifade edilmektedir.
GÜNÜMÜZDE YAPILAN ÇALIŞMALAR
Helvacı’da son dönemde çeşitli projeler hayata geçirildi. Toplam 3 bin 550 metrekare alana sahip Helvacı Tarihi Kent Meydanı’nda mevcut ağaçlar korunarak 580 metrekarelik yeni yeşil alan oluşturuldu. Meydanda 27 araçlık otopark da yer alıyor.
Resmi tören alanı olan Atatürk Anıtı’nın meydanda daha görünür bir noktaya taşınması planlanıyor. Peyzaj düzenlemeleriyle birlikte modern oturma ve dinlenme alanlarının da mahalleye kazandırıldığı belirtildi.
Ayrıca Aliağa Belediyesi tarafından Helvacı Çarşı Merkezi’nde bulunan eski belediye binası restore edilerek Aile Sağlığı Merkezi olarak hizmete sunuldu.
ESHOT İLE NASIL GİDİLİR?
İzmir merkezden toplu taşıma ile gitmek isteyenler, öncelikle Cumaovası-Aliağa güzergahına giden İZBAN hattını kullanarak Hatundere durağında inmeli. İndikten sonra, 752 Buruncuk-Hatundere Aktarma Merkezi ESHOT hattını kullanarak Helvacı Tekstil durağında inerek köye ulaşım sağlayabilirsiniz.
